Volledig scherm
© REUTERS

Theresa May gaat EU vragen om heropening brexitakkoord

Theresa May gaat de EU vragen om de brexitscheidingsovereenkomst open te breken. De Britse premier hoopt zo de brexiteers in haar eigen partij en de Noord-Ierse gedoogsteuner DUP achter zich te krijgen in de cruciale periode voor de deadline van 29 maart. Of de EU zit te wachten op het heropenen van een deal waar ze twee jaar mee bezig zijn geweest valt te betwijfelen: tot nu toe maakte Brussel op alle mogelijke manieren duidelijk dat een heronderhandeling geen optie is. 

Ook May hield haar eigen parlement de afgelopen weken voor dat het onmogelijk was. Daar stapt ze nu dus vanaf. De belofte van May komt op een zeer belangrijke dag in het Britse Lagerhuis. Vanavond stemmen de Britse parlementariërs over amendementen op haar brexitplan. Nadat May’s brexitdeal met de EU twee weken geleden met grote meerderheid werd weggestemd, werd er tevergeefs gezocht naar een oplossing. 

Een aantal groepen rebellerende parlementariërs is het beu en probeert vandaag de macht te grijpen in het brexitproces door het indienen van wijzigingen op May’s plan. In totaal zijn er zeven amendementen geselecteerd door de voorzitter van het Lagerhuis: vanaf 20.00 Nederlandse tijd wordt daarover gestemd. Mochten er een of meerdere amendementen worden aangenomen, dan kan dat grote gevolgen hebben voor het brexitproces.

Lees verder onder de foto.

Backstop

Vanuit de conservatieve brexithoek ligt er een plan dat May dwingt om naar Brussel te reizen om de zo gehate backstop -de noodoplossing voor de Noord-Ierse grens- uit het akkoord te schrappen en te vervangen door ‘alternatieve regelingen’. May besloot gisteren dat ze voor dit amendement (op haar eigen plan!) zal stemmen, en verzocht haar partijgenoten hetzelfde te doen. Met de belofte die ze nu doet – de EU verzoeken de juridisch bindende scheidingsdeal open te breken - lijkt een meerderheid voor dit amendement mogelijk. Voor zowel een groot deel van de brexiteers als voor de DUP is de backstop namelijk de belangrijkste dealbreaker. May wil hiermee een signaal afgeven aan de EU: als we de backstop aanpassen, kan ik voor een meerderheid zorgen en zo de deal door mijn parlement loodsen.

Maar of Brussel gevoelig is voor dat argument is onwaarschijnlijk. Verschillende kopstukken herhaalden de afgelopen weken de bekende standpunten: heronderhandeling over de scheidingsovereenkomst is geen optie. Dit is de enige deal die mogelijk is. Er bestaat geen deal zonder backstop. Hoe May denkt de EU zo ver te krijgen om hun principes aan de kant te zetten en hun rode lijnen te vergeten is totaal onduidelijk.

Alle partijen willen dat er geen harde grens komt na de brexit, maar de meningen zijn sterk verdeeld over hoe dat moet worden geregeld. En dus is er nog steeds vrees voor het scenario dat de onderhandelingen klappen, er geen deal wordt gesloten en een harde grens onvermijdelijk is. Dat is voor veel Noord-Ieren onverteerbaar. Sommigen waarschuwen zelfs voor een terugkeer van het geweld tussen katholieken en protestanten dat de regio teisterde voor het Goede Vrijdagakkoord van 1998.

Uitstel

Als er vanavond andere amendementen worden aangenomen kan het nog ingewikkelder worden voor May. Zo hoopt een rivaliserende groep parlementariërs op succes voor het plan van Labourparlementariër Yvette Cooper. Zij vraagt om een nieuwe wet waarin staat dat de premier uitstel van de brexitdatum van 29 maart moet aanvragen bij de EU als er op 26 februari nog steeds geen deal door het Britse parlement is. Dit amendement maakt ook een goede kans op een meerderheid omdat veel parlementariërs dit zien als de manier om een no-dealbrexit (een brexit zonder akkoord) uit te sluiten. Zo zal het VK op 29 maart niet zonder afspraken de EU uit crashen, denken zij.

Het is ook nog mogelijk dat meerdere amendementen er doorheen komen. Als beide bovengenoemde wijzigingen worden aangenomen ontstaat een situatie waarin May een vernieuwde deal (met een aangepaste of geschrapte backstop) moet zien te sluiten met de EU, en die ook nog eens voor 26 februari door het eigen parlement moet krijgen. Een zo op het eerste gezicht onmogelijke missie.

Wat houdt de backstop in?

De backstop is een verzekeringspolis om de grens tussen Ierland en Noord-Ierland na de brexit onder alle omstandigheden open te houden.

Nu gelden binnen de Europese Unie nog overal dezelfde regels: goederen kunnen zonder grenschecks of tarieven de hele unie door reizen. Na de brexit doet het Verenigd Koninkrijk daar niet meer aan mee: de nieuwe buitengrens van de EU komt tussen Ierland en het aangrenzende Noord-Ierland te liggen. Maar dat is in strijd met het Goede Vrijdagakkoord, het vredesakkoord dat werd gesloten na decennia bloedige strijd tussen protestanten en katholieken. Daarin staat: Er komt nooit meer een harde grens op het Ierse eiland.

Na de brexit hebben beide partijen twee jaar om een handelsakkoord te sluiten waarin een oplossing is gevonden voor het openhouden van de grens. Als dat niet lukt, treedt de backstop in werking. De Britten blijven dan in het gezamenlijk handelsgebied van de EU, zodat goederen vrij de grens over kunnen: een open grens dus.

Dat betekent dat de Britten zich aan allerlei Europese regels moeten blijven houden. Onacceptabel voor veel Britse eurosceptici: zij vrezen dat het Verenigd Koninkrijk door de backstop voor altijd vastgeketend blijft aan de Europese Unie.

  1. ‘VS waarschuwden Engeland dat ze diplomatenvrouw die Harry doodreed zouden weghalen’

    ‘VS waarschuw­den Engeland dat ze diplomaten­vrouw die Harry doodreed zouden weghalen’

    Amerika heeft de Britse regering op de hoogte gebracht van haar voornemen de van het doodrijden van Harry Dunn (19) verdachte diplomatenvrouw terug te halen naar haar thuisland. De Britten maakten daar bezwaar tegen maar dat mocht niet baten. De Amerikaanse Anne Sacoolas vertrok kort na het dodelijke ongeval met gebruikmaking van de diplomatieke immuniteit van haar man en ontkwam daarmee vooralsnog aan strafrechtelijke vervolging.
  2. Oppositie Bolivia beschuldigt president Morales van manipulatie verkiezingen

    Oppositie Bolivia beschul­digt president Morales van manipula­tie verkiezin­gen

    Carlos Mesa, de belangrijkste uitdager van de zittende president Evo Morales bij de presidentsverkiezingen in Bolivia, zet grote vraagtekens bij de uitslag van de verkiezingen. De kiescommissie van Bolivia maakte maandag bekend dat Morales de verkiezingen in de eerste ronde alsnog heeft gewonnen. Mesa vermoedt dat de regering de resultaten heeft gemanipuleerd om een beslissende ronde tussen hem en Morales te voorkomen.