Volledig scherm
Een man in gesprek met Russische mariniers © anp

Waarom bezet Rusland de Krim? Uitleg conflict in zes vragen

AnalyseWaarom is de Krim zo belangrijk voor Rusland? En wat willen de Oekraïners zelf eigenlijk? Het conflict uitgelegd in zes vragen.

Volledig scherm
© afp
Volledig scherm
© epa
Volledig scherm
© EPA
Volledig scherm
© AFP
Volledig scherm
© AFP

Waarom zijn Oekraïne en de Krim zo belangrijk voor Rusland? 
Bij de Krim bevindt zich de basis van de Russische Zwarte Zee-vloot. Daar loopt ook de grens tussen Rusland en nabij gelegen NAVO-staten als Turkije. Poetin wil geen centimeter grondgebied meer afstaan na het 'verlies' van Oekraïne. Ook economische belangen, zoals gas- en olieleveranties, spelen een belangrijke rol. Rusland geeft met zijn bezetting van de Krim een dreigend signaal af aan Oekraïne, maar ook aan andere staten binnen de invloedssfeer van Moskou: kies niet voor Europa maar voor Rusland. 

Zal de NAVO militair ingrijpen in Oekraïne en de Krim? 
Nee. Oekraïne is geen lid van de NAVO en derhalve is er geen officiële verplichting tot militaire bijstand als het land wordt aangevallen. Wel komen er waarschijnlijk economische sancties, zoals reisverboden en handelssancties. 

Wat willen de Oekraïners zelf? 
De bevolking is zeer verdeeld. Het westelijke deel van Oekraïne is pro-Europees ingesteld. Een grote groep zoekt aansluiting bij de EU. Oekraïners in het oosten en het zuiden van het land zijn veelal pro-Russisch. De meerderheid op de Krim bestaat voor 60 procent uit etnische Russen, die de nieuwe machthebbers in Kiev als fascisten zien. 

Welke rol spelen de Tataren op de Krim? 
De Tataren, een minderheid van circa 15 procent, zijn fel anti-Russisch. De vrees bestaat dat de Tataren de hulp zullen inroepen van hun 'moslimbroeders' in Turkije of zelfs van zeer radicale strijders in Libanon. Rusland zou dan met 'nieuwe Tsjetsjenen' en terroristische aanslagen kunnen worden geconfronteerd. 

Kan het conflict uitdraaien op een burgeroorlog? 
Zeker. Experts sluiten lokale of regionale gevechten niet uit. Een grote burgeroorlog zou een catastrofe zijn omdat dan ook reguliere Russische militairen bij de gevechten betrokken raken en dan is het conflict niet meer in te dammen. Wie de strijd gaat winnen, staat nu al vast. Oekraïne kan in theorie een miljoen reservisten oproepen, maar een groot deel van het land steunt de nieuwe regering niet. 

Wat vindt Nederland en moeten we ons zorgen maken?
Oekraïne ligt ver weg van Nederland, maar toch kan ons land op den duur de gevolgen van een militair conflict voelen. Als het tot gevechten op de Krim of in Oekraïne komt, zijn vluchtelingenstromen richting Westen, en dus Nederland, niet uitgesloten.