Volledig scherm
De Amerikaanse aanwezigheid is veel bewoners van Okinawa een doorn in het oog. © EPA

‘Weg met die basis’: Japans eiland is aanwezigheid Amerikaans leger zat

Bewoners van het Japanse eiland Okinawa zijn de aanwezigheid van een Amerikaanse legerbasis en de ruim 25.000 manschappen die er werken al jaren zat. Er wordt geklaagd over herrie, vervuiling, criminaliteit en crashende legerheli’s. De nieuwe gouverneur komt nu in actie. ‘Weg met die basis’, is zijn boodschap.

Volledig scherm
Een MV-22 Osprey van de Amerikaanse marine vliegt langs de kust bij Ginowan. © Reuters

Gouverneur Denny Tamaki staat erom bekend geen blad voor de mond te nemen als het over de Japanse frustratie rond de Amerikaanse legerbasis op zijn eiland gaat. De politicus heeft komende week daarom een ontmoeting met overheidsfunctionarissen in Washington en spreekt aansluitend op de universiteit van New York.

Tamaki, de eerste gouverneur van het eiland met Amerikaans bloed, denkt dat zijn roots hem de perfecte figuur maken om ‘een discussie over democratie’ te voeren. ,,Ik  hoop de Amerikaanse burgers mijn standpunt over te kunnen brengen.” De samenwerking tussen de VS en Japan is hem een groot goed, maar zou niet alleen voor rekening van Okinawa moeten komen. 

Verkrachting schoolmeisje

Speerpunt van Tamaki’s betoog in New York is het tientallen jaren oude plan om luchtmachtbasis Futenma, bij de zuidelijke stad Ginowan, te verplaatsen naar het minder drukke Henoko in het oosten van het eiland. Dat plan ligt al op tafel sinds 1995, nadat een schoolmeisje door drie Amerikaanse militairen werd verkracht. 

De daders werden weliswaar veroordeeld, maar de Amerikaanse aanwezigheid op het eiland, die er kwam nadat het keizerlijke Japanse leger de Slag om Okinawa had verloren in 1945, houdt de Japanners sindsdien bezig en de ergernis groeit. Niet alleen overlast is een argument, maar ook de veiligheid zorgt voor beroering.

Neerstortende helikopters

Volledig scherm
Het raam van een Amerikaanse CH-53E-helikopter belandde op een druk schoolplein. © EPA

De afgelopen jaren waren er diverse incidenten met legerhelikopters en vliegtuigen van de basis. Zo kwam vorig jaar nog een raam van een van de heli's op een druk schoolplein terecht, waarbij een jongetje gewond raakte. Een ander onderdeel van een Amerikaanse wentelwiek viel op het dak van een kleuterschool. ,,Schandalig’’, oreerde de toenmalige gouverneur Takeshi Onaga.

,,Het Amerikaanse leger luistert, ondanks herhaaldelijke incidenten, niet naar onze zorgen”, verweet Onaga de legerleiding. Zijn opvolger Tamaki, die zijn verkiezingscampagne ophing aan de sloop van de basis, hoopt die boodschap nu wel over te kunnen brengen aan het Amerikaanse publiek. Veel eilandbewoners zien de Amerikanen liefst helemaal vertrekken.

Bouw van basis hervat

Tijdens een bezoek aan hoofdstad Tokio sprak Tamaki met de Japanse premier Shinzo Abe over de verplaatsing van de basis naar Henoko en drong hij erop aan de plannen helemaal te schrappen. Ondanks Tamaki's betoog heeft de regering de bouw van de nieuwe basis, die door juridisch getouwtrek stillag, vorige week hervat. Tot grote woede van Okinawa.

,,Okinawa wil conflicten voorkomen en daarom roepen we de Japanse en Amerikaanse regering op een manier te vinden die de overlast van de basis vermindert en de vrede bewaart”, sprak de gouverneur, die van mening is dat de Japanse overheid in Washington voor de belangen van Okinawa zou moeten pleiten. 

Nu dat in de praktijk anders lijkt te liggen, getuige het hervatten van de bouw in Henoko, trekt Tamaki zelf naar de Verenigde Staten. ,,Aangezien de overheid de stem van Okinawa niet aan Amerikaanse zijde laat horen, is het nu mijn verantwoordelijkheid om dat te doen”, zegt hij strijdbaar. ,,De Amerikanen hebben de plicht naar ons te luisteren.”