Volledig scherm
Jouke Post voor het door hem ontworpen Gebouw XX in het Delftechpark. © Fred Leeflang

Gebouw XX al twintig jaar groot succes

Een gebouw dat na twintig jaar kreunend in elkaar stort omdat het de maximale levensduur heeft bereikt. Dat stond architect Jouke Post voor ogen toen hij in 1998 Gebouw XX in het Delftechpark realiseerde.

Gebouw XX (verwijzend naar het Romeinse getal 20, red.) staat er twintig jaar na de oplevering echter nog steeds. Binnenkort wordt dat zelfs uitgebreid gevierd. Niet ingestort dus, maar het pand inspireerde de bouwsector wél tot circulair bouwen. En dat is een succes.

Architect en emeritus hoogleraar bouwkunde Jouke Post realiseerde zich aan het einde van de vorige eeuw dat bestemmingsplannen worden gemaakt voor de eeuwigheid, maar dat de levensduur van de gebouwen die er worden neergezet vaak veel korter is. Het inspireerde hem een gebouw te ontwerpen dat na twintig jaar weer makkelijk gedemonteerd kan worden in opnieuw te gebruiken materialen. Dus geen beton, maar hout, glas en een klein beetje staal. De grote glasplaten, de houten gevelpuien en de kartonnen luchtbehandelingskanalen; alle elementen in XX zijn voorbereid op een tweede leven.

Quote

Dat het gebouw na twintig jaar in elkaar zou storten was uiteraard bedoeld als provocatie

Jouke Post, architect en hoogleraar bouwkunde

,,Dat het gebouw na twintig jaar in elkaar zou storten was uiteraard bedoeld als provocatie'', vertelt Post. ,,Maar ik zag dat veel bedrijven panden huren voor een periode van tien jaar, om er daarna hooguit nog een decennium aan vast te plakken. Na die twintig jaar zijn deze gebouwen in technisch opzicht nog prima in orde, maar een volgende huurder is vaak moeilijk te vinden. De panden zien er dan alweer gedateerd uit of ze zijn niet ingedeeld volgens de wensen van een volgende huurder. Meestal volgt dan een ingrijpende herbestemming of zelfs sloop.''

Zonde

,,Mensen zijn geneigd steeds iets nieuws te willen, maar dat is zonde en hartstikke slecht voor het milieu. Dus dacht ik: laten we het omdraaien en een ontwerp maken met materialen die na twintig jaar hun dienst hebben bewezen en makkelijk zijn te demonteren, zodat je ze opnieuw kunt gebruiken.''

Hoewel de bouwsector de handschoen oppakte en in twinig jaar tijd forse stappen maakte richting duurzaamheid, blijft de 'eeuwigheidswaarde' van veel bestemmingsplannen hem een doorn in het oog. ,,Hierdoor verrijzen nog steeds bedrijvenparkjes met panden die er na twee decennia niet meer uitzien.''

Niet het mooiste, maar...

In esthetisch opzicht is Gebouw XX niet het mooiste werk dat Post ooit ontwierp. Het staat er wat flets bij op het verder vooral versteende Delftechpark. Maar het gebouw schudde gemeenten en bedrijven in de bouwsector wél wakker. Zij gingen innovatiever kijken naar wat destijds duurzaam bouwen heette en inmiddels circulair bouwen wordt genoemd. 

Aanvankelijk kreeg Post veel kritiek uit met name de milieuhoek, die niet kon verkroppen dat hij een ‘wegwerpgebouw’ als duurzaam presenteerde. Maar na enkele jaren vielen veel van de in Gebouw XX gebruikte innovaties in de prijzen en kregen ze navolging in de reguliere bouw.

In samenwerking met indebuurt Delft