Volledig scherm
Mohammed B. tien jaar geleden op weg naar de rechtbank. © anp

Tien jaar na de Hofstadgroep: alleen Mohammed B. nog vereerd

Met de berechting van drie belangrijke leden van de Hofstadgroep, donderdag exact tien jaar geleden, kwam er feitelijk een einde aan de eerste grote jihadistische groepering in Nederland. Veel leden deradicaliseerden sindsdien, maar Mohammed B., de leider van de groep, wordt door de huidige Syriëgangers nog altijd vereerd.

Quote

Mohammed B. is de enige van de Hofstad­groep die echt iets heeft gedaan, dus dat is iemand die status heeft

Bart Schuurman

Volgens Bart Schuurman, onderzoeker aan de universiteit van Leiden en bezig met een proefschrift over de Hofstadgroep, is het niet vreemd dat de moordenaar van Theo van Gogh vanwege die daad nog altijd een bepaalde bekendheid geniet. ,,Dat heeft ook met een generatieverschil te maken. De meeste Syrië-gangers zijn nu rond de 22 jaar oud, dus die kennen veel van de andere leden ook niet.''

Als voorbeeld geeft Schuurman een op Facebook geplaatst overlijdensbericht voor een in Syrië omgekomen strijder. Bij B. werd na zijn aanhouding op 2 november 2004 een afscheidsbrief gevonden, wat erop duidt dat hij ervan uitging doorgeschoten te worden. Schuurman: ,,In dat overlijdensbericht stond een spreuk uit de brief van B.. Hij is, gelukkig, de enige van de Hofstadgroep die echt iets heeft gedaan, dus dat is iemand die status heeft.''

Volledig scherm
Bij de arrestatie van enkele leden van de Hofstadgroep werden in 2004 speciale eenheden ingezet. © anp

Celstraffen
Tijdens het proces van tien jaar geleden werd B. als de grote leider van de groep aangeduid. De drie radicalen Jason W., Ismael A. en Nouriddin El F. kregen toen forse celstraffen te horen. Omdat B. vanwege de moord op Van Gogh al tot een levenslange gevangenisstraf was veroordeeld, kreeg hij geen extra straf.

Van de toenmalige leden van de groepering zijn enkele naar Syrië gegaan, onder wie Jermaine, de jongere broer van Jason. Hij kwam vorig jaar om het leven. Veel andere leden zijn daarentegen gederadicaliseerd. Niet zo gek, meent Schuurman. ,,Sommigen hebben lang vastgezeten. Als je lang in je eentje bent is er geen groepsdruk. De leden van dit soort groeperingen hebben elkaar nodig om elkaars radicalisme in stand te houden en op te stoken. Het is niet gek dat je daarna op andere gedachten komt.''

Quote

Een van de redenen dat B. er bij de veilig­heids­dien­sten doorheen heeft kunnen glippen, is omdat hij alleen handelde

Bart Schuurman

Social media
Schuurman ziet aardig wat overeenkomsten tussen de huidige generatie jihadi's en de leden van de Hofstadgroep. ,,In essentie doen ze veel hetzelfde, alleen is het gebruik van sociale media als Twitter en Facebook nog belangrijker geworden. Daarnaast waren ook de leden van de Hofstadgroep van plan om naar landen als Afghanistan en Tsjetsjenië af te reizen. Dat is alleen allemaal mislukt.''

Een groot verschil is wel dat de huidige groep radicalen veel opener is. ,,Er wordt bijvoorbeeld veel meer gedemonstreerd. Bij de Hofstadgroep werd veel in besloten kring besproken, denk maar aan de welbekende huiskamergesprekken die ze voerden. Een van de redenen dat B. er bij de veiligheidsdiensten doorheen heeft kunnen glippen, is omdat hij alleen handelde.''

In samenwerking met indebuurt Den Haag

Den Haag