'Sorry' Mark Zuckerberg is niet genoeg voor Europarlement

VideoFacebookbaas Mark Zuckerberg is vanavond diep door het stof gegaan voor misbruik van persoonsgegevens, maar voor de politieke leiders in het Europese Parlement is dat niet genoeg. Ze willen keiharde garanties dat het niet opnieuw gebeurt en dat Facebook in alle opzichten voldoet aan de strengere regels voor gegevensbescherming die over precies drie dagen van kracht worden.

Quote

Tot op de dag van vandaag handelt u in strijd met de wet

Europarlementariërs Guy Verhofstadt en Syed Kamall

U bent goed in beloften en excuses, zo hielden de EP-fractieleiders hun prominente gast voor, twintig minuten nadat hij door een haag van camera’s als een vorst het Brusselse Parlementsgebouw was binnengewandeld, maar aan verifieerbare daden ontbreekt het. 

,,Tot op de dag van vandaag exporteert u vanuit Europa gegevens van niet-Europese Facebookgebruikers en van Europeanen die niet op Facebook zitten, en allebei is dat in strijd met de wet”, zo wierpen liberaal fractieleider Guy Verhofstadt en zijn conservatieve collega Syed Kamall de Amerikaan voor de voeten.

Verhofstadt 'betwijfelt niet dat Zuckerberg een genie is'. ,,Maar het risico bestaat dat hij een bedrijf achterlaat dat lijkt op het monster van Frankenstein, dat hij niet meer onder controle kon houden.''

Zuckerberg en Facebook liggen onder vuur sinds zij de persoonsgegevens van 87 miljoen Facebookgebruikers deelden met de Britse data-analyticus Cambridge Analytica, die de data vervolgens zou hebben misbruikt in de campagnes voor het Brexit-referendum en de Amerikaanse presidentsverkiezingen. ,,Meteen daarna hebt u Cambridge Analytica de toegang ontzegd, maar voor ons is belangrijk om te weten: was dit een geïsoleerd geval of het topje van de ijsberg”, aldus fractieleider Manfred Weber van de christendemocratische EVP.

Lees door onder de foto's. 

Volledig scherm
Facebook-ceo Mark Zuckerberg (rechts) moest zich vandaag verantwoorden voor het Europees Parlement. © EPA
Volledig scherm
Zuckerberg door een woud van fotografen en cameramensen in Brussel. © AP

Excuses

Zuckerberg, die minder op zijn gemak leek dan tijdens zijn hearing in het VS-Congres, was eerder in zijn eigen interventie al uitgebreid door het stof gegaan. Facebook concentreerde de afgelopen jaren al zijn aandacht op cyberaanvallen en niet op desinformatie, zo luidde zijn excuus. Daardoor werd het bij verrassing genomen. ,,In 2016 waren we te langzaam om Russische inmenging in de verkiezingen te ontdekken”, erkende hij, maar sindsdien gaat het al veel beter. De Franse en Duitse verkiezingen hebben dat bewezen, aldus Zuckerberg, en ook voor de Europese verkiezingen eind mei volgend jaar hoeft niemand bang te zijn.

Facebook is inmiddels een volwassen bedrijf geworden, zo schetste hij later in antwoord op de fractieleiders, dat hard optreedt tegen foute content en dat ook nepaccounts steeds sneller identificeert. Oproepen tot geweld, terreurboodschappen en hate speech moesten vroeger door de community worden gecorrigeerd. Nu wordt 99 procent van de boodschappen van terreurgroepen als Al Qaeda en IS al onderschept voordat gebruikers Facebook erop attent moeten maken.

Vaag

Quote

Ik heb zes ja/nee-vra­gen gesteld, daarvan is er niet één beantwoord

Groene fractieleider Philippe Lamberts

Facebook groeit steeds verder in die proactieve rol, en heeft er nu ook de gereedschappen en mankracht voor, zo onderstreepte Zuckerberg. Hij zei ook te verwachten ‘dat we over drie dagen volledig aan de Europese wetgeving kunnen voldoen’. Op veel andere punten bleef hij vaag, zoals over de zwaar bekritiseerde monopoliepositie van Facebook, het niet langer uitwisselen van gegevens van Facebook- en Whatsappgebruikers en welke gegevens van gebruikers precies worden opgeslagen. Ook de vraag of hij bereid is per land bedrijfsgegevens openbaar te maken en Europese concurrentieautoriteiten inzage te geven in de structuur van zijn bedrijf liet hij onbeantwoord.

