Volledig scherm
Een foto van de omgekomen Bryce Fredriksz met zijn vriendin Daisy Oehlers in de bloemenzee op Schiphol. © ANP

Woede en verdriet: 'Ligt mijn zoon nog tussen het puin?'

Nu de onderzoekers nog altijd niet in het rampgebied van de neergestorte vlucht MH17 kunnen komen, spookt die ene vraag door het hoofd van Silene Fredriksz. Liggen haar zoon en vriendin in Hilversum of in Oekraïne? 'Het lijkt alsof ze drie keer zijn overleden.'

Alle 4 de dagen stond Silene Fredriksz er, samen met haar man, op de militaire vliegbasis in Eindhoven. Elke kist die uit het vliegtuig werd gedragen, volgde ze met haar ogen. En elke keer vroeg ze het zich af: zou haar zoon Bryce daarin liggen, of zijn vriendin Daisy? Ze wenst vurig dat ze in Nederland zijn, in Hilversum. 'Hen nog één keer zien, omhelzen, die gedachte heb ik al losgelaten. Maar ik wil zo dicht mogelijk bij hen zijn.'

Twijfel
Tegelijkertijd neemt de twijfel toe of dat ooit zal gebeuren. Een kwelling. Forensisch deskundigen houden er serieus rekening mee dat tien tot twintig lichamen nooit geïdentificeerd zullen worden, omdat die nog in Oekraïne liggen. Op een plek die al dagen te gevaarlijk is voor onderzoekers.

'En dan spookt het door mijn hoofd. Hoe lang duurt het voordat Bryce en Daisy geïdentificeerd zijn? Weken, maanden? Misschien wel nooit? Ligt mijn zoon daar nog, tussen het puin, in het rampgebied? Die kans bestaat. Niet alleen voor ons, maar ook voor andere nabestaanden.'

Zo is haar leven anderhalve week een waas van emoties. Soms spreekt ze over de ramp, alsof ze een normaal gesprek voert, alsof Bryce niet dood is. Dan stort ze weer helemaal in, als ze bij het opentrekken van de kast een onderbroek van haar zoon ziet liggen. 'Verstandelijk weet ik dat Bryce dood is,' zegt Silene, 'maar het echte besef moet nog komen.'

Verdriet en woede
De vlagen van intens verdriet wisselen zich af met woede. De gedachte dat Bryce en Daisy nu niet aan het genieten zijn van hun vakantie in Indonesië. De wrede wijze waarop ze uit het leven werden gerukt. Dat de boel vervolgens werd geplunderd.

'Eerst dacht ik dat ik ze nooit meer zou terugzien. Dan hoor je dat er lichamen zijn geborgen en krijg je weer hoop op een afscheid. Vervolgens blijven ze daar dagen liggen, in de hitte. Het lijkt wel alsof ze drie keer opnieuw zijn overleden, je kan het je niet indenken.'

Waarom?
Dat de onderzoekers de rampplek niet kunnen bereiken, maakt haar woedend. 'Waarom kunnen ze niet een week lang dat gebied afsluiten, daar niet vechten? Ik begrijp het gewoon niet. Hebben ze dan geen enkel inlevingsvermogen? Alles en iedereen moet gewoon terug, dat is voor ons het belangrijkste. Dat maakt het wachten op identificatie draaglijker, wetende dat Bryce en Daisy hier zijn. Al duurt het maanden. Als het maar gebeurt.'

Silene vestigt haar hoop op de regering. Haar vertrouwen in Frans Timmermans, de minister van Buitenlandse Zaken, is groot. 'Achter de schermen zal meer gebeuren dan wij weten. Ik geloof dat hij er alles aan zal doen om alle lichamen terug te krijgen.'

Gewapend de boel overnemen, dat heeft in haar ogen toch geen zin. 'Bovendien moeten de onderzoekers er alleen naartoe als het echt veilig is. Er moeten niet nog meer zinloze doden vallen.'

Gruwel
Na alles wat ze heeft gezien op beelden uit Oekraïne, lukt het haar amper nog positief te denken. 'Het is allemaal gruwelijk wat daar gebeurt. De mogelijkheid om écht afscheid te nemen, hebben ze ons ontnomen. Ik ga uit van het slechtste, maar ik hoop op het beste, op een waardige begrafenis of crematie voor Bryce en Daisy.'