Volledig scherm
Elisabeth en Joseph Fritzl. © Kos

Politieman doet na jaren boekje open over incestmonster Josef Fritzl

'Niemand zal me geloven.' Dat waren de eerste woorden van Elisabeth nadat ze bevrijd werd uit de klauwen van haar vader Josef Fritzl. Politiechef Willibald Reitner doet vanavond een boekje open in een documentaire op de Britse zender Channel 5. 

De Oostenrijkse Josef Fritzl had zijn dochter 24 jaar lang gevangen gehouden in een kelder in Amstetten en haar zo'n drieduizend keer verkracht. Ze zette zeven kinderen van hem op de wereld, een stierf kort na de geboorte. In 2009 werd het intussen 82-jarige incestmonster veroordeeld tot levenslang.

,,In het begin zei Elisabeth geen woord", verklaart Reitner. ,,Pas toen we van tactiek veranderden en zeiden dat zij misschien wel het slachtoffer was, veranderde haar gezichtsuitdrukking. 'Niemand zal me geloven als ik zeg wat er allemaal gebeurd is', reageerde ze. Een van haar voorwaarden om haar verhaal te doen, was dat ze hem nooit meer zou zien. Ze sprak nooit over 'Fritzl' of 'haar vader', ze had het telkens over 'hij' of 'hem'.  Ze was heel bang dat we alleen zijn versie zouden geloven."

Fritzl zelf zou achteraf verklaren dat hij geboren was om te verkrachten. ,,Hij had de drang om iemand seksueel te domineren", stelt de psychiater die hem onderzocht in de documentaire. ,,Waar dat gevoel vandaan kwam, wist hij zelf niet. Maar hij wist dat het in hem zat."

Elf vierkante meter

De toen 18-jarige dochter leefde negen jaar lang op elf vierkante meter, eerst alleen en daarna samen met drie kleine kinderen. Pas daarna breidde haar vader de kelder wat uit.

Quote

Hij had de drang om iemand seksueel te domineren

De psychiater van Josef Fritzl

Elisabeth had tijdens het proces op de deur van de rechtszaal de hoogte van 1,74 meter laten markeren om aan te geven hoe hoog de kelder was waarin ze opgesloten zat. De deur ernaartoe was maar 83 centimeter hoog. Er was geen warm water, geen douche, geen verwarming en vooral geen daglicht of frisse lucht. 

Negen jaar geen woord gewisseld

In de kamer lag enkel een oud boek over geboortes, een vuile schaar en een vieze matras. De eerste negen jaar van haar opsluiting wisselde Fritzl geen woord met Elisabeth. "Hij gebruikte haar als een speelgoedje", stelt aanklaagster Christiane Burkheiser. ,,Binnenkomen, de lichten uitdoen, verkrachten en klaar. Telkens opnieuw. Vooral de onzekerheid wanneer hij haar weer zou verkrachten voor de ogen van haar kinderen maakte haar kapot."

Elektriciteit afgesloten

In de winter was het ijskoud, in de zomer snikheet. " Op een dag strafte hij haar door een hele tijd de elektriciteit af te sluiten. Daar zat ze dan, in een kleine ruimte, zonder daglicht of zelfs nog maar een douche." Fritzl maakte haar ook wijs dat de kelder vol valkuilen zat en dat ze een ontsnappingspoging met haar leven zou bekopen. 

Wegloopscenario

Volledig scherm
Elisabeth leefde jarenlang onder erbarmelijke omstandigheden. © Kos

Het tragische verhaal startte in 1984. Fritzl sloot Elisabeth op en zette een wegloopscenario in scène, waardoor niemand iets achter de verdwijning zou zoeken. Eerder had hij zijn dochter al op elfjarige leeftijd seksueel misbruikt. In de kelder speelden zich sindsdien gruwelijke taferelen af. Zo verwekte hij bij zijn dochter 'kleindochter' Kerstin. Twee jaar later werd Stefan geboren. 

'Adopties'

In 1993 bracht de Oostenrijker Lisa van de kelder naar zijn woning. Zij was pas negen maanden oud. Fritzl liet zijn vrouw geloven dat Elisabeth haar dochter had achtergelaten omdat zij niet in staat is om voor haar kind te zorgen. Lisa werd geadopteerd door haar 'grootouders'.

Een jaar later 'vonden' Fritzl en zijn vrouw in soortgelijke omstandigheden Monika. In 1997 werd Alexander voor zijn deur achtergelaten. Zijn tweelingbroer stierf kort na zijn geboorte omdat hij geen medische hulp kreeg.

Ernstig ziek

Het laatste kindje werd in 2002 geboren. Felix bleef samen met zijn moeder, Kerstin en Stefan in de kelder wonen tot 19 april 2008.

Een onvoorzichtig manoeuvre zou hem uiteindelijk de das omdoen. De toen 19-jarige Kerstin was ernstig ziek geworden: ze moest naar het ziekenhuis, anders zou ze sterven. Omdat Fritzl het bewusteloze meisje niet alleen kon dragen, moest Elisabeth helpen. Ze had een brief bij zich die Fritzl opgesteld had, daarin verklaarde ze de moeder te zijn. Elisabeth werd nadien weer opgesloten bij haar twee zonen. 

Alarmbellen

Omdat Kerstin nergens ingeschreven stond en dus geen medisch dossier had, gingen alarmbellen af bij de dienstdoende arts Albert Reiter. Hij besloot de politie in te schakelen. Er volgde een oproep in de media aan de moeder om zich opnieuw te melden en zo konden zowel Elisabeth als haar vader aangehouden worden.

Volledig scherm
Het beruchte horrorhuis. © Kos

Advocaat Rudolf Maier keerde zich tijdens het proces tegen de beschrijving van zijn cliënt als een monster, maar veel zou het niet uithalen. ,,Fritzl heeft niet puur uit seksuele lust gehandeld", klonk het. "Als het hem enkel om verkrachting te doen was, zou hij conceptiemiddelen gebruikt hebben. Wat echt voor hem telde, was een tweede gezin hebben. Zo'n monster is hij trouwens niet, want hij bracht zijn gevangenen een kerstboom."

Quote

Zo'n monster is hij trouwens niet, want hij bracht zijn gevangenen een kerstboom

Rudolf Maier, advocaat

Veel slaag

Fritzl zelf toonde niet veel emotie, behalve toen hij over zijn moeder en zijn kindertijd sprak. ,,Mijn moeder was al 42 toen ik geboren werd. Ik was een ongewild kind en werd ook zo behandeld. Ik kreeg veel slaag. De band met mijn moeder was dus niet echt innig te noemen. In mijn jeugd heb ik maar een vriend gehad en die liet me dan nog stikken."

In juni 2013 werd de kelder op verzoek van familieleden van Fritzl volgestort met beton. Het huis boven de kelder werd te koop gezet.