Volledig scherm
Anastasia Loginova leest de planten Tolstoj voor. © Till Behne

De olijfboom is dol op Tolstoj, de palm vindt het niks

De Haagse studente Anastasia Loginovina leest boeken voor aan planten. 'De palmboom is totaal niet geïnteresseerd. De olijfboom weer wel.'

Loginova leest vanaf 16 september voor aan de planten in de botanische tuin van Leiden. De studente van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag doet mee aan een onderzoek om te zien hoe planten communiceren, bewegen en reageren. Loginova, geboren op Cuba, opgegroeid op Cyprus en in het bezit van een Russisch paspoort, heeft geen lichte kost uitgekozen:  Anna Karenina van Lev Tolstoj. ,,Het is een prachtig liefdesverhaal. Al lezend onderhoud ik telepathisch contact met de planten. Met mijn lichaam als medium breng ik deze prachtige woorden over aan de planten en hoop ik te kunnen voelen hoe zij daarop reageren en of deze ervaring hun leven verrijkt. In een dagboek houd ik bij wat ik tijdens deze voorleessessies waarneem.''

Meditatie
Maar het voorlezen is niet puur en alleen voor de planten. ,,Het is ook een vorm van meditatie en rust voor mij. Het is best lang geleden dat ik langere tijd achter elkaar een boek heb gelezen. Tegenwoordig zijn we allemaal zo afgeleid door onze smartphones. Ik hoop die boodschap en de rust ook een beetje over te dragen aan mijn menselijk publiek.''

Voor haar project, dat zal starten op 16 september in Leiden, is Anastasia alvast begonnen met lezen voor de planten in haar eigen tuin. ,,Planten geven signalen af, net als mensen. Er is een hoop non-verbale communicatie, zowel tussen mensen als tussen mens en plant. Zo was de palmboom in mijn tuin totaal niet geïnteresseerd in wat ik voorlas. De olijfboom weer wel.''

Quote

Er is een hoop non-verbale communica­tie, zowel tussen mensen als tussen mens en plant.

Anastasia Loginovina

Anastasia Loginova is met haar Story's in the garden van 16 september tot en met 31 oktober, wanneer het project eindigt, te zien in de botanische tuin in Leiden. ,,Het is beter op één plek te blijven en niet van tuin naar tuin te verhuizen. Dan kan ik de planten beter leren kennen en een band met ze opbouwen.''

Ook in alle andere 24 botanische tuinen van Nederland begint volgende week een project onder de noemer Planten voor de Toekomst. In de tuinen kunnen bezoekers zelf proefjes doen om te zien hoe planten communiceren, bewegen, reageren en veel meer doen dan met onze zintuigen is waar te nemen. Zo zijn er tien doe-het-zelf-proefjes ontwikkeld waarmee bezoekers zelf bekijken hoe planten reageren op licht, hoe de samenstelling van de aarde hun groei beïnvloedt en hoe de vorm van een zaadje iets vertelt over de manier waarop de plant zijn zaad verspreidt.

Bijzonder
,,Het is onze bedoeling mensen met andere ogen naar planten te laten kijken'', legt projectleider Joke 't Hart van de Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen uit. ,,Planten zijn heel bijzonder. Ze kunnen communiceren en reageren op verschillende manieren op externe prikkels. Zo laten ze rupsen die ze kennen rustig aan hun blaadjes knabbelen. Rupsen die ze niet kennen, krijgen te maken met gifstoffen om ze weg te jagen. Fascinerend. Er is veel te weinig kennis bij mensen over planten. We moeten alle planten ook als geheel zien. Samen kunnen ze bijzondere dingen.''

Volledig scherm
De botanische tuin van Delft. © Till Behne

Botanische tuinen, vroeger puur wetenschappelijk en altijd verbonden aan een universiteit, zijn volgens 't Hart tegenwoordig 'musea met levende collecties'. Het project Tuin als Lab werd onder andere bedacht om meer jongeren naar de botanische tuinen te lokken. En dus werden er leuke en leerzame proefjes bedacht om de bijzondere kwaliteiten van de planten onder de aandacht te brengen. Zo is er bijvoorbeeld de telegraafplant. ,,Deze plant reageert op geluid en lijkt bij bepaalde tonen te dansen'', zegt 't Hart.

Volledig scherm
Een Venus Vliegenval

Tellen
En andere planten lijken te kunnen tellen. Iedereen kent wel de Venus Vliegenval, een van de vele vleesetende planten. ,,Als een prooi twee keer binnen twintig seconden de haartjes aan de binnenkant van het blad aanraakt, klapt het 'bekje' pas dicht. Dit is om te voorkomen dat hij ook dichtklapt door bijvoorbeeld een regendruppel.''

Naast de proefjes in de botanische tuinen is er ook een pop-upkas, een soort rijdend laboratorium, die verschillende tuinen, waaronder die in Delft, zal aandoen. Verder doen naast Anastasia Loginova nog vier studenten van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten mee met een kunstproject.

Kun je zien of horen wat een plant voelt? Jan Köhlers audiovisuele installatie vangt de signalen van planten op en zet ze om in beeld en geluid. De IJslandse Sunna Svararsdottir laat je door middel van zonlicht ervaren hoe het is een plant te zijn en Veerle Pennock liet zich inspireren door onderzoek waaruit blijkt dat planten grotere bladen, en dus betere oogsten, krijgen onder invloed van klassieke muziek. En Jesus Iglesias Galvan heeft op een stille plek in de tuin een sterk uitvergrote Clinostat neergezet, een wetenschappelijk instrument waarin de zwaartekracht is opgeheven. Daarbinnen groeit een plant, in gewichtloze toestand dus.

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag