Volledig scherm
Roel van Buuren, boer in Midden-Delfland, voorziet veel veranderingen in de toekomst. ,,Het moet grootschalig en efficiënt of klein en divers zijn. Veel boeren in Midden-Delfland zitten daar tussenin.’’ © Foto: Thierry Schut

Boeren van de toekomst: in de wei of op een schip?

Geboerd wordt er al honderden jaren in Midden-Delfland, dus waarom zou dat in 2040 niet meer zo zijn? Feit is dat er grote veranderingen op komst zijn.

Quote

Een veehoude­rij kun je in de toekomst op twee manieren runnen

Roel van Buuren

Koeien in de wei. Ze zijn een dierbaar beeld voor veel bezoekers van Midden-Delfland. De flatgebouwen van Rotterdam, Den Haag en Delft zijn nooit ver weg, maar toch beschouwen veel mensen het gebied als een groene oase. De boeren kunnen op sympathie rekenen. Sommigen brengen hun kaas, melk en yoghurt eigenhandig aan de man, in een streek waar maar liefst twee miljoen consumenten wonen.

Volgens de jonge boer Roel van Buuren (25) is het echter allerminst vanzelfsprekend dat de boerenstand tot 2040 op peil blijft in Midden-Delfland. De economische wetten zijn hard weet Van Buuren, die na zijn studie aan de landbouwhogeschool in Dronten boerderij Landlust aan de Oostgaag in Maasland overnam van zijn opa. ,,Een veehouderij kun je in de toekomst op twee manieren runnen'', zegt hij. ,,Grootschalig en efficiënt of klein en divers. Een aantal boeren in Midden-Delfland zit daar ergens tussenin. Ze hebben 50 tot 70 koeien en leveren op de traditionele wijze aan de melkfabriek. De vraag is of die bedrijven op de lange termijn nog toekomst hebben.''

Voor wie niet op de toekomst inspeelt zijn de voortekenen niet gunstig, zegt Van Buuren. Op boerderij Landlust in Maasland heeft hij voor de variant kleinschalig en divers gekozen.

Melkprijs

Hij houdt 35 Jersey koeien en 150 graaskippen. Ze eten gras of hooi en krijgen granen, kruiden en haver als alternatief voor krachtvoer. ,,Mijn koeien leveren minder melk, maar ze zijn heel gezond. Het voordeel is dat de prijs voor biologische melk hoger en stabieler is. Ik geef alleen antibiotica als het echt nodig is. Dat is het afgelopen jaar niet gebeurd.''

Midden-Delfland telt nog 55 volwaardige boerderijen. Tien tot vijftien oudere boeren stoppen binnen vijf jaar. Ze hebben lang niet allemaal een opvolger. Wie al wil boeren, zoekt zijn toekomst vaak elders. Bijvoorbeeld op een grotere boerderij met meer koeien.

Dat groter beter is, leren aanstaande boeren op school. ,,Jongeren worden opgeleid om grootschalig te boeren,'' vertelt Van Buuren. ,,Het liefst met minimaal 150 koeien die tussen de 8.000 en 12.000 liter melk per jaar produceren. Probleem is dat de melkprijs enorm fluctueert. Die varieert van 0,23 euro tot 0,45 euro per liter. ,,Je moet groot zijn om die prijsverschillen op te kunnen vangen. Het overnemen van een grote boerderij kost al snel miljoenen euro's. Dat lukt alleen als het bedrijf van vader op zoon gaat.''

Detectiepoortjes

Op de grotere boerderijen is de toekomst allang begonnen. Melken gaat automatisch, met dank aan melkrobots die dagelijks de melkproductie en de gezondheid van de koeien in de gaten houden. Moderne boerderijen hebben zelfs detectiepoortjes. Die bepalen of een koe de wei in mag of dat haar de toegang om gezondheidsredenen wordt geweigerd.

Bij het voeren hoeven deze boeren niet aanwezig te zijn. Een computer zorgt ervoor dat iedere groep in de kudde altijd de juiste hoeveelheid voer krijgt. De modernisering van de landbouw krijgt onder meer vorm dankzij Lely, het innovatieve landbouwbedrijf langs de A20 dat uitkijkt op het Midden-Delflandgebied.

Quote

Je moet groot zijn om die prijsver­schil­len op te kunnen vangen

Roel van Buuren

The sky is the limit, als het gaat om wat komen gaat. Koeien staan in de toekomst wellicht niet langer op het land, maar op drijvende boerderijen. In Rotterdam opent later dit jaar de eerste floating farm. Dat is een schip met veertig koeien. Het is een mogelijke oplossing voor verstedelijkte gebieden waar steeds minder grond beschikbaar is.

Volledig scherm
Wellicht het boerenbedrijf van de toekomst: de drijvende boerderij langs de A20. © Floating Farm

Kleinschalig en divers

In Midden-Delfland is het aantal hectaren landbouwgrond de afgelopen dertig jaar flink verminderd. In de groene long tussen de steden hebben de boeren grond moeten inleveren voor recreatie, verstedelijking en natuurontwikkeling.

Het verklaart dat steeds meer boeren in Midden-Delfland net als Van Buuren kiezen voor 'kleinschalig en divers.' Zestig procent van de Midden-Delflandse boeren houdt zich inmiddels bezig met zogenoemde kringlooplandbouw.

De boeren spelen een rol in het natuurbeheer en reduceren de productie van stikstof en fosfaat. Zelfs als maar twee procent van de bevolking voor streekproducten kiest, moeten de Midden-Delflandse boeren ondanks het gebrek aan grond óók in 2040 hiermee nog een hele aardige boterham kunnen verdienen.

In samenwerking met indebuurt Delft