Volledig scherm
Ole Martin Juul Slyngstadli © afp

'Terug op Utøya om terug te pakken wat van ons is afgenomen'

Utøya beleeft vrijdag zijn 'hergeboorte'. Vier jaar na de moordpartij van Anders Breivik belegt de jeugdafdeling van de Noorse Arbeiderspartij weer een zomerkamp op het eiland. ,,Om terug te pakken wat van ons is afgenomen,'' zegt Ole Martin Juul Slyngstadli, een van de overlevenden.

Volledig scherm
© EPA
Volledig scherm
© reuters

Op die inktzwarte dag, 22 juli 2011, verliest hij twee vrienden. Maar hij redt ook een leven, van een jonge vrouw, die gewond raakt in de kogelregen waarmee de rechtse extremist Anders Breivik op Utoya 69 mensen de dood injaagt. Vier jaar later keert Ole Martin Juul Slyngstadli (nu 22) terug op het eiland voor een nieuw zomerkamp. Om met duizend anderen een daad te stellen: Utoya wordt weer het idyllische eiland waar jonge activisten discussiëren over een betere toekomst. Bevrijd van de nachtmerrie. ,,Dit is zo ongelooflijk belangrijk. Voor mezelf, voor onze jeugdafdeling Arbeidernes Ungdomsfylking,'' zegt Slyngstadli. Hij weet van de kritiek. Sommige Noren vinden het te vroeg voor een zomerkamp. Zij noemen het zelfs respectloos, wijzen op het leed en de trauma's onder familieleden van de slachtoffers, onder overlevenden die de klap nog niet te boven zijn.

De rampspoed die Breivik bracht met een bomaanslag op het regeringsgebouw in Oslo (acht doden) en de 73 minuten durende slachtpartij op Utoya 40 kilometer verderop hebben de rest van Slyngstadli's leven gevormd. ,,Iemand wilde me vermoorden, alleen maar omdat ik geloof in een multiculturele samenleving,'' zegt de levenslustige rechtenstudent en gemeenteraadslid van Stavanger. ,,Ik was toen politiek actief, nu brandt er een vuur in me, ben ik nog meer betrokken.'' Daarom is de jonge Noor ook een van de honderden vrijwilligers die Utoya hebben klaargestoomd voor de heropening. Gebouwen zijn opgeknapt, er zijn nieuwe vergaderzalen. Opgetrokken uit hout, met veel licht en hoge daken. Op een bijzondere plek, tussen hoge dennenbomen met uitzicht op het Tyrifjorden-meer waarin Utoya ligt, hangt een herdenkingsmonument, een uit staal opgetrokken ring met daarop de namen en leeftijden van slachtoffers. De jongste was 14 jaar, een 45-jarige bewaker de oudste. Op de ring is geen naam de eerste, of de laatste. Er zijn wel acht lege plekken. Enkele ouders wilden liever niet dat de naam van hun kind op de ring zou komen. ,,Sommige ouders hebben meer tijd nodig,'' zegt Lisbeth Roynehold, die haar 18-jarige dochter Synne verloor.

Wederopbouw
Voor de wederopbouw van Utoya is Ole Martin Juul Slyngstadli al enkele keren teruggeweest. ,,Natuurlijk ben ik dan geëmotioneerd maar ik richt me vooral op alle positieve gedachten,'' legt de gedreven sociaal-democraat uit. Een ervan is de redding van Ina Libak die door Breivik drie keer werd geraakt. Hij nam haar in haar armen, verborg haar in het hoge gras en stopte met anderen haar hevige bloedingen. In de rechtszaal, in het proces tegen Breivik, zegt Libak daarover: ,,Ik ken niemand die zo hard kan rennen en zo sterk is.''

Slyngstadli rook het kruit toen de moordenaar vlak langs hem heen liep. Kort daarna belde hij zijn ouders. ,,Wat er ook gebeurt, ik hou van jullie.'' Uiteindelijk werden Ina en Ole Martin gered. Zij zwaargewond, hij in shock. Twee van zijn vrienden met wie hij een tent deelde, bleken te zijn vermoord. Aan Andres Breivik, die is veroordeeld tot een gevangenisstraf van 21 jaar, wil Slyngstadli weinig woorden besteden. ,,Ik begrijp dat mensen nog steeds woest op hem zijn, maar ik heb betere dingen te doen.''

Verkiezingen
Het voorbereiden van de lokale verkiezingen in september bijvoorbeeld. Als Breivik al dacht dat hij de toekomstige generatie van sociaal-democratische leiders kon uitmoorden en de multiculturele samenleving beschadigen, dan heeft hij het mis. Sinds die inktzwarte dag is het aantal leden van de jeugdbeweging van de Arbeiderspartij met bijna 50 procent gestegen. Haar nieuwe leider heet Mani Hussaini (26), een voormalige vluchteling uit Syrië. Ook diens voorganger En Eskil Pedersen, toenmalig leider van de beweging, haalt zijn gelijk. Een dag na het bloedbad sprak hij de woorden: ,,We zullen terugkeren op Utoya.'' Vandaag is het zover. Voor een nieuw, driedaags zomerkamp. Er worden ruim duizend deelnemers verwacht, meer dan ooit tevoren.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement