Volledig scherm
Donald Trump met de Saoedische koning Salman bin Abdulaziz al-Saud, vorig jaar in Riad. © AFP

Trump passeert Congres voor wapendeal met Saoedi’s

De Amerikaanse president Donald Trump stuurt onder meer geleide raketsystemen en antitankraketten naar Saoedi-Arabië. De totale order heeft een waarde van ruim 7 miljard dollar. 

Trump drukte de deal door zonder deze aan het Amerikaanse congres voor te leggen zoals gebruikelijk is in dit soort gevallen. De Amerikaanse president, die op goede voet staat met de Saoedische leiders, regelt de wapentransactie via een achterdeur. Hij zet een zelden gebruikte noodmaatregel in om eventuele bezwaren van het Congres te omzeilen en zo groen licht te geven aan een omstreden wapendeal waarbij behalve Saoedi-Arabië ook de Verenigde Arabische Emiraten betrokken zijn.

Een door Saoedi-Arabië geleide coalitie strijdt al vier jaar tegen Houthi-rebellen die grote delen van Jemen in handen hebben. Senator Bob Menendez, lid van de Senaatscommissie voor buitenlandse betrekkingen, zei dat hij ‘teleurgesteld, maar niet verbaasd’ is. Hij noemde het onbegrijpelijk dat de VS wapens levert aan autoritaire landen als Saoedi-Arabië.

Niet alleen Democratische politici maar ook vooraanstaande Republikeinen hebben kritiek geuit op de manier waarop de deal tot stand is gekomen. Volgens top-Republikein Mike McCCaul, voorzitter van de Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken, heeft Trump de weg geopend voor presidenten om zonder controle van het Congres wapens te verkopen aan wie ze willen. 

Een aantal leden van het Congres vreest dat de wapens worden ingezet tegen burgers in Jemen. Het Amerikaanse Congres keurde in april nog een resolutie goed om de Amerikaanse steun aan de Saoedische coalitie in Jemen stop te zetten, maar Trump gebruikte zijn veto.

Iran

Volgens de New York Times hadden minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en andere hoge verantwoordelijken er bij de regering op aangedrongen om zich te beroepen op de noodmaatregel zodat Trump kan voorkomen dat het Congres de wapenverkopen blokkeert. De spanningen tussen de VS en Iran - de grote regionale rivaal van Saoedie-Arabië - zouden ditmaal voor het Witte Huis een reden zijn om het Congres buitenspel te zetten. 

Verwijzend naar mogelijk op til zijnde aanslagen van Iran en zijn bondgenoten op Amerikaanse belangen, heeft Washington ook de legerinzet verhoogd. Vrijdag kondigde president Trump aan dat er ‘bij wijze van voorzorg’ 1500 extra soldaten naar het Midden-Oosten worden gestuurd. Iran dreigt vandaag in een reactie daarop nu Amerikaanse oorlogsschepen tot zinken te brengen met ‘’geheime wapens’'. ,,Amerika stuurt twee oorlogsschepen naar de regio”, verklaarde een belangrijke Iraanse militaire adviseur. ‘’Als ze ook maar de kleinste domheid begaan, zullen we die schepen naar de bodem jagen inclusief de bemanning en de vliegtuigen, en we gebruiken twee raketten of twee geheime wapens.”

De relatie tussen de VS en Iran is sterk verslechterd sinds het aantreden van president Donald Trump. Hij trok zijn land een jaar geleden terug uit de nucleaire deal met Teheran en heeft weer omvangrijke sancties ingesteld. Ook voerden de VS hun militaire aanwezigheid op in de Perzische Golf.