Volledig scherm
Heleen Weening. © Daniella van Bergen

Cv-ketel kan naar het grofvuil

Den Haag staat aan de vooravond van een megaoperatie. De komende jaren gaan alle gasfornuizen en cv-ketels de deur uit. Klimaat-deskundige Heleen Weening vertelt.

Net een gloednieuw gasfornuis of nieuwe cv-ketel gekocht? Dikke kans dat het de laatste keer is dat de installateur ze bij u heeft afgeleverd. Over een jaar of tien, vijftien zijn de apparaten compleet waardeloos. Want wat heb je aan een mooi fornuis als er geen gas meer is om op te koken?

Wat nu nog onvoorstelbaar lijkt - een stad zonder aardgas- is binnen afzienbare tijd keiharde realiteit. Den Haag heeft zich ten doel gesteld om in 2040 volledig 'fossielvrij' te zijn en daarbij past geen aardgas meer.

Als iemand weet wat er de komende jaren op ons afkomt, is het Heleen Weening wel. De directeur van Duurzaam Den Haag houdt zich vrijwel dagelijks bezig met de vraag hoe de stad moet overschakelen op duurzame energiebronnen.

Quote

Het is echt niet zo dat de stad morgen al van aardgas wordt afgesloten. Het is een geleidelijk proces dat vermoedelijk pas vanaf 2020 echt merkbaar wordt

Heleen Weening

Tjonge, m'n mooie fornuis eruit. Wie betaalt een nieuwe?
,,Goeie vraag. Vermoedelijk iedereen een beetje. Maar uiteindelijk bepaalt de politiek hoe de overgang betaald wordt. Met een minimum-inkomen is het natuurlijk onbetaalbaar om je hele huis om te laten bouwen. Dus de overheid en ook de wooncorporaties hebben een enorme verantwoordelijkheid.''

Zal je altijd zien, heb ik net een nieuwe cv-ketel.
,,Daar heb je dan nog jaren plezier van, hoor. Het is echt niet zo dat de stad morgen al van aardgas wordt afgesloten. Het is een geleidelijk proces dat vermoedelijk vanaf 2020 echt merkbaar wordt.''

En die mooie pannenset, die alleen geschikt is voor een gasfornuis?
,,Tja, die heb je dan natuurlijk niet meer nodig. Het lijkt me overigens niet meer dan normaal als Hagenaars van de overheid een nieuw setje pannen krijgen. Dat kan er op zo'n miljoenenbudget best vanaf.''

Maar dit toekomstbeeld is bijna onvoorstelbaar. Honderdduizenden Hagenaars van het aardgas af.
,,Het wordt een mega-klus. Als we in 2040 echt alle huizen aardgas-vrij willen, moeten we vanaf 2020 jaarlijks tienduizend woningen ombouwen. Stel je voor. Zoveel installateurs en technici zijn er niet eens in de regio. Er moet dus echt een masterplan komen.''

En dat is er nu nog niet?
,,Nee, er is een doelstelling dat in 2040 alles moet zijn omgebouwd. Maar hoe precies, is nog niet duidelijk.''

Gek. Een doelstelling zonder plan.
,,Je weet in elk geval wat de eindsituatie is. En daarbij zoek je dan de slimste manier om dat doel te halen. Kijk, het is heel simpel. Dat aardgas is sowieso een keer op. Dus lekker achterover is er überhaupt niet bij.''

Maar waarom moet het allemaal zo snel?
,,Ik weet dat het voor veel Hagenaars een ver-van mijn-bed-show is, maar het klimaat verandert echt. En ja, als je hier moeite hebt de eindjes aan elkaar te knopen, is er geen tijd om je druk te maken over 2 graden opwarming. Maar kijk eens naar de Schilderswijk. Die is nu al vier graden warmer dan de groene Vogelwijk. Dat betekent dat het leefklimaat er veel ongezonder is. Klimaatverandering gaan we straks allemaal keihard merken.''

Quote

Het wordt een enorme klus. Mensen zijn conservatief, ik zelf zou het ook allemaal wel best vinden. Je moet eerst overtuigen

Heleen Weening

Dus in 2040 is het echt voorbij met dat aardgas?
,,Ja. Dat gaat natuurlijk stapje voor stapje. Bijvoorbeeld proefdraaien in één Haagse wijk en kijken welke kinderziektes je tegenkomt. Pas als het goed is getest, kan je het uitrollen over de rest van de stad.''

Hoe ziet die stad er in 2040 dan uit?
,,Elke wijk wordt op een andere manier verwarmd. De ene groep bewoners gebruikt zonnepanelen, de ander heeft een kleine aardwarmtecentrale. Verderop staat een collectieve warmtepomp. Drie straten verder een biovergister waar al het gft-afval uit de wijk wordt omgezet naar energie. Alle huizen zijn energiezuinig en extreem goed geïsoleerd. Uiteraard wel met voldoende ventilatie.''

En langs de rand van de stad zeker een woud aan windmolens?
,,Dat lijkt me sterk. Windenergie in stedelijk gebied is helemaal niet zo rendabel. Er staat immers veel te veel bebouwing. Daarnaast is er natuurlijk de eeuwige discussie over horizonvervuiling. Voor andere vormen van energie lopen mensen veel harder.''

Maar zijn we in Den Haag niet gekke Henkie? Als wij zo hard voorop moeten lopen en ze in China gewoon lekker door stoken?
,,Ik snap dat het een lastige discussie is. Als je hier moeite hebt het hoofd boven water te houden, ben je niet bezig met de eilandjes in de Stille Zuidzee die door het stijgende water onbewoonbaar worden. Het begint pas te leven als ik je vertel dat je in de toekomst honderden euro's goedkoper jaar uit bent, omdat je huis beter is geïsoleerd. Of dat de energierekening omlaag gaat, omdat er nu eenmaal zon in overvloed is. Je wekt straks meer op dan je verbruikt. En dat ga je merken. Als je mensen hun portemonnee vult, wordt het interessant voor ze.''

Maar kom niet aan de grote auto en het lekkere stukje vlees, hè.
,,Het moet in elk geval wel veel minder. Alleen dan bespaar je echt op de CO2-uitstoot. Hetzelfde geldt voor vliegen. Dat is nu zo spotgoedkoop, er is geen enkele prikkel om anders te gaan reizen. Straks wordt brandstof echter zo duur dat het waarschijnlijk onbetaalbaar wordt. De tijd dat álles vanzelfsprekend is, is straks echt voorbij.''

Denkt u echt de stad te kunnen overtuigen?
,,Het wordt een enorme klus. Mensen zijn conservatief, ik zelf zou het ook allemaal wel best vinden. Je moet het vooral niet te moeilijk maken. Misschien gaan we wel huis-aan-huis langs. Met een contract waarin alternatieven staan voor het aardgas. Hoeven Hagenaars alleen aan te vinken wat ze willen. Heel laagdrempelig.''

Ziet u het zelf gebeuren?
,,Ik ben echt erg optimistisch. Ik zie de kracht van mensen. Geld en techniek is het probleem niet. Het gaat nu om te laten zien dat we het kunnen.''

In samenwerking met indebuurt Den Haag