Volledig scherm
Ans Boersma © privéfoto

Turkije zet Nederlandse correspondent uit

De Turkse politie in Istanboel heeft vanochtend de Nederlandse correspondent Ans Boersma (30) het land uitgezet. Dat gebeurde minder dan 24 uur nadat zij was gearresteerd en vastgezet.

Quote

Ik wil niet weg. Mijn leven is hier. Wat moet ik in Nederland gaan doen?

Ans Boersma

Boersma, sinds twee jaar correspondent voor Het Financieele Dagblad in Turkije, ging gisteren tegen de middag naar een kantoor van de Vreemdelingendienst in de wijk Bakırköy. Daar had ze een afspraak over de jaarlijkse verlenging van haar verblijfsvergunning. ,,Een nieuwe perskaart had ik net gekregen. Vanuit Ankara lieten ze me weten dat mijn papieren in orde waren’’, zegt Boersma via de telefoon.

,,Bij aankomst bij de Vreemdelingendienst kreeg ik te horen dat ik mee moest.’’ Ze werd gearresteerd en naar een politiebureau gebracht, in Kartaltepe, niet ver van de luchthaven Atatürk. Daar zei de politie dat ze het land zou worden uitgezet en minstens een jaar niet meer zou mogen terugkeren naar Turkije.

Over de reden voor het totaal onverwachte optreden van de politie tast ze in het duister. Volgens de immigratiedienst is haar uitzetting geen administratieve kwestie. ,,Ze hebben het er over dat ze informatie hebben waaruit zou blijken dat ik een gevaar ben voor de nationale veiligheid’’, zegt Boersma verontwaardigd. ,,Mogelijk is iemand er met mijn identiteit vandoor’’, zegt ze. ,,Ik heb niets op papier gekregen waaruit blijkt waarom ik word uitgezet.’’ Geëmotioneerd zegt ze: ,,Ik wil niet weg. Mijn leven is hier. Wat moet ik in Nederland gaan doen?’’

Rugzak

Heel de middag en avond zat ze op het politiebureau. Daar moest ze ook de nacht doorbrengen. Ze kreeg geen toestemming om naar haar appartement te gaan om haar belangrijkste spullen en kleding mee te nemen. Het enige wat ze heeft zijn de kleren die ze aanhad toen ze naar de Vreemdelingendienst ging en haar rugzak.

Een Turkse advocaat en Nederlandse diplomaten van het consulaat in Istanboel en de ambassade in de hoofdstad Ankara zochten contact met de Turkse politie en andere autoriteiten om er achter te komen wat de reden was van haar arrestatie. Consul Bart van Bolhuis bezocht haar gisteravond in het politiebureau waar ze vastzat.

Een Turkse journalist met goede bronnen in regeringskringen heeft van een Turkse functionaris vernomen dat de deportatie van Boersma ‘niet te maken heeft met haar journalistieke activiteiten of met haar verslaggeving vanuit Turkije’. 

Buitengewoon triest

Hoofdredacteur Jan Bonjer van Het Financieele Dagblad zegt ‘diep geschokt’ te zijn over de uitzetting. ,,Ans deed haar werk verstandig en verantwoord. Deze maatregel is een flagrante schending van de persvrijheid. Het is buitengewoon triest dat journalisten in Turkije niet ongestoord hun werk kunnen doen.’’

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) vindt dat minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken nu echt actie moet ondernemen richting Turkije. ,,Dit is een nieuw triest dieptepunt en geeft aan hoe grimmig de situatie voor journalisten daar is’’, zegt NVJ-secretaris Thomas Bruning. ,,In het land zitten ook tientallen Turkse journalisten vast of zijn het land uitgezet. Dit kan echt niet langer zo. Nederland en Europa moeten hier nu echt iets aan gaan doen en moeten ervoor zorgen dat journalisten gewoon hun werk kunnen doen. We doen wel veel handel met een land dat zo omgaat met journalisten. Minister Blok moet duidelijk maken dat dit echt niet meer kan en desnoods moet Nederland de banden met Turkije verbreken.’’

De NVJ maakt zich ook zorgen om andere Nederlandse journalisten in het land. ,,Als er zoiets met een collega gebeurt, heeft dat veel impact.’’ Het Genootschap van Hoofdredacteuren roept Blok op protest aan te tekenen bij de Turkse autoriteiten en zo snel mogelijk opheldering te vragen. ,,Dit is een nieuwe, pijnlijke en trieste illustratie van hoe in Turkije met de journalistiek en persvrijheid wordt omgegaan’’, zegt voorzitter en hoofdredacteur van NOS Nieuws Marcel Gelauff.

