Volledig scherm
PREMIUM
Rico is een alcoholist die zich al jaren in zet voor de wijk © Fred Leeflang

Leven in straatarm Moerwijk is loodzwaar

ArmoedeRijk en gemeente steken ruim 15 miljoen in Den Haag Zuidwest om het leven er beter te maken. Moerwijk hoopt op verlossing: het is een van armste buurten van het land. Hoe overleef je daar?

‘Mensen veroordelen je hier niet, voor mij is het familie’

Volledig scherm
© Fred Leeflang

Angelique Landmeter kreeg van haar bewindvoerder weken geen geld voor eten. Omdat er te veel rekeningen waren. ,,Je hoopt op een wonder. En dat komt niet.’’

Het leven is hard en schraal voor de 46-jarige Angelique in Moerwijk, een van de armste wijken van ons land. Geen cent te makken. En een hoop ellende meegemaakt: een vader die alcoholist is, een moeder met smetvrees. Zelf raakte ze verslaafd en de oudste kinderen werden uit huis geplaatst. Altijd druk en chaotisch in haar hoofd.

En er is armoede. Keiharde armoede. Soms is er geen eten.

Maar ze blijft lachen. ,,Weet je wat het is. Er moet zóveel gebeuren in Moerwijk. Ik wil andere mensen uit het isolement halen. Ik zeg: Neem de schaamte weg, anders zak je alleen maar dieper.’’

‘Buurtvriendin’ wordt ze daarom door de mensen om zich heen al genoemd. Omdat ze met iedereen praat en iedereen aanvuurt.

Ideeën heeft ze genoeg voor de 15 miljoen die van het rijk en de gemeente naar Moerwijk en de rest van Zuidwest Den Haag gaat. Om het leven er beter te maken.

Scholing
Wethouder Richard de Mos refereerde vorige week nog aan teksten uit het lied ‘O O Den Haag’ van Harrie Jekkers: ‘Ik zou best nog wel een keertje net als vroeger in Moerwijk willen wonen’, zong deze. ,,Dat gevoel moet weer terugkomen, zei de wethouder. En hij beloofde dat de gemeente in Moerwijk, Morgenstond en Bouwlust / Vrederust fors gaat investeren. Zodat er meer werk komt, en de mogelijkheden voor scholing toenemen, bijvoorbeeld.

Angelique heeft ook zelf wel een verlanglijstje. Betere huizen, bijvoorbeeld. ,,En geef het niet aan de kerk.’' Ze pleit voor veel meer maatschappelijk werkers. ,,Die echt naar de mensen thuis toekomen. Echt de straat opgaan: kijken wat de gezinnen nodig hebben. En echt de mensen thuis helpen.’'

Ze heeft zes kinderen, van wie de jongste twee nog thuis wonen. Sinds drie jaar zit ze, net als zoveel anderen in Moerwijk, in de schuldsanering. Nadat de leningen en onbetaalde rekeningen zich opstapelden tot een bedrag van 40.000 euro.

Een som geld die nooit meer op te hoesten is voor iemand met een bijstandsuitkering. ,,Het is eigenlijk een groot wonder dat het gelukt is, al de bestellingen op de pof bij alle postorderbedrijven te plaatsen”, beaamt Angelique in haar uitgeleefde portiekwoning.

En een schandaal eigenlijk, dat het wel kon. Want de gekochte spullen - die allemaal even voor een geluksmomentje zorgden - zijn allang verdwenen.

Volledig scherm
© Fred Leeflang

Postorderbedrijven

En dan waren er nog de telefoonrekeningen. ,,En dat je een sportabonnement neemt en dan ga je niet.’’ ,,Weet je wat het is lieve schat”, zegt ze. ,,Dit moet in Nederland gewoon aangepakt worden.’’ Met het vingertje wijzen en veroordelen, daar heeft niemand wat aan. Bedoelt ze.

,,Het moet gewoon afgeschaft worden dat mensen met een minimuminkomen in een moment van verleiding, uit nood of vanwege kopzorgen naar hartenlust bij de Wehkamp en andere postorderbedrijven kunnen bestellen.’'

Angelique vertelt het allemaal hardop. Hoewel ze zich schaamt voor haar situatie en voor haar portiekwoning, zegt ze. Maar ze wil haar leven toch aan de buitenwereld laten zien.

Plakband

Omdat ze namelijk niet de enige is die in deze toestand overleeft in Moerwijk. Met een vochtig koud huis en een kelder vol water door de hoge grondwaterstand. Zonder geld op de rekening en een leven dat met plakband aan elkaar is gekleefd. Met eten in de keukenkast afkomstig van de Voedselbank.

Moerwijk is immers een van de drie armste wijken van Nederland. Bijna iedereen heeft geldzorgen. Veel mensen worden achtervolgd door deurwaarders. ,,Mensen hebben een pensioentje en komen niet rond. Ik ken oude mensen die gaan stelen.’'

Angst is er bij veel buurtgenoten ook voor de arts. ,,Vanwege het eigen risico.’’ Zorg wordt daarom gemeden. Een kennisje viel pas hard op de grond. ,,Ze durfde niet naar de huisarts, uit angst voor de hoge kosten.’'

En zelf loopt ze al maanden met kiespijn rond. ,,De tandarts zegt: jij moet een wortelkanaalbehandeling , maar ik heb geen geld.’' Dus slikt ze dan maar weer paracetamol.

Haar flatwoning is geen veilige haven. ,,Ik voel me niet thuis en vlucht veel weg. Je ziet het toch’', zegt ze en wijst om zich heen. Het laminaat is totaal versleten, waardoor op sommige plekken de betonnen vloer zichtbaar wordt. De versleten bank zit vol kale plekken. Kasten hebben deuken en lege planken. In de keuken ravage. Het is een afspiegeling van de chaos in haar hoofd. ,,Het is overleven. Soms kom ik hier binnen en denk: het ziet er uit als een junkenhuis.”

En dat is het niet. Want verslaafd is ze al dertien jaar niet meer. Maar de euro’s om het boeltje op te knappen zijn er niet. En de zorgen zijn te groot om aan te pakken. ,,Ik kan niet zeggen: ik ga mijn huis opknappen. Ik zou niet weten hoe. Ik blijf op een wonder hopen.’' Maar dat komt maar niet. ,,Waar is dat wonder?’'

Moerwijk heeft ze wel in haar hart gesloten. Ze zou nergens anders willen wonen. Omdat er veel lotgenoten zijn. ,,Mensen veroordelen je niet. Voor mij is het familie. Ik heb hier toch wel geleerd wat houden van is.’'

Daarmee geeft Angelique Landmeter kleur aan haar leven. Aan de contacten met anderen ligt het niet. ,,Ik zou alleen een ander huis willen. En nieuwe meubels. En dat hoeft echt niet chic van de chic te zijn”, besluit ze.

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag