Volledig scherm
© Thinkstock/AD

Sjoerd en Edo strijden dag en nacht tegen wiki-boefjes

Wikipediapagina's zijn dagelijks doelwit van vandalisme. De vrijwilligers die de online encyclopedie draaiende houden, zetten zich 24/7 in om de site te zuiveren. Sjoerd en Edo zijn twee van die wikipedia-agenten die zich een slag in de rondte werken om Wikipedia 'een beetje beter te maken'. Maar waarom doen ze dat toch? En kost dat hele 'beter maken' niet veel meer energie dan dat het oplevert?

Rollen

Rollen
Iedere gebruiker kan aan vandalismebestrijding doen, maar frequente gebruikers kunnen een uitgebreidere rol opeisen.
Terugdraaiers - Kunnen met één druk op de knop een bewerking ongedaan maken
Moderators - Hebben rechten om artikelen te beveiligen en gebruikers te blokkeren
Bureaucraten - Verlenen bovenstaande rechten aan betrouwbare gebruikers

Quote

In de vakanties sta ik er soms mee op en ga er ook weer mee naar bed

Sjoerd de Bruin (19), moderator Wikipedia
Quote

Tijdens schooluren is soms iedere bewerking vandalisme

Edo de Roo (47), moderator Wikipedia
Quote

Zonder beveili­ging zou de pagina van Hitler bijna dagelijks doelwit zijn

Sjoerd de Bruin (19), moderator Wikipedia

Het Britse dagblad The Independent maakte vandaag bekend dat de Engelstalige wikipediapagina's van George W. Bush, Michael Jackson en Jezus tot de top 10 meest gewijzigde pagina's van de online encyclopedie behoren. 

Elke dag worden er duizenden pagina's aangepast. Iedereen, écht iedereen, kan namelijk vrijwel alles op Wikipedia aanpassen en actualiseren. Openheid is de basis voor het wereldwijde gemeenschapsproject dat voor en door zijn gebruikers wordt vormgegeven, maar sommige pagina's kunnen alleen door betrouwbaar gebleken vrijwilligers worden bijgewerkt. Dit om vandalisme in te perken.

Wikipediapolitie
Niemand is eigenaar van een wikipediapagina, maar andersom geredeneerd is iedereen eigenaar. Sjoerd de Bruin (19), student applicatie-ontwikkeling, en Edo de Roo (47), software engineer, voelen zich bovengemiddeld verantwoordelijk voor de pagina's. Zij zorgen er als moderators (een soort 'Wikipediapolitie') met honderden vrijwilligers voor dat vandalisme snel wordt hersteld en de daders worden 'bestraft'.
 
Sjoerd en Edo zijn respectievelijk vijf en tien jaar actief voor Wikipedia. Wat begon als een 'onschuldige hobby' is voor beiden een serieuze zaak geworden. Sjoerd besteedt dagelijks een paar uren tijd aan Wikipedia. ,,In de vakanties sta ik er soms mee op en ga er ook weer mee naar bed.'' Edo steekt ook ,,best veel tijd'' in Wikipedia om de encyclopedie ,,elke dag een klein stukje beter te maken''.

Meestal flauw, soms hilarisch
Iedere dag worden minimaal 2000 wijzigingen gedaan. Dat is een mix van waardevolle toevoegingen en kattenkwaad. ,,Tijdens schooluren is soms iedere bewerking vandalisme'', verzucht Edo. Misbruikfilters beschermen de inhoud maar ten dele. Zogenaamde 'terugdraaiers' moeten voorkomen dat ongewenste toevoegingen schade brengen aan de encyclopedie. Meestal is het ,,te flauw voor woorden'', maar sommige input vinden ze zo leuk dat die wordt opgeslagen voordat ze de wijziging ongedaan maken. 

Straffen
Sjoerd legt uit dat anonieme gebruikers geen wijzigingen kunnen aanbrengen aan vandalismegevoelige pagina's. ,,Pagina's van bijvoorbeeld popidolen en politici zijn vaak beveiligd. Zonder die beveiliging zou ook de pagina van Hitler bijna dagelijks een doelwit zijn.'' De beveiliging geldt in Nederland voor 316 pagina's. ,,Als er veel vandalisme is, en er komt eigenlijk niets nieuws op een artikel binnen, dan kun je het net zo goed op slot zetten'' voegt Edo eraan toe.

Wie ongepaste wijzigingen aanbrengt, krijgt een waarschuwing. Na drie waarschuwingen wordt een schorsing opgelegd van één dag. Bij herhaaldelijke overtredingen kan de termijn van een schorsing oplopen tot twee jaar. Volgens Edo hebben de meeste scholen een schorsing. ,,Op de dag dat zo'n schorsing afloopt, wordt hij vaak alweer verlengd.'' Ook bedrijven waaronder oliemaatschappijen, verzekeraars en het Mediapark in Hilversum werden volgens Edo ooit tijdelijk uitgebannen.   

Resultaat
Toen Edo voor het eerst van Wikipedia hoorde, geloofde hij niet dat het zou werken. ,,Maar ik heb mij daar gelukkig in vergist.'' Het gedoe dat misbruik geeft is volgens Edo maar een klein laagje viezigheid dat op Wikipedia drijft, en er toch relatief simpel vanaf te scheppen is. ,,Je moet wel continue blijven scheppen, maar wat daar onder zit, is wel wat het de moeite waard maakt.'' Het gaat hem om het resultaat: een encyclopedie waar iedereen alles gratis in op kan zoeken, en als het er nog niet in staat, er zelf aan kan toevoegen.

Quote

Op de dag dat een schorsing afloopt, wordt hij vaak alweer verlengd

Edo de Roo (47), moderator Wikipedia
Quote

Je moet vandalisme blijven bestrijden, maar het resultaat maakt het de moeite waard

Edo de Roo (47), moderator Wikipedia

Bijeenkomsten
Fanatieke gebruikers komen af en toe samen, de allerfanatieksten zelfs internationaal. Dit jaar is de wereldwijde conferentie in Mexico, die eerder in Hongkong en Londen werd gehouden. In Nederland vindt jaarlijks een conferentie plaats in Utrecht. Edo: ,,Er zijn soms spontane borrels, maar het meeste contact verloopt natuurlijk online.''

Erasmusprijs

Wikipedia ontving in januari de Erasmusprijs 2015 voor het bevorderen van de verspreiding van kennis ,,door een allesomvattende, voor ieder toegankelijke encyclopedie op te zetten''. 

De Erasmusprijs wordt jaarlijks toegekend aan een persoon of instelling die een bijzondere bijdrage levert op cultureel, sociaal of wetenschappelijk gebied. Aan de prijs is een geldbedrag van 150.000 euro verbonden.

Bekijk hier de lijst met meest gewijzigde Nederlandse pagina's.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement