Volledig scherm
Microscopisch fragmentje van het gevonden stofje © NASA

Oudste materiaal op aarde gevonden in Australische meteoriet: nog voor ontstaan van de zon gevormd

Een meteoriet die vijftig jaar geleden eerst als een flinke vuurbal en daarna in ontelbare brokken insloeg in het zuidoosten van Australië, blijkt het oudste materiaal te bevatten dat ooit op aarde is gevonden. Het gaat volgens experts om sterrenstof dat vermoedelijk tussen de vijf en zeven miljard jaar oud is. Dat is ouder dan de aarde, de zon en ons zonnestelsel.

De oudste van de veertig minuscule stofdeeltjes die in de Murchison-meteoriet (genoemd naar het dorp waar de meteoriet in 1969 insloeg) zijn gevonden, zijn ongeveer zeven miljard jaar oud. Dat is 2,5 miljard jaar vóór de zon, de aarde en de rest van ons zonnestelsel werden gevormd.

De stofdeeltjes zijn minuscuul klein: elk zijn ze maar 2 tot 30 micrometer groot (1 micrometer is een duizendste millimeter). Ooit waren de fragmentjes onderdeel van een ster. Toen het betreffende hemellichaam stierf, werden de stukjes het heelal in geslingerd en vervolgens door de zonnewind verspreid door de ruimte. De korreltjes ‘klonterden’ samen en kwamen vervolgens in een meteoriet op aarde neer.

,,Ik vind deze ontdekking buitengewoon opwindend”, vertelde wetenschapper Philipp Heck van het Field Museum of Natural History in Chicago aan het internationale persbureau Reuters. ,,Ondanks het feit dat ik al twintig jaar onderzoek doe naar de Murchison-meteoriet, is het nog steeds fascinerend om zo de geschiedenis van onze Melkweg te kunnen bestuderen.” De bevindingen van zijn onderzoeksteam zijn recent gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Trilling

Het oudste materiaal dat voorheen op aarde was gevonden, zat ook in de Murchison-meteoriet; die deeltjes waren ongeveer 5,5 miljard jaar oud. De oudste bekende mineralen die zich op aarde hebben gevormd, werden gevonden in gesteente in de regio van Jack Hills in het westen van Australië. Het zirkoonkristal bleek zo’n 4,4 miljard jaar oud te zijn.

De wereldberoemde Murchison-meteoriet raakte op 28 september 1969 om 10.58 uur in de ochtend de aarde. Kort daarvoor werd een vuurbal gespot die in de lucht in drie stukken uiteenspatte en een prominent rookspoor naliet. Een halve minuut later was in de omgeving van de plaats Murchison een hevige trilling voelbaar. Vervolgens werden in een gebied van dertien vierkante kilometer veel fragmenten van de meteoriet gevonden. Het zwaarste stuk dat is getraceerd weegt zeven kilo. Alle brokken samen zijn goed voor een gewicht van ruim honderd kilo. 

Volledig scherm
Brok van de meteoriet © National Museum of Natural History