Volledig scherm
© Jacques Zorgman

Boekje helpt om met kleintjes te praten over de dood en orgaandonatie

Een boekje over de dood en orgaandonatie moet helpen om dit pittige onderwerp aan te snijden bij jonge kinderen in het ziekenhuis. ,,Je móet het erover hebben.''

Op verzoek van Haaglanden Medisch Centrum schreef Frieda de Haan een boekje over een zieke moeder die overlijdt en haar organen doneert. Het komt niet vaak voor dat jonge ouders doodgaan in het ziekenhuis, maar als het gebeurt heeft het een enorme impact. Familieleden en verpleegkundigen zitten met de handen in het haar. Hoe begin je erover tegen de kleintjes van de overledene?

Het ziekenhuis ontdekte dat er 'een gat' in het voorlichtingsmateriaal was, vertelt Jacqueline Blok, donatiecoördinator bij Haaglanden Medisch Centrum (HMC). ,,Voor kinderen vanaf 12 jaar bestaat er wel iets, maar niet voor de kleinsten.'' HMC is het neuro- en multitraumacentrum voor de regio. Slachtoffers van ernstige auto-ongelukken bijvoorbeeld worden hiernaartoe gebracht. Een paar keer per jaar maakt de intensive care mee dat patiënten sterven, die thuis jonge kinderen hebben. Het gaat om 'een relatief kleine groep', maar niet minder belangrijk, vond Blok. Voor de verwerking is het nodig dat die peuters en kleuters begrijpen wat er gebeurt.

Volledig scherm

Dood

Quote

Met de oudste kon ik het goed bespreken, maar de twee jongsten snapten niet waarom ik minder energie had en duizelig werd

Frieda de Haan

Het boekje Lot, de toekomst heeft een staartje is bedoeld voor kinderen van 3 tot 8 jaar. Die kunnen al begrijpen wat de dood is, zegt Blok, maar familie vindt het moeilijk om het onderwerp aan te snijden. ,,De volwassenen praten met elkaar en de kinderen hangen er vaak een beetje bij.'' Orgaandonatie is sowieso een taboe-onderwerp, weet de donatiecoördinator.

Via internet kwam ze bij de Friese Frieda de Haan uit. Deze moeder van vier kinderen heeft een hartspierziekte en kwam op de wachtlijst voor donatie te staan. Toen diende zich de vraag aan: hoe vertel ik dit mijn kinderen? ,,Met de oudste kon ik het goed bespreken, maar de twee jongsten snapten niet waarom ik minder energie had en duizelig werd als ik bukte bijvoorbeeld'', aldus De Haan. Ze maakte, samen met illustrator Bert Wielstra, het prentenboekje Thijsie om het uit te leggen.

Blok: ,,Aanvankelijk dacht ik dit boekje te kunnen gebruiken, maar het was toch net een ander verhaal. Ik vroeg Frieda of ze voor ons een nieuw boekje wilde maken.'' En zo geschiedde. Gisteren werd 'Lot' gepresenteerd in HMC Westeinde.

In het boek gaat Lot, de hoofdpersoon, met haar moeder op bezoek bij oma. Op de terugweg wordt moeder duizelig en komt op de intensive care in het ziekenhuis terecht. Het gaat zo slecht dat ze afscheid moeten nemen. ,,En ze doneert haar organen'', vertelt De Haan. In het boek is een knuffel verwerkt, Huis Muis Chris. ,,Die vertelt Lot hoe donatie werkt en gaat met haar mee naar huis als troost.'' Kinderen die hetzelfde overkomt in het ziekenhuis, krijgen naast het boekje ook een gehaakte huismuis mee.

Wat voor lot haarzelf wacht, weet De Haan niet. ,,Ik ben nu stabiel en ben van de wachtlijst gehaald. Als het slechter gaat, kom ik er weer op. Ik ben niet bang voor de dood. Ik was altijd heel erg van het nadenken en het plannen, maar je leeft nu en je moet van elke dag genieten.''

In samenwerking met indebuurt Den Haag