Volledig scherm
PREMIUM
Johan van Oldenbarnevelt, circa 1615 geschilderd door Michel van Mierenvelt. © Haags Historisch Museum

'Maak het kort', zei Johan van Oldenbarnevelt

Bijna 400 jaar geleden is het dat Johan van Oldenbarnevelt naar het schavot werd gebracht. Het Haags Historisch Museum wijdt een expositie aan de gevangenschap en de dilemma's van de in onmin geraakte landsadvocaat.

Het was een drukte van jewelste, die ochtend op 16 mei 1619 op het Binnenhof in Den Haag. Het publiek verdrong zich om een glimp op te vangen van de onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt, de in onmin geraakte landsadvocaat en raadspensionaris van de Staten van Holland. 'Gelooft niet dat ik een landverrader ben. Ik heb altijd trouw en oprecht gehandeld als een goed patriot en zo sterf ik', sprak hij tot het toegestroomde volk.

Het mocht niet baten. Van Oldenbarnevelt, die het land door roerige tijden had geholpen en de jonge stadhouder en vechtersbaas Maurits van Oranje door dik en dun steunde met zijn legers tegen de Spaanse bezetter, was uit zijn functie ontheven en ging als 'landverrader' de dood tegemoet. 'Maak het kort', waren zijn laatste woorden op het schavot.

Waar nu nog vanavond, morgen- en zaterdagavond een vrolijke show met lichtprojecties is te zien over de geschiedenis van Den Haag, vond op die bewuste voorjaarsdag in 1619 een executie, of liever gezegd een staatsgreep, plaats. In 400 jaar tijd mag veel zijn veranderd, de persoon Johan van Oldenbarnevelt heeft nog lange tijd voor een tweedeling in de maatschappij gezorgd. ,,Tot in de jaren 50 hield hij de gemoederen flink bezig'', zegt Martijn van Ooststroom van het Haags Historisch Museum. ,,Zijn standbeeld, dat in 1954 op het Binnenhof moest komen, is na bezwaren vanuit streng-calvinistische hoek uiteindelijk op de Lange Vijverberg gezet. Op die manier werden de Oranjes niet ieder jaar tijdens de rijtoer op Prinsjesdag geconfronteerd met deze zwarte bladzijde uit hun geschiedenis.''

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag