Volledig scherm
© NICO SCHOUTEN

Van wijs wiskundige tot patiënt

Rudi van der Kraan heeft een torenhoog IQ, autisme en een groeiende tumor in zijn hoofd. Afdoende zorg is er niet voor hem.

Nootdorper Rudi van der Kraan (53) is briljant. Na zijn studie elektrotechniek aan de TU Delft stonden grote bedrijven als Shell en Philips in de rij om hem een baan binnen hun researchteam aan te bieden. Met een IQ van 170 heeft hij een denkkracht waar de meeste stervelingen alleen maar jaloers op kunnen zijn.

Naast zijn studie elektrotechniek specialiseerde Van der Kraan zich in wiskunde en informatica. De computerprogramma's die in de jaren tachtig via de radio met veel piepjes en vreemde tonen werden uitgezonden, zodat luisteraars deze met cassettebandjes konden opnemen en gebruiken op hun personal computer, werden mede door Van der Kraan geschreven. Grote wiskundige vraagstukken over priemgetallen worden door hem opgelost, maar vraag hem niet een verjaardagscadeautje voor zijn buurmeisje te kopen of een pgb- budget te beheren. Dan stagneert de briljante geest volledig.

Quote

De vakken waren niet het probleem, ik haalde negens en tienen, maar alles daar omheen was moeilijk

Rudi van der Kraan

Dynamiek
Van der Kraan is autistisch en heeft daar tot zijn dertigste uitstekend mee kunnen functioneren. ,,Het vwo was nog het lastigst. De vakken waren niet het probleem, ik haalde negens en tienen, maar alles daar omheen was moeilijk. De weg naar het klaslokaal vinden bijvoorbeeld of de dynamiek in de klas begrijpen. Voor mij was dat allemaal heel lastig.''

Op de TU verging het hem beter en toen ging Van der Kraan in dienst. ,,Daar kwam ik een dokter tegen die mij, zonder dat ik daar om vroeg, een 'VRA' verstrekte zonder datum. Dat was een papier dat mij vrijstelde van zware lichamelijke inspanning. Ik begon toen namelijk al klachten te krijgen. Dat er destijds al een tumor in mijn hoofd groeide, wist nog niemand.''

Die tumor werd op zijn dertigste ontdekt en voor gedeeltelijk, tijdens een zware operatie, weggehaald. ,,Het bleek een goedaardige tumor, maar als die in je hoofd blijft groeien, ga je er evengoed dood aan.''

De tumor in zijn hersenen veranderde Van der Kraan van een briljante uitvinder met autisme in een patiënt die in geen enkel hokje past. Een hersentumor zorgt vaak voor cognitieve problemen. Zo kan het vinden van de uitgang in een supermarkt een grote uitdaging zijn.

Van der Kraan lost dat op door achter iemand met een volle kar aan te lopen. ,,Die gaan meestal richting kassa en ik weet dat ik daar moet zijn.'' Zo bedacht hij oplossingen voor grote en kleine problemen. Maar dit systeem begint nu te haperen. De tumor begint zich te roeren. Daarmee groeit de hulpvraag, maar niet in een richting die de zorg begrijpt. Hoewel de diagnose autisme en hersentumor een ruimhartig pgb-budget oplevert, blijkt de zorg die Van der Kraan nodig heeft niet in Nootdorp te koop te zijn.

's Middags is het redelijk goed geregeld. Via zorgbureau 'ZorgMies' komt er een student van de TU om te helpen met koken. Dat biedt behalve een goede maaltijd ook structuur. ,,Dat heb ik in de ochtend eigenlijk ook nodig'', zegt Van der Kraan.

Traptrede
Zijn autisme zorgt ervoor dat een eenvoudige klus als zichzelf wassen en aankleden een onmogelijke opgave wordt, omdat hij halverwege wordt afgeleid door een stoffige traptrede die hij direct gaat stofzuigen. Het is een onschuldig voorbeeld van een probleem dat ook gevaarlijk kan zijn. Van der Kraan verving zijn gasfornuis niet voor niets voor een elektrische kookplaat.

Kan een student dan niet ook in de ochtend komen om de boel te helpen structureren? ,,Dat kan helaas niet'', antwoordt Linda Brom van ZorgMies. ,,Wassen of daar bij assisteren, mag niet door een ongediplomeerde medewerker worden gedaan. Zo zijn de regels.''

Voor een wijkverpleegkundige of de thuiszorg komt Van der Kraan echter ook niet in aanmerking waardoor de vreemde situatie ontstaat dat een briljante geest die nog steeds grote vraagstukken kan helpen oplossen zich de hele dag moet bezighouden met overleven in de chaos om zich heen. Voor een autist met een verstandelijke beperking is van alles te regelen. Maar een autist met een IQ van 170 en een hersentumor valt overal buiten de boot. ,,Misschien weet iemand in de regio een oplossing voor mijn probleem'', zegt Van der Kraan hoopvol.

Reageren? hc.lezers@ad.nl

In samenwerking met indebuurt Delft