Volledig scherm
© epa

Timmermans: Gülen speelde wel rol in staatsgreep Turkije

UpdateDe Gülenbeweging heeft 'wel degelijk' een rol gespeeld in de mislukte staatsgreep in Turkije van juli. Dat zegt vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans vandaag in een interview in het Belgische weekblad Knack.

Quote

Op basis van Amerikaans onderzoek zijn er steeds meer indicaties dat die beweging een rol heeft gespeeld

Frans Timmermans

Turkije ziet de in Amerika wonende Turkse geestelijke Fethullah Gülen als de kwade genius achter de couppoging, maar daar is tot nu toe weinig bewijs voor.

,,Het is ondertussen duidelijk dat hetgeen president Recep Tayyip Erdogan zegt over de rol van de Gülenbeweging in de staatsgreep geen totale onzin is'', aldus Timmermans. ,,Op basis van Amerikaans onderzoek zijn er steeds meer indicaties dat die beweging wel degelijk een rol heeft gespeeld.''

Stellig
Het interview met Timmermans vond vorige week dinsdag plaats op diens kantoor in Brussel. De toon van het gesprek was 'hartelijk', laat auteur Michel Vandersmissen aan AD.nl weten. Timmermans was stellig in zijn uitspraken over de Gülenbeweging. ,,Hij heeft het ook allemaal nagelezen.''

Een woordvoerster van Timmermans bevestigt dat hij zijn woorden nauwkeurig heeft gekozen. ,,Frans benoemt de feiten zoals hij ze ziet.'' Het is niet duidelijk of Timmermans Europese bronnen heeft die de Amerikaanse conclusies bevestigen.

Schot in de lucht
De ChristenUnie vindt dat de politicus wel met bewijzen moet komen. ,,Anders doet hij hetzelfde als wat Turkije doet'', zegt Kamerlid Joël Voordewind tegen deze site. ,,Erdogan zal blij zijn met deze steun uit onverdachte hoek. Timmermans moet met bewijzen komen of zijn mond houden en niet de Amerikanen na-papegaaien.''

GroenLinks is het daarmee eens. ,,Wat moet je nou met zo'n uitspraak?'', zegt Kamerlid Rik Grashoff. ,,Het lijkt een schot in de lucht, zonder dat hij die kan staven en dat lijkt me niet zo verstandig. Het lijkt een diplomatieke zet om de verhoudingen op orde te brengen. Maar er is geen enkel Europees land geweest dat heeft gezegd dat de Gülenbeweging níet achter de mislukte coup zat. De zin van Timmermans' uitspraak ontgaat me. Kennelijk wil hij zo het humeur in Turkije verbeteren.''

Volledig scherm
President Erdogan. © REUTERS

Zorgen
Timmermans was nauw betrokken bij de Europees-Turkse migratiedeal en maakt zich grote zorgen over de terugval van de rechtsstaat in Turkije sinds de verijdelde coup.

,,Als Erdogan blijft hameren op de invoering van de doodstraf, dan verwijdert hij zich fundamenteel van de Europese Unie en ook van de Raad van Europa waarvan Turkije lid is. Kijk ook naar de gigantische hoeveelheid zuiveringen en wat er met de media gebeurt.''

Hulp van Trump
Erdogan heeft de afgelopen maanden verscheidene keren om Gülens uitlevering gevraagd. De regering van president Barack Obama hield altijd de boot af, maar met de verkiezing van Donald Trump kan dat veranderen. Voormalig luitenant-generaal Michael Flynn, een van de topadviseurs van de nieuwverkozen president, zinspeelde vorige week nog op een mogelijke uitlevering.

Erdogan zei gisteren te overwegen een referendum aan het Turkse volk voor te leggen over het EU-lidmaatschap. De relaties tussen Brussel en Ankara zijn moeizaam. Turkije verwijt de EU niet over de brug te komen met de beloofde visumvrijstelling en geld voor de opvang van vluchtelingen. Volgens Timmermans functioneert het vluchtelingenakkoord. ,,Erdogan klaagt wel dat we niet snel genoeg betalen, maar dat gaat best snel. De activiteiten van de mensensmokkelaars zijn fors gedaald en als mensen worden uitgewezen uit Griekenland, neemt Turkije hen nog altijd op.''

Volledig scherm
Fethullah Gülen. © afp

Heel opmerkelijk
Verschillende politieke partijen reageren tegenover deze site met verbazing op de uitspraken van Timmermans:

Harry van Bommel (SP): ,,Die uitspraken zijn hoogst opmerkelijk. Niemand kan de bewijsvoering waar hij over spreekt inzien. De gouden regel is dat politici zwijgen over zaken die onder de rechter zijn.''

Han ten Broeke (VVD): ,,Als Timmermans aanwijzingen kent of weet, dan hoor ik die ook graag. Ik heb die aanwijzingen niet, maar voor mij staat wel als een paal boven water dat de Gülenbeweging er alles aan doet om zich in op alle mogelijke manieren in de Turkse overheid te nestelen. Timmermans beroept zich op Amerikaans onderzoek, dus hij zal dit niet voor niets zeggen.''

Sjoerd Sjoerdsma (D66): ,,Wie stelt, moet bewijzen. Het is niet handig om dit te zeggen zonder bewijs op tafel te leggen. Anders maak je je schuldig aan hetzelfde als wat Erdogan ook doet. Dit moet je niet in een Belgisch blad zeggen, dat is onzorgvuldig." ,,We hebben direct na de couppoging gezegd dat het verwerpelijk is wat er is gebeurd. Dat wil niet zeggen dat we goedkeuren wat daarna is gebeurd. Er zitten nu geloof ik 40 tot 50.000 mensen vast. Nou, die waren echt niet allemaal betrokken bij de coup.''

Marit Maij (PvdA): ,,We horen meerdere signalen. Binnenkort hebben we een debat over de EU en dat wil ik van de regering weten wat zij ervan vinden.''

Raymond Knops (CDA): ,,Kom maar op met die indicaties dan. Ik heb er nog geen bewijs voor gezien - waarmee ik niet wil zeggen dat het niet zo is. Maar als Timmermans dit zegt, is het misschien goed dat hij die indicaties ook deelt. Nu weet ik ook niet wat de consequenties zijn van zijn uitspraken. Staat de relatie met Turkije zo onder druk dat hij dit zegt? Is het een reactie op de VS, waar Trump zinspeelt op uitlevering van Gülen? Het vraagt om meer uitleg.''

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement