Volledig scherm
Supporters van Besiktas vieren de landstitel. © ANP

De Turkse titelrace is een verhit, Istanboels feestje

In de schaduw van de écht grote Europese competities en de Eredivisie ontspint zich in Turkije een razend spannende titelrace. Vier clubs uit Istanboel maken nog kans op het kampioenschap. Wordt het een prolongatie, sprookje, wederopstanding of inhaalrace? De spanning in de Süper Lig is om te snijden.

Door Dolf van Aert

In Nederland hebben we de stad Eindhoven, dat met PSV en de plaatselijke FC een club op het hoogste én tweede niveau heeft. Rotterdam spant de kroon met liefst drie clubs - Feyenoord, Sparta en Excelsior - in de Eredivisie. Maar verder is er geen stad te vinden met meer dan één profclub. 

Nee, dan Turkije. Daar kijken ze al lang niet meer gek op van een stadsderby meer of minder. Sterker nog, vier clubs uit Istanboel maken daar stevig de dienst uit wat betreft de titelstrijd. Hoe liggen de kansen? Wat zijn hun verhalen? En wat zijn de Nederlandse invloeden? Een portret van de vier kanshebbers.

Besiktas jaagt op prolongatie

Volledig scherm
Mario Gómez (links) viert feest na het behalen van de landstitel waaraan hij zo'n grote bijdrage leverde. © ANP

Wat was de opluchting groot, op 15 mei 2016 (hoofdfoto). Zeven magere jaren had Besiktas op een nieuwe landstitel moeten wachten. Sinds het kampioenschap van 2008/09 - het pakte dat jaar zelfs de dubbel - waren de zo trotse Black Eagles niet verder gekomen dan een handvol derde, vierde en vijfde plekken. Maar onder aanvoering van de Duitse topschutter Mario Gómez pakte het eindelijk weer eens een landstitel, daarmee definitief afscheid nemend van het donkere verleden.

Na de titel van 2009 ging het namelijk jarenlang bergafwaarts met Besiktas. De club stelde met Bernd Schuster een trainer van naam aan, maar het eindigde als vierde, op elf punten van kampioen Bursaspor. Om de slag met grote buurmannen Fenerbahçe en Galatasaray vervolgens niet te verliezen, stak de club zich in flinke schulden.

Het dieptepunt volgde toen Besiktas in 2012 voor een seizoen werd uitgesloten voor Europees voetbal vanwege die financiële wanorde, en een jaar later diezelfde straf kreeg vanwege een groot omkoopschandaal in het Turkse voetbal. De ommekeer kwam toen de in 2013 aangestelde eigenaar Fikret Orman schoon schip begon te maken. Hij werkte de schulden weg, stelde in alle geledingen van de club capabele mensen aan, haalde fatsoenlijke spelers en er kwam uiteindelijk een nieuw stadion. Het kampioenschap van vorig seizoen werd het tastbare bewijs van het herstel.

Volledig scherm
Ryan Babel (midden) wordt gefeliciteerd na één van zijn twee doelpunten voor Besiktas, door onder anderen ex-PSV'ers Atiba Hutchinson en Marcelo. © Photo News

Vooralsnog ligt Besiktas op koers voor titelprolongatie. Het gaat na negentien duels aan kop, met twee punten voorsprong op de nummer twee. Met Ryan Babel - twee goals in zijn eerste drie competitieduels - heeft de club sinds de winterstop weer écht Nederlandse inbreng. Bovendien staan er met de in Zaandam opgegroeide Oguzhan Özyakup, de Nederlandse Armeniër Aras Özbiliz en ex-PSV'ers Marcelo en Atiba Huntchinson meer spelers met een Oranje tintje onder contract. Aan trainer Senol Günes de taak om zijn club naar een nieuwe titel te leiden.

Het bijzondere sprookje van Istanboel Basaksehir

Het verhaal van Istanboel Basaksehir leest als een jongensboek, maar een ouderwets sprookje is het niet helemaal. De club promoveerde in 2014 na een afwezigheid van twee jaar terug naar het hoogste niveau, hetgeen gepaard ging met de komst van een nieuw stadion en een naamsverandering. Istanboel Basaksehir - dat officieel de naam van sponsor Medipol draagt - werd vervolgens tweemaal vierde in de Süper Lig, maar dit jaar reiken de ambities hoger dan dat. Met dank aan een oude bekende. 

Abdullah Avci was van 2006 tot 2011 al succesvol trainer van - toen nog - Istanboel BB. Hij kon een lokroep van de Turkse nationale ploeg vervolgens niet weerstaan, maar zijn avontuur als opvolger van Guus Hiddink werd een mislukking. In 2013 keerde hij terug. Nóg opmerkelijker is de bekendste supporter: Istanboel Basaksehir is namelijk de club van president Recep Tayyip Erdogan van Turkije. Mede dankzij zijn steun maakt de club een opmerkelijke opmars door.

Volledig scherm
Istanbul Basaksehir (in het oranje) speelde in november nog met 1-1 gelijk bij het Besiktas van Oguzhan Özyakup (in het zwart-wit). Beide ploegen verloren dit seizoen pas één keer. © Photo News

Buiten huize Erdogan is de club overigens niet echt populair. In het splinternieuwe Fatih Terim Stadion is plaats voor zo'n 18.000 mensen, maar tweewekelijkse zitten er nog geen drieduizend supporters. Slechts vier Turkse clubs trekken minder bezoekers. In het verleden waren de enige fans van de club overigens ook niet echt fanatiek. De achterban bestond vooral uit universiteitsstudenten die het omstreden Turkse voetbal zó beu waren, dat ze voor de gein het piepkleine clubje gingen steunen. Voor hen is de lol er - dankzij de huidige successen - er dan ook weer vanaf. 

In die relatieve luwte bouwt Istanboel Basaksehir in alle rust aan een stunt. Het elftal van Avci bestaat onder meer uit bekende namen als doelman Volkan Babacan, spelmaker Emre Belözoglu en - sinds de winterstop - spits Emmanuel Adebayor. Met twee punten minder dan Besiktas en drie meer dan Galatasaray ligt de club nog altijd op koers voor een stunt à la Leicester City. Het is maar de vraag of het bij de eventuele kampioenshuldiging net zo druk zal worden.

Galatasaray wil wederopstanding

Volledig scherm
Jan Olde Riekerink en Wesley Sneijder: blij met elkaar bij Galatasaray. © Getty Images

Van oudsher is Galatasaray de grootste club van het land. Dat werd in 2015 ook officieel, toen Gala de twintigste landstitel pakte: één meer dan aartsrivaal Fenerbahçe. Omdat het kampioenschap vorig jaar naar Besiktas ging - de veertiende in de geschiedenis - zijn de rood-gelen nog altijd recordkampioen van Turkije. Iets om trots op te zijn, maar die trots liep vorig seizoen toch een aardige deuk op. De bekerwinst ten koste van uitgerekend Fenerbahçe was een piepkleine pleister op een gapende wond.

De club eindigde als zesde, een van de laagste klasseringen in bijna dertig jaar. Het versleet bovendien bijna meer trainers dan programmaboekjes.  Hamza Hamzaoglu werd in november ontslagen, zijn opvolger Mustafa Denizli hield het vervolgens tot februari vol, interim Orhan Atik was twee weken in dienst voordat Jan Olde Riekerink het roer definitief overnam. Ook bleef het financieel en op de tribunes bijzonder onrustig. Kortom, in alle opzichten een seizoen om snel te vergeten.

Volledig scherm
Nigel de Jong meldde zich afgelopen zomer eveneens bij Galatasaray. © Getty Images

Galatasaray wil eerherstel, maar dat lijkt er dit jaar in de vorm van een landstitel niet te gaan komen. De achterstand op koploper Besiktas is inmiddels opgelopen tot vijf punten, terwijl Istanboel Basaksehir daar nog tussen staat. In tegenstelling tot de twee belangrijkste concurrenten, die beiden pas één nederlaag leden, verloor Galatasaray 'al' vier keer in negentien duels.

Een hard gelag voor de omvangrijke Nederlandse enclave bij Galatasaray. Naast Olde Riekerink en oudgediende Wesley Sneijder spelen er sinds dat jaar namelijk nóg twee landgenoten. Sloper Nigel de Jong kwam over uit de VS, terwijl ook Garry Mendes Rodrigues de overstap maakte naar de Türk Telekom Arena. Een landstitel lijken zij dit jaar niet te kunnen vieren.

Volledig scherm
In de winter gevolgd door Garry Mendes Rodrigues. © Getty Images

De inhaalrace van Fenerbahçe

Waar de Nederlandse inbreng bij Galatasaray uit vier personen bestaat, doet aartsrivaal Fenerbahçe het met zes mannen een stuk beter. Op het veld vormen aanvallers Robin van Persie en Jeremain Lens én rechtsback Gregory van der Wiel de Oranje connectie. Laatstgenoemde maakt overigens pas net weer deel uit van de selectie, nadat hij door de trainer was verbannen wegens 'ontoelaatbaar gedrag'.

Volledig scherm
Gregory van der Wiel en Robin van Persie (beiden links) tijdens hun presentatie bij Fenerbahçe. © Getty Images
Volledig scherm
Jeremain Lens heeft het prima naar z'n zin bij Fenerbahçe. © ANP

En ook die trainer is een Nederlander. Dick Advocaat verliet half augustus plotseling het Nederlands elftal, om zijn rol daar als assistent te verruilen voor een baan als hoofdtrainer in Turkije. Hij nam bij zijn aanstelling oude bekenden Mario Been en Cor pot mee. Het viertal komt vooralsnog echter niet verder dan een vierde plek, op al negen punten achterstand van de koploper.

Volledig scherm
De technische staf van Fenerbahçe: hoofdcoach Dick Advocaat, geflankeerd door assistenten Mario Been (links) en Cor Pot. © ANP

Het lijkt erop dat de frustratie van het - waarschijnlijk, of er moet een inhaalrace van jewelste komen - wéér mislopen van het landskampioenschap Fenerbahçe hoog zit. Afgelopen week speelde het voor de beker tegen stadgenoot Besiktas, een duel wat aardig uit de hand liep. Van Persie (met zijn 0-1 wél matchwinner) kreeg een schorsing van drie duels voor een obsceen gebaar naar het thuispubliek, terwijl hij het ook veelvuldig aan de stok had met Oguzhan Özyakup. En dat terwijl de twee in hun gezamenlijke Arsenal-tijd nog dikke vrienden waren.

De Derby van Istanbul is verheven boven alles, dat blijkt wel. Laat het een voorbode zijn voor de laatste fase van de Turkse titelstrijd. Het belooft een verhit, Istanboels feestje te worden.