Fréderike Geerdink

Volledig scherm
De Nederlandse journaliste Fréderike Geerdink staat de pers te woord voor het gerechtsgebouw in het Turkse Diyarbakir. © AFP

Ans Boersma is niet de eerste Nederlandse journaliste die Turkije onder dwang van de politie moet verlaten. In september 2015 arresteerden agenten correspondent Fréderike Geerdink. Enkele dagen later zette de politie haar op een vliegtuig naar Schiphol.

Geerdink, die sinds 2006 als freelancer in Turkije werkte, werd opgepakt in een gebied dat grenst aan Iran. Ze was daar op reportage met ruim dertig Koerdische activisten die zich als ‘menselijk schild’ wilden opstellen ‘om Koerdische burgers te beschermen tegen het Turkse leger’. Geerdink en de Koerdische activisten kregen te horen dat ze waren opgepakt omdat ze zich bevonden in ‘verboden militair gebied’.

Eerder, in januari 2015, tijdens het bezoek aan Turkije van minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken), arresteerden acht bewapende agenten van een anti-terrorisme eenheid Geerdink al een keer. Toen luidde de aanklacht het ‘in een kwaad daglicht stellen van de Turkse staat door het maken van propaganda voor een terroristische organisatie’. Tijdens de eerste zitting van haar proces werd ze vrijgesproken.

Sinds 2014 zijn er zeker twintig buitenlandse journalisten door de Turkse autoriteiten het land uitgezet of de toegang tot het land geweigerd.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) ging in oktober vorig jaar in Ankara op bezoek om de schade aan de relaties met Turkije te herstellen na ruim een jaar van getroebleerde diplomatieke verhoudingen. De relatie is terug op vriendschappelijk niveau, zo zei Blok na afloop opgetogen.

Staatsgreep

Dat neemt niet weg dat er nog steeds zeker vijftien Nederlanders vastzitten in verband met de nasleep van de verijdelde militaire staatsgreep in juli van 2016. Enkelen van hen zitten achter tralies. De meesten hebben om onduidelijke redenen een uitreisverbod, onder wie de Arnhemse Sibel die al anderhalf jaar met haar zoontje Ömer vast zit in Turkije.

VVD-minister Blok drong er bij zijn Turkse ambtgenoot Çavuşoğlu op aan hen allen een ‘eerlijke rechtsgang’ te geven en hun zaken ‘snel en correct’ af te handelen. Nederlandse diplomaten beloofden er op toe te zullen zien dat dat ook gebeurde. Çavuşoğlu gaf te kennen er aandacht aan te zullen schenken, maar van enige vooruitgang is sindsdien niets meer vernomen.

Ook voormalig Europarlementariër en Turkije-analist Joost Lagendijk (61) merkt niets van de normalisering van de diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije. Zonder dat hem te verstaan is gegeven waarom mag hij al ruim twee jaar niet terug naar zijn vrouw in Istanboel.

Kamervragen

D66 en CDA hebben vanmorgen Kamervragen ingediend over de kwestie. De regeringspartijen mensen dat het ‘onacceptabel’ is dat ‘Turkije zonder enige aanleiding journalisten, verdedigers van het vrije woord, uitzet’. Ze vragen Blok of hij de Turkse ambassadeur wil ontbieden en zijn Turkse ambtsgenoot wil aanspreken. 

Ook ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers roept op te stoppen met de onderhandelingen over een Turks EU-lidmaatschap. ,,Turkije zinkt steeds dieper’’, aldus Segers. 

  1. Trump verbijstert rouwende ouders met hinderlaag in Witte Huis: ‘De verdachte is hier’
    VIDEO

    Trump verbijs­tert rouwende ouders met hinderlaag in Witte Huis: ‘De verdachte is hier’

    Donald Trump heeft gisteren met een onverwacht voorstel de ouders van een verongelukte Britse tiener de schrik van hun leven bezorgd. De Amerikaanse president vertelde tijdens hun ontmoeting in het Witte Huis dat de veroorzaker van het ongeluk - waarbij hun zoon het leven liet - in de kamer ernaast op hen zat te wachten. De compleet overrompelde ouders besloten niet op het verzoek in te gaan: ,,We zijn extreem boos.”
  2. Juffrouw aan Joodse scholieren: ‘Maak je huiswerk, anders ga je naar de gaskamer’

    Juffrouw aan Joodse scholieren: ‘Maak je huiswerk, anders ga je naar de gaskamer’

    Een lerares van een Britse basisschool is deze week in opspraak geraakt nadat ze in de klas een grensoverschrijdende en zwaar antisemitische opmerking had gemaakt. De juf waarschuwde haar scholieren ‘dat ze hen naar de gaskamer zou sturen’ als ze hun huiswerk niet zouden maken. Daarmee verwees de juffrouw naar de gruwelijke taferelen die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog in Auschwitz hebben afgespeeld.