Volledig scherm
Kinderen spelen op straat op een hoverboard

Brand door accu’s neemt toe, blussen wordt ingewikkelder

Het aantal branden met oplaadbare accu’s neemt stormenderhand toe. Brandweer Haaglanden schat in dat de hulpverleners in deze regio vijf jaar geleden twee keer per jaar uitrukten voor een vuurtje in bijvoorbeeld de lithium-ion-accu van een elektrische fiets. Nu is dat twee keer per week. Daarbij wordt het blussen ingewikkelder voor de brandweer. 

,,Kijk eens wat je daar hebt, levensgevaarlijk'', zo waarschuwde een brandweerman vorige week maandag een politieagent. Beiden waren bij de brand aan de Melis Stokelaan, die ontstaan was door de accu in een hoverboard. De agent laadde zijn telefoon op met een powerbank, beide apparaatjes zaten in zijn borstzak. ,,Als iemand je daar een klap geeft, kan er een levensgevaarlijke steekvlam ontstaan'', legt René Verboom uit, doelend op de woorden van de brandweerman in Moerwijk. Verboom is een van de drie experts bij de brandweer Haaglanden, gespecialiseerd in het bestrijden van vuur in energieopslag. De agent schrok en haalde meteen het stekkertje uit zijn telefoon.

,,Het is echt meer dan alleen een denkbeeldige kans dat dit gebeurt'', zegt Verboom. ,,In een lithium-ion batterij van een powerbank zit heel veel energie opgeslagen in een kleine ruimte. Veel van die dingen zijn niet van bijster goede kwaliteit. Door een klap kan er een beschadiging ontstaan. Het wordt van binnen steeds warmer, tot er gassen ontsnappen en er een steekvlam ontstaat. Hartstikke gevaarlijk.''

Brandweer Haaglanden schat in dat ze gemiddeld zo'n twee keer per week uitrukt voor brandende accu's en oplaadbare batterijen. Al jaren is men bezig met het vergaren van kennis. En niet alleen over de kleine batterypacks , zoals in powerbanks, hoverboards of elektrische fietsen. Ook over de lithium-ion accu's in elektrische auto's. Daarmee is 'onze' brandweer een van de voorlopers in het land.

Tesla

,,Toen een Tesla ruim een jaar geleden in Baarn in brand vloog, waren wij al lang bij de Tesla fabriek op bezoek geweest om te zien wat we moesten doen als het mis ging. Hadden we ook al bij BMW om de tafel gezeten. En waren we bij Nissan op de koffie geweest. Nu wordt langzamerhand de rest van Nederland ook wakker'', zegt René Verboom, een van de pioniers bij brandweer Haaglanden. Gedreven door een liefde voor duurzaamheid begon hij zich te verdiepen in wat de brandweer moest doen als er brand ontstond in al die gloednieuwe zonneboilers, zonnepanelen, elektrische auto's en fietsen. Langzamerhand vergaarde hij kennis over alle mogelijke accu's en batterijen.

In het begin was dat niet makkelijk. ,,We hebben zelf contact gezocht met autofabrikanten, onszelf uitgenodigd voor de koffie en uitgelegd wat wij wilden. Voor sommigen was dat best moeilijk. Ze waren bang dat kennis over het product zou uitlekken naar de concurrent.' Wat de brandweerman al vermoedde, bleek te kloppen. Brand in zo'n autobatterij vraagt om een andere aanpak dan de brandweer tot nu toe gewend was. ,,Op zich zijn ze hartstikke veilig. In tegenstelling tot die powerbanks en hoverboards is de productie aan strenge regels gebonden. Maar er kan altijd wat misgaan. Dat is inmiddels gebleken. ,,Het werk van een brandweerman- of vrouw is niet alleen meer het blussen van een slaapkamerbrandje of een Fiat Panda tegen een boom'', zegt Lucien Groenewegen, directeur brandweerzorg bij de Haagse brandweer.

,,Nu gaat het ook om een brand in de batterij van een elektrische auto. Om die uit te krijgen, is veel meer water nodig dan brandweerlieden tot nu toe gewend waren. ,,Als de batterij tussen de wielen hangt, heb je tot 10.000 liter water nodig. Dan moet er dus al een tweede bluswagen komen'', zegt Groenewegen. En dat niet alleen, vult Verboom aan. ,,Hoe benader je zo'n auto? Je kunt niet eens horen of de motor nog aanstaat of niet. En wat te doen - hoe klein de kans ook is - als de auto onder stroom staat?''

Volledig scherm
Brand in woning Melis Stokelaan © Jos van Leeuwen

Begin

Volgens Groenewegen en Verboom staat de brandweer eigenlijk nog maar aan het begin. Elektrische auto's zullen de markt steeds meer gaan overnemen, - 'weet je dat Volkswagen 84 miljard gaat investeren in deze markt?' -, Eneco is net begonnen met de verkoop van Crowdnett, waarbij huiseigenaren de energie uit zonnepanelen met grote batterijen thuis kunnen opslaan. ,,Nu oefent een brandweerman tot honderd uur per jaar om zijn kennis op peil te houden. Dat gaat straks niet meer lukken. We zullen moeten opschalen als het gaat om kennis'', zegt Groenewegen. Hij zegt dat hij nog geen zorgen heeft over hoe dat moet gebeuren. ,,Zorg is te sterk uitgedrukt. Laten we zeggen dat het een uitdaging wordt.''

Hij denkt dat zijn korps straks meer deelspecialisten kent, die bij bepaalde type branden om hulp gevraagd kunnen worden. ,,Vroeger bouwde men een rij huizen en elke woning was hetzelfde. Dat verdwijnt meer en meer. De vraag waar we voor staan is hoe innoveren we onszelf om de veranderingen het hoofd te bieden.''

Tips

Hoe kun je voorkomen dat je hoverboard, elektrische fiets of powerbank in brand vliegt? De brandweer heeft een aantal tips.

1. Net als voor de droger of vaatwasser geldt ook voor het opladen van een powerbank of ander elektrisch apparaat: blijf erbij, zodat je meteen kunt ingrijpen als het misgaat.

2. Leg de accu aan een oplader onder een rookmelder, zo bent u meteen gewaarschuwd als hij vlam vat.

3. RTFM is een bekende Engelse afkorting, die staat voor 'read the fucking manual'. Lees de gebruiksaanwijzing over de specifieke eisen die aan het opladen gesteld zijn, bijvoorbeeld over het gebruik van de juiste spanning.

4. Gebruik de originele laders die bij het product geleverd zijn. Neem geen risico met goedkope laders van bijvoorbeeld Chinese webshops.

5. Doorlussen verboden. Om de kans op kortsluiting te voorkomen: stop een oplader direct in een stopcontact, en niet in een verlengsnoer dat weer via een ander verlengsnoer met het vaste elektriciteitsnet is verbonden.

6. Laat nooit een accu in de lader zitten als deze lang niet is gebruikt. De kans op thermische overbelasting neemt toe, met alle risico's van dien.

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag