Volledig scherm
Markt in het kamp in Al Zataari © reuters

Vluchteling met een Porsche naast de tent

Een Syrische enclave, vlak over de grens in Jordanië. Al Zataari is met 130.000 inwoners de vijfde stad van het land. De opvang van vluchtelingen is hier verworden tot een stedelijke herinrichting, meldt het AD. 'Nu gaat het om de logistiek, openbaar vervoer en het oprichten van een kadaster.'

Volledig scherm
© reuters
 
Ik heb hier iemand die een zwembad bouwde waar iedereen tegen betaling mag zwemmen
Kilian Kleinschmidt
Volledig scherm
© reuters
Volledig scherm
© reuters
Volledig scherm
© reuters
Volledig scherm
© reuters

Dat vluchtelingen hun eigen ideeën hebben, is in Al Zataari aan alles te zien. Net als de binnenstad van elke Arabische stad zijn de straatjes van hartje Al Zataari kronkelig en onoverzichtelijk. Van hutjes zijn winkeltjes gemaakt. Het kamp heeft drie ziekenhuizen en dagelijks worden er zeker tien kinderen geboren.

Kilian Kleinschmidt, een zeer ervaren Duitse hulpverlener, zette dit grootste vluchtelingenkamp ooit op in Jordanië. Niet eerder heeft de UNHCR in één keer zo veel hulp moeten geven als nu tijdens de Syrische burgeroorlog. Ter illustratie: zijn kamp kost 500.000 euro per dag. Al Zataari is nog geen jaar oud en inmiddels wordt aan een tweede kamp nabij gewerkt. Ook daar worden 100.000 mensen gehuisvest.

Fonteinen en Porsches
Aan ondernemingszin is bij de gevluchte zuid-Syriërs geen gebrek. Alles, maar dan ook alles, is hier te koop. Een snoepwinkel zit naast de televisiereparateur. Even verderop verkoopt een vrouw gebruikte schoenen en sandalen. 'We hebben hier inmiddels eigen islamitische banken en een winkelstraat, de Champs Elysees - het is een complete economie. De mensen zijn hun huis kwijt, maar niet altijd zijn ze arm. Ik heb hier mensen die een Porsche naast hun tent hebben geparkeerd of een fonteintje aanlegden. Fonteinen zijn heel populair.'

De diepgewortelde handelsgeest verbaast ook de ervaren hulpverleners nog dagelijks. 'Wij geven deze mensen tenten, maar soms verkopen ze die aan anderen voor 30 dollar. Die worden ergens anders op het kamp opgezet, maar veel vaker ook héél ergens anders. Ik heb al gehoord van een ondernemer die met twintig tenten een leuk toeristenresort aan de kust wil openen.'

'Ik heb hier zelfs iemand die een zwembad bouwde waar iedereen tegen betaling mag zwemmen. Zo'n tent kost de UNHCR 450 dollar, maar het geld is beter te besteden.'

Kleinschmidt zou het veel beter vinden als de vluchtelingen alleen nog maar een stukje grond krijgen aangewezen. In een soort bouwmarkt kunnen ze dan zelf kopen wat ze willen hebben.

Hangjeugd
Net als iedere middelgrote gemeente kampt Al Zataari ook met herkenbare grote stadsproblemen; hangjeugd bijvoorbeeld. Veel van de tienduizenden kampkinderen gingen in Syrië al nauwelijks naar school, op het kamp in de bomen-loze hitte vervelen ze zich helemaal te pletter. De scholen op het kamp zijn maar halfvol. Veel ouders vinden die te ver weg.

Entertainment helpt soms, maar ook dat kan weer tot spanningen leiden. Na het optreden van een paar Nederlandse muzikanten klaagde Free Syrian Army dat het ook weer niet te gezellig moest worden. De kinderen moesten wel blijven onthouden dat er een oorlog gaande was, want zij zijn de strijders van morgen.

Lees meer in het AD van vandaag.