Volledig scherm
In het museum kun je op een bed liggen en vanuit die positie informatie krijgen over het ontstaan van het wereldwijde web. © Jacques Zorgman

Comm wil hypermodern zijn

Na ruim anderhalf jaar gesloten te zijn geweest, is vanaf vandaag het Museum voor Communicatie - tegenwoordig Comm geheten - weer open voor publiek. Het museum wil 'hypermodern' zijn.

Op het Centraal Station in Den Haag hangt sinds gisteren een levensgroot reclamebord met de tekst 'Praat je in de trein met een vreemde?' Het is een van de uitdagende en op de plek afgestemde vragen waarmee het Museum voor Communicatie de bezoeker probeert te prikkelen de gang naar de Haagse Zeestraat te maken. Daar bevindt zich al decennia lang een museum dat zich op communicatie richt, maar onder de nieuwe naam Comm gisteravond aan een vierde leven is begonnen.

Nog steeds vind je er oude postzegels en bakelieten telefoons, maar anders dan in het vroegere Post- en PTT-Museum gaat het nadrukkelijker over heden en toekomst. De op handen zijnde Sleepwet is amper uitgeroepen als onderwerp voor een referendum of het Comm biedt daarvoor nu al duiding. Dat gebeurt niet alleen via de eigen collectie en wisseltentoonstellingen, maar ook met workshops, debatten en clubavonden op de woensdag.

,,Niemand had nog veel trek om het museum te bezoeken'', zegt directeur ad interim Tobias Walraven. ,,Scholen eisten het geld van hun schoolreisje terug omdat veel dingen hier stuk waren. In de periode 2010-2013 stond het water ons aan de lippen. De grondleggers Post NL en KPN hadden weliswaar een flink vermogen achtergelaten, maar de exploitatie was gebaseerd op rente-opbrengst. Wie zelf een spaarrekening heeft, weet dat de rente sinds de crisis nagenoeg nul is.''

Toekomst

Quote

We hebben de beste mensen in het vak ingehuurd om de levensvat­baar­heid te onderzoe­ken

Tobias Walraven

In het voorjaar van 2016 sloot het Museum voor Communicatie zijn deuren. Bij crisismanager Walraven lag de taak te kijken of er nog toekomst in zat. ,,We hebben de beste mensen in het vak ingehuurd om de levensvatbaarheid te onderzoeken'', zegt hij. ,,De metamorfosen van het Nemo in Amsterdam en het Instituut Beeld en Geluid in Hilversum hebben als transitievoorbeeld gediend. Ook hebben we veel gesprekken gevoerd met mensen uit het onderwijs. Alles in het gebouw is gestript en gesloopt. We vertellen niet wat communicatie is, maar laten het de mensen ervaren in een hypermoderne ontmoetingsplek.'' 

Het museum bevindt zich in het pand waar in 1843 het eerste warenhuis van Nederland zijn deuren opende, de Groote Koninklijke Bazar. Na de oorlog vestigde het al in 1929 als een bedrijfsverzameling van de PTT opgerichte Postmuseum er zich. Het zou later transformeren in het PTT-Museum en heette sinds 1999 Museum voor Communicatie. De statuten zijn altijd dezelfde gebleven: 'Het museum wil een levendig platform bieden waar heden, verleden en toekomst van communicatie door een breed publiek kan worden ervaren en geïnterpreteerd'. Walraven: ,,Daarin waren ze hun tijd al ver vooruit.'' 

Vier etages telt het Comm en elk heeft een eigen thema. Bij binnenkomst loopt de bezoeker langs een wand met spiegels die naar elkaar zijn gericht. ,,Kijk je elke dag in de spiegel en maak je ook zoveel selfies?'' zijn de vragen die daarbij worden gesteld. ,,Je bent gewend aan jouw eigen spiegelbeeld, maar klopt jouw zelfbeeld wel?'' De installatie is zo gemaakt dat zij het eigen spiegelbeeld weer omkeert. 'Dus zie jij jezelf zoals anderen jou zien. Gek hè?', luidt de bijpassende tekst. De spiegel die het museum de bezoekers voorhoudt zit hem ook in het vrij toegankelijke wifi-netwerk. ,,Wie zich hier aanmeldt en akkoord gaat met de voorwaarden, geeft toestemming dat wij zijn of haar telefoon leegtrekken'', zegt Tobias Walraven. ,,Via een workshop kunnen we bezoekers laten zien wat voor informatie ze met hun smartphone allemaal achterlaten en hoe makkelijk dat is voor buitenstaanders en bedrijven om daarmee aan de slag te gaan.''

Lichaamstaal

Volledig scherm
Twee gastvrouwen met telefoonuitdossing wachtten gisteravond de eerste gasten op bij de officiële opening. © Jacques Zorgman

Het thema impact vormt de rode draad op de eerste etage. Op de tweede verdieping gaat het over de belangrijkste ontwikkelingen in de communicatie en in hoeverre onze lichaamstaal is veranderd in de afgelopen 20.000 jaar. 

Op de derde etage gaat het om tools van postzegel tot emoji en op de bovenverdieping (Cloud) bevinden zich de fraai omgeven bibliotheek en de ruimte voor tijdelijke tentoonstellingen zoals nu de kunststroming De Stijl en haar invloed in postzegelontwerpen en reclame. 

Hier kan de bezoeker aan het einde van zijn ontdekkingsreis per buizenpost een bericht naar binnenkomende gasten sturen om te vertellen hoe hij of zij het museum heeft ervaren. Met een beetje geluk krijg je dan ook weer antwoord terug. Want een berichtje versturen per buizenpost - een uitvinding van halverwege de 19de eeuw - blijkt nog steeds heel bijzonder te zijn in deze wereld met meer dan twee miljard smartphones. 

Wil jij ook als eerste op de hoogte zijn van breaking news in jóuw regio? Zet dan je pushnotificatie aan!

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag