Volledig scherm
Silene Fredriks en haar man gedenken Bryce en Daisy, omgekomen bij de ramp met MH17. © Robin Utrecht

Vragen na rapport MH17: Hielden ze elkaar nog vast?

Voor nabestaanden van vlucht MH17 brengt het tussenrapport over de vliegramp vooral teleurstelling. 'Een technisch verhaal, maar het gaat over onze zoon.'

Quote

Wie zijn de verantwoor­de­lij­ken? En waarom? Die vraag wordt steeds groter. Het staat nu vast dat het geen ongeluk was. Ik kan me niet indenken wat de zin is van deze aanslag.

Silene Fredriks

Een paar seconden. Toen was het gebeurd. In de waas van emoties waarin Silene Fredriksz al weken verkeert, voelt ze geruststelling. Een houvast. 'Mijn zoon en zijn vriendin hebben niets gemerkt. Of misschien slechts een fractie van een seconde. Dat is voor mij heel belangrijk, dat ze niet hebben geleden.'

Met haar man Rob heeft ze gisteren het tussenrapport gelezen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over de vliegramp in Oekraïne, waarbij haar zoon Bryce (23) en diens vriendin Daisy (20) zijn omgekomen.

Gesprekken
De opgenomen gesprekken vanuit de cockpit bevestigen voor haar dat aan vlucht MH17 abrupt een einde kwam. 'Zelfs al zouden passagiers uit het raam hebben gekeken, dan nog is de tijd heel erg kort,' probeert Rob zich een voorstelling te maken van de laatste seconden. 'Dat zie je niet aankomen, zeker niet als het van onderaf is gekomen.'

Voor Silene was het na de samenvatting klaar. Meer wil ze niet lezen. Te confronterend. Het is al moeilijk genoeg dat Bryce en Daisy nog niet zijn geïdentificeerd, dat ze nog geen afscheid kunnen nemen. 'Voor de meeste lezers is dit waarschijnlijk een heel technisch verhaal. Niet voor ons. Dit gaat over onze zoon.'

Teleurstellend
Bovendien beantwoorden de 35 pagina's toch niet hun andere prangende vragen. Wie zijn de verantwoordelijken? En waarom? 'Die vraag wordt steeds groter,' zegt ze. 'Het staat nu vast dat het geen ongeluk was. Ik kan me niet indenken wat de zin is van deze aanslag.'

Voor Robbert van Heijningen is het tussenrapport ronduit teleurstellend. Hij verloor zijn broer Erik, schoonzus Tina Mastenbroek en neef Zeger. 'Er staat eigenlijk niets nieuws in. De antwoorden waar je op hoopt, krijg je niet.'

Van Heijningen vraagt zich nog wel af of zijn dierbaren hebben geleden. 'Hebben ze elkaar nog kunnen vasthouden? Of waren ze in één keer weg? Waarom vloog Malaysia Airlines over dat gebied, terwijl andere maatschappijen dat niet deden? Door het lezen van dit rapport beleef ik de hele ramp eigenlijk opnieuw. De emotionele wond gaat elke keer weer een beetje open, terwijl ik die juist wil dichten.'

Onzekerheid
Letselschadeadvocaat Veeru Mewa (Beer Advocaten) had zijn cliënten vooraf al gewaarschuwd voor 'voorzichtige' conclusies. 'Dat het geen technisch mankement was, is enigszins een geruststelling. Het is de vraag of het ze verder helpt in het rouwproces. Dit rapport zal eerder meer vragen oproepen. Ze hopen vooral dat ooit de vraag wordt beantwoord wie hiervoor verantwoordelijk is.'

De onzekerheid duurt nog zeker een jaar voort. Alle scenario's en complottheorieën blijven in stand, zegt Sander de Lang (SAP Advocaten). Ook met dit rapport kunnen de Russen zeggen dat het toestel door een raket van een Oekraïens gevechtsvliegtuig is neergehaald.

Lange adem
'Het is een gedeeltelijke bevestiging van wat we al vermoedden, maar nog niet de bevestiging die nabestaanden willen horen. Het wordt een proces van de lange adem, en dat is voor hen heel vervelend.'

Er verandert ook niks aan de aansprakelijkheidsvraag nu een technisch mankement of een menselijke fout zijn uitgesloten. Malaysia Airlines kan zich beroepen op overmacht. Dan zou het bedrijf alleen een schadevergoeding van 129.200 euro hoeven uit te keren, een verplichting op basis van het Verdrag van Montréal.

De vraag blijft wel waarom andere maatschappijen het luchtruim boven Oost-Oekraïne meden en Malaysia Airlines niet. De Lang: 'Als blijkt dat ze een verkeerde risico-inschatting hebben gemaakt, hebben ze verwijtbaar gehandeld en vervalt die limiet.'

Maar zelfs als Silene Fredriksz alle antwoorden krijgt, dan vraagt ze zich nog af wat het eigenlijk allemaal waard is. 'Mijn zoon komt niet terug. Dat zal ik nooit kunnen accepteren. Ik zal hier nooit mee kunnen leven.'

Lees alles over rampvlucht MH17 in ons dossier.

  1. Zus van in Kenia vermoorde oud-topman Philips zal begrafenis van broer niet bijwonen

    Zus van in Kenia vermoorde oud-top­man Philips zal begrafenis van broer niet bijwonen

    De in Kenia vermoorde Nederlander Tob Cohen (69) zal morgen begraven worden zonder dat zijn zus daarbij aanwezig is. Zij keerde gisteren terug naar Nederland, bevestigt een boezemvriend van de golfmagnaat en voormalig topman van Philips tegenover deze site. Cohens Keniaanse weduwe - hoofdverdachte in de zaak - hoopt toestemming te krijgen om de gevangenis te mogen verlaten voor de begrafenisplechtigheid.