Volledig scherm
PREMIUM
Het Kurhaus in 1886 na de brand. Het hotel werd snel herbouwd en in 1887 geopend. © Haags Gemeentearchief

'Kurhaus vecht tegen de tijd'

Eeuwig Den HaagDe viering van 200 jaar Scheveningen badplaats brengt herinneringen naar boven aan 'de parel aan de Noordzee' met talloze luxe hotels. Van die oude glorie is weinig meer te zien, behalve het Kurhaus. Dat brandde af, werd gesloten, maar herrees telkens uit de as.

Het Kurhaus is de plek waar het strandvertier in de 19de eeuw is ontstaan. Door de Franse bezetting was er weinig werk voor de vissers op Scheveningen. Elders in Europa kwam toen net de rage op onder vorstenhuizen en welgestelden om een bad te nemen in zee. Er zou een heilzame werking van uitgaan tegen reuma, zwaarlijvigheid en zenuwziektes. Scheveningen wilde ook een graantje meepikken en er werd een houten brug over het strand gelegd. Bij de opgang een poort met opschrift 'Gedenk de armen'. De bezoekers moesten een duit betalen.

Scheveninger Jacob Pronk bouwde in 1818 het eerste badhuis: vier kamers met een badkuip gevuld met zeewater. Dat werd later een Stedelijk Badhuis met 22 kamers, verenigingszaal, biljart, bibliotheek, eetzaal en kabinetten. Ondernemers verenigd in de Maatschappij Zeebad Scheveningen namen het initiatief voor de bouw van het eerste Kurhaushotel. Daarmee moest de badplaats de concurrentie aan kunnen met Zandvoort en Oostende in België. Er was haast bij: het Kurhaus stond er al na zo'n negen maanden. De 600.000 gulden voor de bouw werd opgebracht door beleggers uit Antwerpen, Amsterdam en Rotterdam. Het moest zo efficiënt en goedkoop mogelijk: het gebouw rust op de fundamenten van het Badhuis en veel materiaal werd hergebruikt.

Scheveningen had een Europese primeur te pakken met het eerste grand hotel met een concertzaal. Het eerste Kurhaus opende in 1885 en trok direct veel publiek met een cultureel programma op hoog niveau. De Berliner Philharmoniker gaf het hele badseizoen concerten. De toenmalige Haagsche Courant was niet zo blij met de Duitse benaming Kurhaus en sprak daarom in de krant van Kuurhuis. Het orkest had op 31 augustus 1886 net een speciaal concert gegeven voor de jarige prinses Wilhelmina, toen het noodlot toesloeg. Een dienstmeisje van de familie Heineken wilde op een spiritusbrander pap bereiden voor een kind of een friseurtang warmen. Daarover lopen de lezingen uiteen, maar in elk geval vatte een gordijn vlam en stond het gebouw snel in lichterlaaie. De koepel stortte als eerste in. Niemand raakte gewond.

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag