Volledig scherm
De aanslag op het Joods Museum in Brussel in mei kostte aan 4 mensen het leven. © AFP/BELGA/Belgische Federale Politie

Grote steden voeren topoverleg over jihadstrijders

Acht Nederlandse en drie Belgische burgemeesters komen dinsdagavond bijeen voor topoverleg over jihadstrijders. Aanleiding is onder meer de dreiging die uitgaat van het stijgend aantal teruggekeerde Syriëgangers op Europese bodem. Naar schatting gaat het om zo'n 750 personen.

Volledig scherm
Dick Schoof, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid © anp

De burgemeesters en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof steken  dinsdagavond de koppen bij elkaar in Nederland. Het gaat om de burgemeesters van Den Haag, Zoetermeer, Delft, Leiden, Rotterdam, Amsterdam, Arnhem en een nog onbekende stad. Namens België is in elk geval de burgemeester van Antwerpen uitgenodigd.

Onderwerp van gesprek is de aanpak van het stijgend aantal Syriëstrijders en terugkeerders op Europese bodem. Ongeveer een kwart van de naar schatting drieduizend jihadstrijders die richting Syrië afreisden, is inmiddels weer terug. 'Dan moet je dus in de orde van  grootte van 750 denken', becijfert AIVD-baas Rob Bertholee in een gesprek met het AD.

Volledig scherm
De aanslag op het Joods Museum in Brussel. © afp

Het is voor het eerst dat een veiligheidsdienst naar buiten komt met een schatting van het totaal aantal naar Europa teruggekeerde jihadstrijders. Tot nu toe werd er alleen gesproken over dertig Nederlandse jihadstrijders die terug op eigen bodem zijn. De baas van de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) benadrukt dat het van groot belang is om gezamenlijk álle teruggekeerde jihadstrijders in het vizier te houden. 'De Schengenlanden zijn een open gebied, waar geen grenscontrole voor personen plaatsvindt', licht Bertholee toe. 'Jouw terrorist is mijn terrorist.'

Terroristen houden zich niet aan grenzen
Dat terroristen zich niet aan grenzen houden, werd pijnlijk duidelijk met de bloedige aanslag op het Joods Museum in Brussel op 24 mei, die aan vier mensen het leven kostte. De hoofdverdachte van het Belgische bloedbad, Mehdi Nemmouche, is een Fransman. Hij keerde dit voorjaar terug van de jihadstrijd met ISIS in Syrië en is uiteindelijk in Frankrijk aangehouden in een bus die was vertrokken uit Amsterdam.

De samenwerking met andere landen over de potentieel gevaarlijke groep terugkeerders is volgens Bertholee sinds die aanslag 'verdiept en verengd'. ,,Je ziet dat jihadisten die in bijvoorbeeld Bosnië, Afghanistan of Algerije hebben gestreden naar verloop van tijd mensen om zich heen verzamelen, inspirator zijn en een logistiek netwerk hebben,'' aldus de AIVD. ,,Dat is in het verleden keer op keer gebeurd. Het zou naïef zijn om te denken dat dit nu niet zo is.''

Quote

Zodra iemand een Schengenland binnenkomt, moet er een bliepje afgaan. Bliep-Sy­rië­gan­ger.

Dick Schoof, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV)

Bliepje Syriëgangers
Bewindslieden van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten en Fred Teeven overleggen morgen en overmorgen met hun Europese collega's over maatregelen om het groeiende netwerk van Syriëgangers beter in beeld te krijgen.

'Zodra iemand een Schengenland binnenkomt, moet er een bliepje afgaan. Bliep-Syriëganger', doet Schoof voor. Daarnaast moet Europol een overzicht gaan bijhouden van alle Syriëstrijders. 'Wie zijn er gegaan, wie zijn er terug en wie zijn er overleden', somt de NCTV-baas op. Ook wil Nederland meewerken aan een plan om alle boekingsgegevens van de reisindustrie met elkaar te delen.

'Het voordeel daarvan is dat het informatie geeft voordat een reis begint', licht Schoof toe. 'Dan heb je dus ook meer tijd om te bepalen wat je wilt doen.' Of dit initiatief het haalt, is nog maar de vraag. Volgens critici wegen de voordelen van het delen van zoveel reisgegevens niet op tegen de nadelen en zou je er een 'schijnveiligheid' mee creëren.

In samenwerking met indebuurt Den Haag