Volledig scherm
Dit werk is volgens experts de tweede versie van ‘Judith onthoofdt Holofernes’ van de barokke kunstschilder Caravaggio. © AFP

Verloren ‘Caravaggio’ mogelijk 100 miljoen waard, maar is het echt?

Komende zomer gaat het schilderij ‘Judith onthoofdt Holofernes’ onder de hamer. Het doek werd in 2014 ontdekt op een vochtige zolder en dateert van omstreeks 1607 – het tijdperk van de Italiaanse barokke kunstenaar Caravaggio. Experts raken het echter niet eens over de authenticiteit van het werk, dat naar schatting zo’n 105 à 163 miljoen euro kan opbrengen.

Veilingmeester Marc Labarbe ontdekte het werk in 2014 toen hij een grote woning in de Franse stad Toulouse hielp leeghalen. De eigenaars van het huis waren tot op dat ogenblik niet op de hoogte van het bestaan van het schilderij. Het doek, dat vuil was en waterschade had, toont het Bijbelse verhaal van de onthoofding van de Assyrische generaal Holofernes door de mooie weduwe Judith, terwijl haar oude dienster Abra toekijkt. Op die manier kon de vrouw een einde maken aan de belegering van haar stad. Twee jaar lang werd het bestaan van het schilderij geheimgehouden en hing het in de slaapkamer van Eric Turquin, een Parijse expert in het werk van Oude Meesters.

Het werk zal op 27 juni geveild worden, zonder dat er een minimumbedrag voorgesteld wordt. Geïnteresseerden kunnen dus mogelijk een koopje halen, maar de aankoop is niet zonder risico. 

Authentiek?

Experts worden het er maar niet over eens of het om een echte Caravaggio gaat uit 1607, of een erg goede kopie. Caravaggio maakte omstreeks 1599 namelijk ook al een eerste werk getiteld ‘Judith onthoofdt Holofernes’, dat er anders uitziet.

Turquin is er zelf stellig van overtuigd dat het werk authentiek is. Hij heeft na vijf jaar onderzoek en restauratie een dik dossier samengesteld met bewijzen van de echtheid van het schilderij. Zo citeert hij onder andere een brief van een agent die werken kocht voor de graaf van Mantua en in 1607 vanuit de studio van Caravaggio een brief naar zijn werkgever stuurde over een mooi schilderij van ‘drie figuren, borstbeeld’. Andere documenten volgen het werk naar Antwerpen, waar het verdween, tot het in 2014 weer opdook in Toulouse.

Volledig scherm
Een detail van het werk: Judith met haar dienster Abra. © REUTERS

Röntgenfoto’s van het schilderij toonden aan dat het doek tijdens de productiefase meerdere wijzigingen onderging. Zo werd een wijsvinger langer gemaakt en keek Judith naar haar slachtoffer. Haar sluier en de sjaal van haar dienster werden over hun andere kleren heen geverfd. Dat wijst er volgens Turquin ook op dat het doek niet zomaar een kopie is.

,,Het werk heeft een buitengewone energie. Het is krachtig, heeft een mooie uitwerking. Dit kan niet het werk van een kopiist zijn. En als het van een kopiist is, dan is hij een genie’’, aldus Turquin. Experts die beweren dat het werk niet lijkt op andere werken van Caravaggio gaan voorbij aan het feit dat de artiest ,,nooit twee keer hetzelfde doet en altijd verrast’’, beklemtoont hij.

Museumstuk

Momenteel zijn er 68 werken van Caravaggio bekend. Slechts vier daarvan zijn in privébezit. ‘Judith en Holofornes’ is ,,geen werk voor in een tekenkamer of eetkamer’’, en zal vermoedelijk aangekocht worden door een museum, zegt Eric Turquin.

Het Louvre besloot het werk uiteindelijk niet aan te kopen. Volgens Turquin betekent dit echter niet dat het doek volgens het museum geen echte Caravaggio is. Het prijskaartje van 100 miljoen euro bedraagt evenveel als het volledige aankoopbudget van het Louvre voor de komende vijftien jaar. Daarnaast beschikt het museum al over drie uitzonderlijke Caravaggio’s. Het Louvre zal op 27 juni wel de deuren openen voor de veiling van het schilderij.

In het Centraal Museum is momenteel een grote Caravaggio-tentoonstelling:

  1. Merkel en Macron willen ontmoeting met Poetin en Erdogan over Syrië

    Merkel en Macron willen ontmoeting met Poetin en Erdogan over Syrië

    De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Emmanuel Macron hebben tijdens een telefoongesprek met de Russische president Vladimir Poetin aangedrongen op een ontmoeting met hem en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan over de ,,catastrofale humanitaire toestand’’ in de Syrische provincie Idlib. Inzet van de top is een politieke oplossing voor het conflict. Dat heeft Merkels woordvoerder donderdag laten weten.