Volledig scherm
De New Horizons sonde © AP

Ruimtesonde maakt contact, vanaf 6,4 miljard kilometer afstand

Bijna 50 jaar na de eerste mens op de maan schrijft NASA opnieuw geschiedenis. De sonde New Horizons vloog vandaag met succes langs de ruimteklomp Ultima Thule aan het eind van ons zonnestelsel.

Nog nooit heeft de mensheid op zo’n grote afstand – 6,4 miljard kilometer – een object in de ruimte bezocht. Met een snelheid van 14 kilometer per seconde, op een afstand van slechts 3500 kilometer, vloog de kunstmaan New Horizons vanochtend vroeg op de automatische piloot langs Ultima Thule. Tijdens de passage richtte de sonde zijn camera’s en sensoren op dit brokstuk in de Kuipergordel, een enorme schijf met grote en kleine brokken ijs die is vernoemd naar de Nederlandse astronoom Gerard Kuiper. Hij kwam in de jaren 40 met het idee kwam dat sommige kometen afkomstig moeten zijn uit dit gebied.

Nog even wachten op echt beeld

Toen de geplande passage een feit zou moeten zijn ging er in Laurel (op de Johns Hopkins Universiteit in de staat Massachusetts) al gejuich op. Bovendien was er een optreden van Brian May, gitarist van de rockgroep Queen én astrofysicus. May had voor de gelegenheid een speciaal nummer gemaakt. De vluchtleiding moest vervolgens ten minste zes uur wachten op de eerste radiosignalen. Rond half vijf in de middag - Nederlandse tijd - kwam het verlossende eerste signaal: de sonde was zonder problemen Ultima Thule gepasseerd. De eerste duidelijke beelden zullen de aarde pas vannacht bereiken. De eerste zijn zwart-wit, woensdag en donderdag zouden zij in kleur moeten zijn.

De spanning was groot want zelfs ruimtepuin ter grootte van een graankorrel kan de kunstmaan met die snelheid grote schade toebrengen.,,We hebben een mijlpaal gezet. Nog nooit heeft een sonde een object zo ver in de ruimte bezocht’’, zegt Alan Stern, wetenschapper en leider van de missie. New Horizons, gelanceerd in 2006, scheerde in juni 2015 langs de dwergplaneet Pluto aan het begin van de Kuipergordel. Pluto werd in 1930 ontdekt en was aanvankelijk het verst bekende reisdoel.

Ultima Thule werd pas in 2014 ontdekt, door de ruimtetelescoop Hubble, acht jaar na het vertrek van New Horizons. Tot nu toe gaan astronomen ervan uit dat het object 32 kilometer lang is. Maar mogelijk bestaat Ultima Thule uit twee kleinere brokstukken die om elkaar heen draaien of aan elkaar vastzitten met een smalle ‘nek’. Alle data daarover worden in een tijdsbestek van bijna twee jaar verzameld. Die kunnen extra informatie opleveren over het ontstaan van ons zonnestelsel 4,5 miljard jaar geleden. 

Volledig scherm
Brian May, guitarist van Queen, op de bijeenkomst. © EPA
Volledig scherm
Schoolkinderen vieren het succes van New Horizons. © EPA