Diverse fractieleiders uitten aan het slot hun ongenoegen over de vaak vage en onvolledige beantwoording. ,,Ik heb zes ja/nee-vragen gesteld, daarvan is er niet één beantwoord”, aldus de Groene fractieleider Philippe Lamberts. Zuckerberg beloofde wel de komende dagen nog reeksen vragen schriftelijk te beantwoorden. Nog tijdens de meeting ontbrandde onder de fractieleiders een discussie of zij het debat op hun niveau voortzetten, of op het niveau van de fractiespecialisten, die in de materie veel beter thuis zijn. 

Zware druk

Quote

Dit was een stap vooruit, maar meer stappen moeten volgen

EU-commissaris Vera Jourová (Justitie)

Zuckerberg is dan ook nog niet klaar met Europa. Het Parlement bijt zich vast, en dat geldt – in de persoon van de Tsjechische Eurocommissaris van Justitie en consumentenzaken Vera Jourová - ook voor de Europese Commissie. Zij oefent zware druk uit op de VS-autoriteiten om mogelijke inbreuken van Facebook en Cambridge Analytica op privacywetgeving tot op de bodem uit te zoeken, en zo nodig het gebruik van gegevens van Europese Facebookgebruikers voor commerciële doeleinden desnoods tijdelijk op te schorten. 

Ook vandaag zei EU-commissaris Jourová dat Facebook meer moet doen om het vertrouwen van het publiek in het internetbedrijf te herstellen. ,,Dit was een stap vooruit", zei ze na de bijeenkomst met de Facebook-topman, ,,en ik ben blij dat Zuckerberg de uitnodiging om vragen te beantwoorden heeft aanvaard, maar meer stappen moeten volgen.''

,,Zuckerberg heeft veel veranderingen aangekondigd, waaronder het transparant maken van politieke advertenties. Ik wil geloven dat dit signalen zijn dat Facebook meer verantwoordelijkheid neemt voor de enorme hoeveelheid persoonlijke gegevens die gebruikers Facebook toevertrouwen.''

Facebookmeeting: Kritiek op EP-voorzitter zwelt aan

Facebookbaas Mark Zuckerberg liep vanavond met een grote boog om de kernvragen heen, en EP-voorzitter Tajani is hem daarbij buitengewoon behulpzaam geweest. De kritiek op Tajani, die Zuckerberg eerst zelfs achter gesloten deuren had willen ontvangen, zwelt aan.

,,Op geen enkele vraag is hij precies ingegaan. Tajani bood hem een makkelijke uitweg door geen directe antwoorden op elke vraag toe te staan, zoals wij hadden gevraagd'', aldus Philippe Lamberts van de Groenen. ,,Alles in acht minuten samenballen was fout'', zegt ook zijn fractiespecialist Jan Philipp Albrecht.

Makkelijke ontsnapping

,,Deze aanpak maakte het voor Zuckermann makkelijk te ontsnappen'', beaamt sociaaldemocratisch fractieleider Udo Bullmann. Conservatief fractieleider Syed Kamall: ,,Dit format gaf Zuckerberg alle ruimte de moeilijke vragen te ontwijken.'' Plaatsvervangend liberaal fractieleider Sophie in ’t Veld: ,,Zuckerberg heeft het vanavond, vooral door het door Tajani gekozen format, geen moment moeilijk gehad. Een echt debat kwam niet van de grond.''

Ook Guy Verhofstadt was niet tevreden met het format en de antwoorden van de Facebook-topman. ,,Het voorgekookte format was onvoldoende en zorgde ervoor dat Zuckerberg onder het beantwoorden van onze fundamentele vragen uitkwam.''

Onder vuur

Tajani lag al onder vuur omdat hij Zuckerberg met steun van een gelegenheidscoalitie van conservatieven, populisten en extreemrechts de ontvangst door fractieleiders gunde. Zo behoedde hij hem voor een directe confrontatie met de EP-commissie voor openbare vrijheden, de vaste gesprekspartner van de lidstaten als het om Europese privacywetgeving gaat.

Bullmann: ,,Eén ding is zeker: de discussie met Facebook begint pas. En we doen er alles aan die in het openbaar te blijven voeren.”