Volledig scherm
© Gemeente Den Haag

Dit is 'm: het nieuwe cultuurpaleis in Den Haag

UpdateHet nieuwe cultuurcomplex op het Spui in Den Haag wordt een bescheiden gebouw. Met 38 meter wordt het maar half zo hoog als het gesneefde Spuiforum. De 'doos van Coenen' gaat maximaal 176 miljoen euro kosten en is in 2019 klaar.

Het winnende ontwerp is woensdagmiddag gepresenteerd door het stadsbestuur, de architecten en de bouwers. Opvallend: het Lucent Dans Theater gaat tegen de vlakte, net als de oude justitietoren. Velen pleiten juist voor hergebruik van deze gebouwen.

Architecten zijn Jo Coenen en Patrick Fransen van Architectuurstudio HH (Herman Hertzberger). Bouwers zijn Boele en Van Eesteren en Visser en Smit. Coenen liet tijdens de onthulling weten dat hij het gebouw snel moest ontwerpen. ,,Dat was een hele opgave, we hebben er echt op los geschetst.''

Het nieuwe onderkomen van het Koninklijk Conservatorium, het Residentie Orkest en het Nederlands Dans Theater wordt een compacte 'doos' met ranke pijlers. Het gebouw komt tussen het stadhuis, de Schedeldoekshaven en het Mercure Hotel aan het Spui te liggen. De zalen van de gezelschappen worden niet gestapeld zoals in het oude plan, maar komen naast elkaar. Dit moet het geluid goed isoleren.

Quote

We hebben er echt op los geschetst

Architect Jo Coenen
Volledig scherm
Het nieuwe gebouw gezien vanaf het spuiplein. © Gemeente Den Haag

poll

Wat vind jij van het nieuwe Haagse cultuurpaleis?

  • Afgrijselijk (38%)
  • Gaat (17%)
  • Neutraal (9%)
  • Vorige ontwerp was mooier (6%)
  • Prachtig (31%)
537 stemmen

'Haagse skyline is af'
De ontwerpers hebben op verzoek van de gemeente expliciet gekeken naar het gebied rondom het gebouw. Daar komen waterbassins, wandel- en fietsroutes en een nieuw plein aan de Turfmarkt. Ook komen er een fietsenstalling, twee woontorens, horeca, winkels en een nieuw hotel met zo'n 150 kamers. Hierdoor ontstaat meer reuring in dit deel van het centrum, meent Wijsmuller. ,,Dit plan maakt de Haagse skyline af'', schrijft hij in een toelichting aan de gemeenteraad. ,,Het Spuiplein wordt groener. Het gebouw zelf wordt uitnodigend: met meerdere voordeuren.'' Het complex is energiezuinig en heeft zonnepanelen op het dak.

Drie inzendingen streden om het plan. Het consortium van de vermaarde architect Rem Koolhaas (OMA) viel al snel af, omdat de inschrijving afweek van de eisen en 'onder voorwaarden' was gedaan. Later in het traject greep ook het architectenduo Felix Claus en Dick van Wageningen mis. De afvallers kunnen nog bezwaar maken, daarvoor hebben zij tot 4 augustus de tijd.

Volledig scherm
De foyer van de theaterzaal. © Gemeente Den Haag

Controverse
Met de keuze voor dit ontwerp hoopt het stadsbestuur een einde te maken aan een langslepende controverse over de nieuwe culturele stek in het hart van de stad. Het oude plan, het Spuiforum, verdeelde Den Haag: het verzet tegen het 'megaproject' leverde Wijsmullers Haagse Stadspartij forse winst op bij de verkiezingen vorig jaar.

Een lager, compacter gebouw en een open plein moeten critici de mond snoeren. Ook het plafondbedrag van 176 miljoen euro en de onderhoudsgarantie voor 25 jaar zouden verzet kunnen voorkomen. De bouwers betalen eventuele budgetoverschrijdingen zelf. Tegenstanders in de raad menen dat met deze opzet de politiek, en daarmee ook de Hagenaars, buitenspel zijn gezet.

Kolossaal
De Haagse PVV en SP zijn niet onder de indruk van het toekomstige gebouw op het plein. De 'doos van Coenen', zoals de PVV het noemt, is 'kolossaal'. ,,En de belofte dat de bestaande gebouwen hergebruikt zouden worden, is gebroken.'' De SP noemt het complex een 'massieve blokkendoos' die 'verdacht veel op het plan van het Spuiforum lijkt'. ,,Van een gezellig plein lijkt er geen sprake.''

De D66 laat op hun website weten wel tevreden te zijn over het complex. ,,Het ontwerp ziet er op het eerste gezicht fascinerend uit'', aldus fractievoorzitter Robert van Asten. ,,De manier waarop in het plan het Spuikwartier in de stad is ingebed, de toegankelijkheid van het gebouw en het duurzame karakter spreken mij sterk aan. Ik kijk ernaar uit het plan deze zomer nog verder te bestuderen."

Bijnamen
Op Twitter zijn er na de bekendmaking van het winnende ontwerp gelijk bijnamen verzonnen als 'over de balk', 'mondharmonica', 'stemvork' en 'radiator'. De namen die het meest rondgaan zijn 'Haagse doos' en 'spuidoos', wellicht doordat architect Coenen zelf naar het complex blijft refereren als doos. 

De reacties op de onthulling zijn gemengd. 'Beter dan het vorige suikerspinpaleis, maar nog steeds oerlelijk', schrijft een Twitteraar. Verder vraagt iemand zich af waarom het plein niet gewoon leeg wordt gelaten als 'welkom aan de stad'. Ook worden er veel vergelijkingen gemaakt met de Twin Towers in New York die op 11 september 2001 bezweken door een terroristische aanslag.

Volledig scherm
Het afgeschoten ontwerp van architectenbureau Neutelings Riedijk uit Rotterdam. Dit ontwerp ontketende veel verzet in de stad. © Artist impression Neutelings Riedijk
Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag