Oud-topschaker Garry Kasparov. Inzetje: zijn rivaal, de Russische president Vladimir Poetin
Volledig scherm
Oud-topschaker Garry Kasparov. Inzetje: zijn rivaal, de Russische president Vladimir Poetin © AD/Koen Verheijden, Epa

'Vladimir Poetin zal in het Kremlin sterven'

Van topschaken naar wereldpolitiek. De stap lijkt kleiner dan hij is. ,,Ook dan moet je vooruitdenken. Maar er is wel een groot verschil. In het schaken zijn er regels waaraan iedereen zich houdt", zegt Garry Kasparov. Bij hoge uitzondering volgt het AD hem op 'een dagje Nederland'.

Garry Kasparov als schaker, hier in 2003
Volledig scherm
Garry Kasparov als schaker, hier in 2003 © epa
Garry Kasparov werd in november 2007 opgepakt tijdens een demonstratie in Moskou tegen de wijze waarop verkiezingen werden gehouden
Volledig scherm
Garry Kasparov werd in november 2007 opgepakt tijdens een demonstratie in Moskou tegen de wijze waarop verkiezingen werden gehouden © epa
Quote

Terug naar Rusland? Nee, dat zal niet gebeuren. Ik koop nooit een enkele reis. In Rusland ben ik mijn leven niet zeker

Garry Kasparov

Als schaker deed hij jarenlang de wereld versteld staan. Volgens velen is hij de allerbeste ooit. Hij veegde tegenstanders van het bord. Nu schaakt hij op een ander bord - de wereld - en is de Russische president, Vladimir Poetin, zijn grootste tegenstander. Een onberekenbare opponent die zijn eigen regels stelt. De inlijving van de Krim en de oorlog in Oekraïne zijn daar trieste bewijzen van.

Uitsterven
Een levensgevaarlijke man ook. Van oppositieleiders maakt hij 'een uitstervende soort'. Na de moord op Boris Nemtsov, op 27 februari nabij het Kremlin, zijn er nog maar een paar over, onder wie Aleksej Navalny en Garry Kasparov. Navalny wordt in Rusland zo opgejaagd dat hij nauwelijks nog is te horen. Kasparov bestookt Poetin vanuit het buitenland, met New York als uitvalsbasis. ,,Terug naar Rusland? Nee, dat zal niet gebeuren. Ik koop nooit een enkele reis,'' zegt de in Bakoe (Azerbeidzjan) geboren Kasparov die daarmee een kind is van de in 1991 ingestorte Sovjet-Unie. ,,In Rusland ben ik mijn leven niet zeker.''

Garry Kasparov (51) reist de vrije wereld af met zijn boodschap. Dit keer is het de beurt aan Tilburg waar hij gast is van het Nexus-Instituut. Met zijn lezing 'Kernwaarden voor een bewogen wereld' sluit hij aan bij een illustere rij sprekers. Van de historicus Simon Schama tot de cultuurfilosoof George Steiner. Kort na zijn aankomst laat Kasparov opnieuw zien dat hij een perfectionist is. De lezing punt hij nog even bij. Maar daarna, voor een volle zaal met 700 mensen, geeft hij gas. Klein, gedrongen, één brok dynamiet.

Kasparov over de Russische president Vladimir Poetin: ,,Hij is een eenmansdictatuur en dat zijn de gevaarlijkste. Zijn enige doel is om aan de macht te blijven"
Volledig scherm
Kasparov over de Russische president Vladimir Poetin: ,,Hij is een eenmansdictatuur en dat zijn de gevaarlijkste. Zijn enige doel is om aan de macht te blijven" © epa

Zijn boodschap? Onze vrije, democratische samenleving is in gevaar en we doen te weinig om haar te beschermen tegen het kwaad waarvan Vladimir Poetin een belangrijk exponent is. ,,Poetin is een eenmansdictatuur en dat zijn de gevaarlijkste. Zijn enige doel is om aan de macht te blijven. Daarbij gebruikt hij de ideologie van de haat. Elke vrijheid is onderdrukt,'' aldus Kasparov. Hij ergert zich aan de slappe knieën van het Westen.

Besluiteloosheid
,,Europa mag zich niet langer voor de gek laten houden. Er zijn sterke leiders nodig die opkomen voor onze kernwaarden. De prijs die voor besluiteloosheid moet worden betaald, wordt alleen maar groter.'' Na de val van de Muur (1989) en van de Sovjet-Unie (1991) is 'het kwaad niet gestorven', houdt Kasparov voor. Hij krijgt er een klaterend applaus voor.

Op de achterbank van de limousine, na de lezing, op weg naar Amsterdam, stapt Kasparov weer in het heden. Is het niet jammer dat zijn oppositie tegen Poetin niet in Rusland zelf wordt gehoord? Hij antwoordt bliksemsnel: ,,Als dat wel zou gebeuren, was het niet meer nodig. Maar inderdaad, nu zwijgen de staatsmedia, gemuilkorfd door Poetin, alle oppositie dood. Of ze wordt besmeurd.''

Kasparov in 2001
Volledig scherm
Kasparov in 2001 © epa
Quote

Poetin heeft een pijp­lijn-mentali­teit. Een kortzichti­ge kijk op de economie; met de export van olie en gas harkt hij geld binnen. En dat leidt een keer tot een uitbar­sting

Nogmaals Kasparov

Pijplijn-mentaliteit
Heeft Vladimir Poetin een zwakke plek, een achilleshiel? Neem bijvoorbeeld de afglijdende economie? Kasparov: ,,Op het economische vlak heeft hij fantastische jaren gemist. Met al die mooie, hoge prijzen voor olie en gas had hij de Russische economie flink kunnen aanzwengelen. Maar al dat geld is verdwenen in zijn zakken en in die van zijn kliek. De economie zat al in het slop. Ook voor de westerse sancties na de annexatie van de Krim. Hij heeft een pijplijn-mentaliteit. Een kortzichtige kijk op de economie; met de export van olie en gas harkt hij geld binnen. En dat leidt een keer tot een uitbarsting. Poetin verlaat niet vrijwillig het Kremlin. Hij sterft er.''

Dit is een ingekorte versie van het interview met Garry Kasparov. Hij sprak ook nog over de onrust in Oekraïne, de Russische inval van de Krim en de ramp met vlucht MH17. Lees het volledige artikel in het AD van vandaag.

  1. ‘Juist nu is het oppassen geblazen, want het virus is nog lang niet weg’
    PREMIUM

    ‘Juist nu is het oppassen geblazen, want het virus is nog lang niet weg’

    Nu het aantal nieuwe besmettingen blijft dalen wordt in Italië openlijk gesproken over fase twee. De fase van de herstart, maar nog voordat er een vaccin is. Wie kunnen het eerst weer naar buiten en hoe? Moeten we voorlopig anderhalve meter afstand houden en een mondkapje op? En zo ja, voor hoe lang? Nu is het vooral nog zaak mensen binnen te houden. Correspondent Angelo van Schaik bericht vanuit Rome. Alle eerdere afleveringen lees je hier.
  2. Belgische buschauffeur slachtoffer van ‘coronaspuger’ na klapband: ‘Nu thuis bang afwachten, met dochter die tot risicogroep behoort’

    Belgische buschauf­feur slachtof­fer van ‘coronaspu­ger’ na klapband: ‘Nu thuis bang afwachten, met dochter die tot risico­groep behoort’

    In de Belgische stad Sint-Niklaas is een buschauffeur slachtoffer geworden van een spuugincident. De bus had pech en toen de chauffeur aan de passagiers vroeg om het voertuig te verlaten, kwam het tot een zware woordenwisseling met één van hen. De passagier bespuugde de chauffeur en zette het daarna op een lopen. De politie is naar hem op zoek.