Volledig scherm
Een dag uit het leven van Maxi. 07:48 uur Net wakker geworden, opstaan. © Winkels Edwin

Spaanse regering wil af van ‘ongezond’ dagritme

Elke vakantieganger heeft zich er weleens over verbaasd. Jonge Spaanse kinderen na 22.00 uur nog op straat. En tegen middernacht nog volle restaurants. Spanje wil nu een gezonder dagritme.

Maxi is 11 jaar, woont in het Spaanse stadje Sitges en zit doordeweeks van 09.00 tot 16.30 uur op basisschool Agnès, inclusief een lange middagpauze met eten van 12.30 tot 15.00 uur. Een vrije woensdag- of vrijdagmiddag heeft hij niet. Drie dagen in de week heeft Maxi voetbaltraining van 18.30 tot 20.00 uur. Daarvóór eet hij een klein hapje en doet hij zijn huiswerk. Om 20.45 uur is hij thuis. Avondeten krijgt hij pas rond 21.30 uur. Een half uur later begint primetime op de Spaanse televisie, met ook onder de jeugd populaire programma’s als The Voice Kids en Masterchef Junior. Die duren tot na middernacht, maar Maxi gaat meestal voor 23.00 uur naar bed, als het eten wat is gezakt.

Quote

De kinderen eten veel te laat, zowel ‘s middags als ‘s avonds.

Sociologe Elena Sintes

Volgens sociologe Elena Sintes, verbonden aan het gemeentelijk Jeugdinstituut van Barcelona, is de jeugd, van kleuters tot tieners, een van de grootste benadeelden van de huidige roosters. ,,De kinderen eten veel te laat, zowel ‘s middags als ‘s avonds. Met als extra probleem dat ze veel te weinig slapen en niet aan de elf tot dertien uur toekomen die ze nodig hebben.”

Obstakels

Prats de Lluçanes, een gemiddeld dorpje van 3.000 inwoners op het Catalaanse platteland, is een van de meer dan honderd Catalaanse gemeentes die een motie hebben aangenomen om het levensritme van de Spanjaarden drastisch om te gooien. De Catalaanse regering is er voorloper mee en wil dat nieuwe rooster in september 2018 invoeren. ,,Eenvoudig zal het niet zijn’’, weet Sintes, een van de initiatiefnemers van het wetsvoorstel. ,,Er zijn niet alleen wettelijke obstakels en cao’s bijvoorbeeld, maar het zal ook cultureel-maatschappelijk een hele omslag voor de mensen zijn, een aanpassing van hun ritme, iets waaraan ook de televisie moet meewerken met een vroegere primetime.’’

Laatst hield de gemeente een proef: ‘de week van de Europese tijden’. Iedereen probeerde zijn dagritme aan te passen, van ambtenaren tot bankemployés, met medewerking van hun bazen. Wie al om 13.00 uur in een bar of restaurant aan tafel ging, kreeg een koffie of dessert gratis. Het was een redelijk succes, maar wel erg wennen.

Late aanvangstijden

Dat kinderen laat hun avondeten krijgen, heeft ook met het dagritme van hun ouders te maken. Die zijn als ze werken bijna nooit voor 20.00 uur thuis. Dat komt door die lange middagpauze, maar ook door late aanvangstijden: veel kantoren gaan in Spanje pas om 09.00 uur open, supermarkten tussen 09.00 uur en 09.30 uur en veel andere winkels pas om 10.00 uur.

Het probleem is pas in de vorige eeuw ontstaan, tijdens de dictatuur van Franco. Na de Burgeroorlog (1936-1939) hadden veel mannen twee verschillende banen op een dag om in het onderhoud te voorzien van een gezin waarin de vrouw niet werd geacht te werken. Daardoor schoven het middag- en het avondeten twee uur op.

Vroeger beginnen, een kortere eetpauze en eerder klaar, is de kern van het hervormingsproject dat de centrale regering in Madrid ook wil overnemen. Sintes: ,,Lang is het argument gebruikt dat dit nou eenmaal de Mediterraanse levensstijl is, dat het met het klimaat te maken heeft, maar dat is niet zo. In Italië en Griekenland dineren ze écht vroeger dan wij. Nergens ter wereld is het avondeten zo laat.’’