Volledig scherm
Vluchtelingen komen aan op Lesbos vanuit Turkije. © anp

'Teruggestuurde Syriërs worden opgesloten'

Syrische asielzoekers die door Griekenland worden uitgezet naar Turkije maken grote kans in dat laatste land te worden opgesloten of te worden teruggestuurd naar Syrië. Dat is het gevolg van de vluchtelingendeal die Europa vorig jaar sloot met Turkije.

Dat stellen onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam in een rapport dat vandaag verschijnt, het onderzoek is gefinancierd door VluchtelingenWerk Nederland. Europa en Turkije spraken in maart 2016 af dat asielzoekers die na die datum nog met bootjes in Griekenland aankwamen teruggestuurd konden worden naar Turkije. Europa wilde op die manier de vluchtelingencrisis bezweren.

,,Tussen april 2016 en juni 2017 zijn er 178 Syriërs teruggestuurd naar Turkije. Zij zijn opgevangen in een kamp dat in de praktijk een detentiecentrum is: ze mogen het kamp niet uit en zitten in een cel”, schrijven de onderzoekers. Ze baseren dat onder meer op eerdere rapporten en op interviews met advocaten en hulpverleners in Turkije. Die detentie heeft volgens de VU-onderzoekers ‘geen legale basis’. Ook lopen de Syriërs in Turkije, door recente veranderingen in de Turkse asielregels, de kans te worden teruggestuurd naar Syrië, stelt het rapport. De oorlog in dat land is nog steeds hevig.

Kritiek

Er is al langer flinke kritiek op de behandeling van Syrische vluchtelingen in Turkije. Asielzoekers in Griekenland maakten daarom bezwaar tegen hun uitzetting, maar na een lange juridische procedure besloot een hoge Griekse rechter vorige week dat ze wel mogen worden teruggestuurd. Er zitten nog duizenden (Syrische) asielzoekers vast op de Griekse eilanden, waaronder veel vluchtelingen die na maart 2016 zijn aangekomen. Ook komen er elke week nog nieuwe vluchtelingen aan. Syriërs die eerder dan maart 2016 in Europa aankwamen, hebben doorgaans wel asiel gekregen.

Er werden sinds maart 2016 ook bijna 2000 niet-Syrische asielzoekers vanuit Griekenland teruggestuurd naar Turkije. Ook zij belanden, volgens de onderzoekers, vaak in detentiecentra. Daarbij gaat het ook om nationaliteiten die in Europa weinig kans maken op een verblijfsvergunning. 

In een reactie op het rapport zegt Dorine Manson, directeur van VluchtelingenWerk: ,,Het is schokkend dat vluchtelingen in Turkije amper toegang tot een asielprocedure krijgen en in gevangenissen terechtkomen. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de EU-Turkijedeal door de EU en haar lidstaten als groot succes wordt bestempeld en zelfs als blauwdruk wordt gezien voor toekomstige deals met andere landen.”

'Misleidend rapport'

De Turkse zaakgelastigde in Nederland Aslan Alper Yüksel spreekt in een reactie aan deze krant van een 'misleidend rapport',  waar 'veel onnauwkeurigheden in zitten'. Turkije vangt momenteel zo'n drie miljoen Syriërs op, schrijft Alper Yüksel, tien procent van hen woont in opvangkampen, de rest 'in stedelijke gebieden'. Volgens de ambassade worden ook teruggestuurde vluchtelingen uit Griekenland goed opgevangen. ,,Ze verblijven niet in cellen, ze mogen contact hebben met advocaten en familie en buitenlanders die in de opvangcentra verblijven mogen minstens een uur per dag naar buiten, geheel volgens de internationale richtlijn."