Theresa May komt niet met nieuw plan voor brexit

VideoPremier Theresa May is vanmiddag in het Britse parlement niet met een nieuw plan gekomen voor de aanstaande brexit. Ze wil de komende dagen wel weer in gesprek met parlementariërs van alle partijen om de zorgen over de verfoeide backstop (de noodoplossing om de Noord-Ierse grens in alle omstandigheden open te houden na de brexit) weg te nemen. 

Daarna zal ze met de Europese Unie praten over welke veranderingen ze in de deal wil op dat onderwerp. Dat is exact wat de premier al een half jaar probeert, tot nu toe zonder succes.

Of deze strategie nu wel gaat werken is dan ook nog maar zeer de vraag. Ten eerste heeft de EU de gewenste wijzigingen op het gebied van de backstop altijd uitgesloten. Een tijdslimiet of de mogelijkheid dat de Britten er eenzijdig uit zouden kunnen stappen is tot nu toe onbespreekbaar. Het volledig schrappen van de backstop was al helemaal niet aan de orde: er bestaat geen brexitdeal zonder backstop, herhaalden de EU-leiders meermaals.

Geen garanties

Quote

De regering lijkt nog steeds niet door te hebben op welke schaal ze vorige week verloren hebben

Jeremy Corbyn

Mocht May er toch in slagen de backstop op een of andere manier ingrijpend aan te passen, dan zijn er geen garanties dat alle brexiteers in de Conservatieve Partij dan wel voor de deal zullen stemmen. Een aantal van hen verkondigde eerder dat de backstop niet hun enige bezwaar was: ook de scheidingsrekening van 42 miljard is hen een door in het oog. Die blijft gewoon staan. Voor de echte hardliners heeft een No Deal-brexit dan ook de voorkeur: een brexit zonder akkoord en dus geen scheidingsrekening en geen backstop.

De starre houding van May zorgde voor boosheid in het Lagerhuis bij politieke tegenstanders. Labour-leider Jeremy Corbyn zei dat er geen enkele flexibiliteit te bespeuren was bij de premier. ,,De regering lijkt nog steeds niet door te hebben op welke schaal ze vorige week verloren hebben in het Lagerhuis. De premier is in diepe ontkenning. Het zou logisch zijn als ze na deze nederlaag haar rode lijnen zou veranderen, want de huidige deal is onmogelijk door het parlement te krijgen.’’

Zachte brexit

Labour denkt dat een zachtere brexit, waarin het Verenigd Koninkrijk in een douane-unie blijft met de EU, wel een meerderheid kan krijgen. Ook andere oppositiepartijen zouden daar namelijk wel voor te porren zijn, evenals een aantal EU-gezinde conservatieven.

Maar, May kreeg deze week van haar adviseurs te horen dat zo’n zachte brexit onacceptabel is voor de brexiteers in haar partij. Het zou de Conservatieve Partij verscheuren, voorspelden ze. En dus besloot May anders: geen compromis, maar doorgaan op dezelfde voet met als uitgangspunt dezelfde deal, waarin de Britten uit de interne markt en de douane-unie stappen. De Britse premier hoopt dat de EU van mening verandert over de backstop, en ze daarmee haar conservatieve parlementariërs en de Noord-Ierse gedoogpartij DUP over kan halen voor haar deal te stemmen. Dan zou ze met een kleine meerderheid haar akkoord door het Britse parlement heen kunnen loodsen.

Onrust

May’s weigering van koers te veranderen zorgt ook voor onrust in haar eigen kabinet. Volgens de Britse krant The Times zijn de EU-gezinde ministers kwaad over haar beslissing geen zachte brexit na te streven. Een regeringsbron liet weten: ,,Het is verbijsterend dat ze haar eigen partij verkiest boven haar parlement.” De komende week probeert May haar rebellerende partijgenoten en de DUP te bewerken om op 29 januari met haar plan in te stemmen. 

Mocht dat haar lukken, dan geeft dat haar een mandaat om naar Brussel af te reizen voor nieuwe onderhandelingen over de backstop. Pas als ook de EU instemt met de voorgestelde wijzigingen in de deal, zal premier May het vernieuwde akkoord officieel in stemming brengen in het Lagerhuis. ,,Die stemming zal pas plaatsvinden als we geloven dat we er een meerderheid voor hebben in het parlement”, zei May.

De kans dat dit allemaal lukt voor de brexitdatum van 29 maart, wordt met de dag kleiner.

Volledig scherm
Theresa May © AFP