Volledig scherm
Volgens president Trump was Soleimani verantwoordelijk voor miljoenen doden © EPA

Trump staat achter liquidatie: ‘Soleimani had jaren geleden al gedood moeten worden’

De door de VS geliquideerde Iraanse generaal Qassem Soleimani bereidde volgens de Amerikanen een ‘grote actie’ voor, waarbij ‘tientallen of zelfs honderden Amerikanen’ gevaar hadden gelopen. ,,Het besluit van president Trump om Soleimani te verwijderen van het slagveld, heeft zonder twijfel Amerikaanse levens gered”, zegt minister Mike Pompeo van Buitenlandse Zaken.

Pompeo liet tegen nieuwszender CNN in het midden wat Soleimani precies van plan zou zijn geweest, maar de Amerikaanse speciale gezant voor Iran, Brian Hook, zei tegen televisiezender Al Arabiya dat het ging om een aanval op Amerikaanse doelen in Irak en Libanon. Iran heeft veel invloed in voornoemde landen.

Generaal Soleimani werd in Iran als een oorlogsheld vereerd. Ook was hij de rechterhand van geestelijk leider ayatollah Khamenei. Soleimani leidde speciale troepen van de machtige Revolutionaire Garde. Die hebben een belangrijke rol gespeeld bij de nederlagen van IS in Syrië en Irak door het uitvoeren van acties in de regio.

Staatsgreep in Irak

VS-senator Marco Rubio twitterde dat Soleimani bezig was met het voorbereiden van, en de opdracht had gegeven tot, een ‘staatsgreep’ in Irak. De Republikein zei ook dat de hoogste militaire leider van Iran de afgelopen dagen bezig was met het plannen van aanvallen op ‘Amerikaanse burgers, bondgenoten en belangen’.

Minister Pompeo stelde dat op basis van ‘inlichtingen’ is besloten in actie te komen. ,,Deze man bracht al heel lang Amerikaanse levens in gevaar. Afgelopen nacht was het moment dat we moesten toeslaan om te zorgen dat deze op handen zijnde aanval verstoord zou worden.’’

‘Grootste fout VS’

De Iraanse Nationale Veiligheidsraad liet weten dat op ‘de juiste tijd en plaats’ wraak zal worden genomen voor de dood van Soleimani. Het belangrijke veiligheidsorgaan noemde de ‘criminele aanval’ op de generaal de ‘grootste fout’ die Washington heeft gemaakt in het westen van Azië.

President Trump heeft via Twitter op de dreiging gereageerd en zegt dat ‘Iran nog nooit een oorlog heeft gewonnen, maar altijd aan de onderhandelingstafel wint’. Met die boodschap lijkt hij de enorme woede en wraaklust in Iran te willen temperen. ,,Hij had al jaren geleden gedood moeten worden’’, zegt hij over Soleimani.

Teheran niet zo bedroefd

Trump suggereert dat Soleimani ook in Iran zelf werd gehaat en gevreesd en dat het leiderschap in Teheran ‘lang niet zo bedroefd is als ze beweren’. ,,Generaal Soleimani heeft duizenden Amerikanen gedood of verwond in de loop der jaren en was van plan er nog veel meer te vermoorden, maar hij is gepakt.’’

Volgens de Amerikaanse president is de omgekomen generaal ‘direct en indirect’ verantwoordelijk voor de dood van miljoenen mensen. ,,Onder wie het grote aantal demonstranten dat onlangs in Iran zelf is gedood’’, twitterde hij vanaf zijn vakantieadres in Palm Beach, Florida, de wereld in.

Volledig scherm
Een demonstrerende soldaat houdt een foto van Soleimani voor de borst. © Reuters

Conflict in Golfregio

In de nasleep van de aanval heeft de VS zijn burgers in Irak opgeroepen het land onmiddellijk te verlaten. De vrees bestaat dat een vergeldingsactie een conflict in de gehele Golfregio kan veroorzaken. De verstandhouding tussen Amerika en Iran staat op scherp sinds het land zich terugtrok uit de nucleaire deal van 2015.

De Iraakse premier Adil Abdul-Mahdi heeft de aanval VS-aanval veroordeeld. Hij noemde het een grove schending van de voorwaarden voor de aanwezigheid van Amerikaanse militairen in zijn land en sprak van moord. Nieuwe wetten moeten de ‘waardigheid, veiligheid en soevereiniteit’ van het land garanderen.

Londen niet geïnformeerd

De Britse premier Johnson blijkt vooraf niet geïnformeerd te zijn over de Amerikaanse aanval, bericht Sky News op basis van anonieme bronnen. Het land heeft honderden militairen gelegerd in het Midden-Oosten en werkt samen met de Amerikaanse strijdkrachten. Er zijn extra veiligheidsmaatregelen getroffen op bases in de regio.

Minister Raab van Buitenlandse Zaken laat namens de Britse regering weten dat zijn land altijd bewust is geweest van de ‘agressieve dreiging’ die uitgaat van de Quds Brigades van Soleimani. ,,In de nasleep van zijn dood, roepen we alle partijen op te de-escaleren”, aldus Raab. ,,Niemand is gebaat bij een verder conflict.’’

Conflict Iran en VS: hoe zit het precies? Kijk de video voor een stukje duiding:

  1. Gestrande Nederlanders Westerdam: ‘Het is één grote puinhoop, we voelen ons onveiliger dan op het schip’
    PREMIUM
    Update

    Gestrande Nederlan­ders Westerdam: ‘Het is één grote puinhoop, we voelen ons onveiliger dan op het schip’

    Zeker veertien Nederlanders die cruiseschip Westerdam vrijdag mochten verlaten na twee weken op zee vanwege de coronacrisis, zitten nu vast in Cambodja. Door het nieuws over de besmette Amerikaanse medepassagier mogen ze hun hotel niet verlaten. ,,We voelen ons hier onveiliger dan op het schip’’, zegt Johan Kok uit Lekkerkerk over de telefoon vanuit Phnom Penh tegen deze site.