Volledig scherm
Een Duitse bunker in Kijkduin die deel uitmaakte van de Atlantik-wall wordt gerenoveerd. De aanleg van deze linie in 1942 werd aangegrepen om van hoeren en zwervers af te komen. © Archieffoto

Atlantikwall verloste stad van zwervers

De gemeente Den Haag heeft de gedwongen evacuaties voor de bouw van de Atlantikwall vanaf eind 1942 gebruikt om snel en makkelijk van zwervers en hoeren af te komen. Dat staat in het boek Verdreven voor de Atlantikwall (Wbooks, Amelink, Saal, Van Schuppen) dat vandaag in Katwijk wordt gepresenteerd.

Quote

Wij werden getreiterd door de bevolking. Wij waren uitschot

Familie Oosterbaan

De Atlantikwall was een Duitse verdedigingslinie langs de hele kust, waarvoor alleen al in Den Haag een kwart van de bevolking huis en haard moest verlaten. Er werden 3.500 woningen afgebroken. Bij deze volksverhuizing mochten alleen mensen die een baan of een bedrijf hadden in de stad blijven. Anderen moesten verhuizen naar oostelijke provincies.

Voor 'ongewenste elementen' waren er evacuatiekampen met houten barakken. In Den Haag maakte een speciaal opgerichte sociale politie een 'klopjacht' in logementen en bordelen om zwervers en prostituees op te sporen en af te laten voeren. Wethouder Kuiper had erover geklaagd dat het wettelijk niet mogelijk was om maatregelen te nemen tegen deze groep mensen. ,,Gelukkig biedt thans de evacuatie voor deze categorie nieuwe mogelijkheden, waarvan dankbaar gebruik wordt gemaakt'', verklaarde de wethouder.

Getreiterd
Ook grote gezinnen uit onder meer Scheveningen belandden in evacuatiekampen. In het boek staan de lotgevallen van de familie Oosterbaan, een moeder met acht kinderen. Zij hadden het zwaar in kamp Staphorst. ,,Wij werden getreiterd door de bevolking. Wij waren uitschot."

De schrijvers van het boek signaleren verder dat er in Den Haag sprake was van 'moreel verval' door de Atlantikwall. Aannemers verdienden 'schandalig veel geld' aan de afbraak van de huizen en de lege woningen vielen ten prooi aan plunderaars. De Duitsers schreven er in hun rapporten met ontzetting over.

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag