Volledig scherm
Anne van Dalen leeft van een basisinkomen in Zwijndrecht. © VICTOR VAN BREUKELEN

Zwijndrechtse leeft van basisinkomen

Leven van een basisinkomen, het kan. De Zwijndrechtse Anne van Dalen wordt er zelfs gelukkig van.

 Anne van Dalen heeft in Zwijndrecht zo ongeveer het paradijs gevonden. In een anti-kraak-schoollokaal in de wijk Nederhoven leeft ze haar leven zoals zij het graag wil. Ze is de enige Nederlandse vrouw met een basisinkomen.

Dat moet ze nog wel eens uitleggen. Over zo'n zonder enige tegenprestatie door de overheid verstrekt inkomen is in Nederland wel heel veel gepraat, maar het bestaat officieel nog niet. Behalve dan voor een enkeling. Een groep idealisten, die zag dat er wel veel discussie, maar geen praktische ervaring mee was, bracht door crowdfunding geld bij elkaar om enkele mensen daadwerkelijk aan zo'n inkomen te helpen.

Verantwoording

Van Dalen had ook al eens een paar euro gegeven. ,,Toen het tweede basisinkomen er aan kwam, heb ik me opgegeven. Tot mijn stomme verbazing kreeg ik het ook.'' Een jaar lang is ze verzekerd van 1.000 euro per maand, zonder dat ze er iets voor hoeft te doen. En verantwoording afleggen aan de sociale dienst is er ook niet bij. ,,Het is geen vetpot, maar dat hoeft ook niet. Ik houd genoeg over om te eten en verf te kopen voor mijn schilderijen.

Quote

Ik was een goede secretares­se maar ik werd niet blij van mijn werk

Anne van Dalen

De toekenning van het basisinkomen had amper op een beter moment kunnen komen. Ze voelde zich ongelukkig in het drukke Den Haag. Ze had zich al losgemaakt van de aaneenschakeling van baantjes (conducteur, gezinshulp, opmaakredacteur, directiesecretaresse) , waarin ze zich steeds minder thuis voelde: ,,Je werkt dan toch om iemand anders rijk te laten worden en jij kunt na je pensionering genieten. Ik was een goede secretaresse, kon alles tot in het oneindige ordenen. Maar ik werd niet blij.''

Blote voeten

Op haar 50ste besloot ze te doen wat ze zelf leuk vond. Ze maakte een voettocht op blote voeten door Nederland. Onderweg ruimde ze zwerfvuil op. Aan eten, drinken en een slaapplek kwam ze door er om te vragen: ,,Ik heb fantastische mensen ontmoet en ik denk dat zij ook plezier aan mij beleefd hebben.''

Volledig scherm
Een van de werken van Van Dalen. © Anne van Dalen

Terug in Den Haag maakte ze kunst van afval. Om daarvan te leven moest ze wel iets maken dat verkoopbaar was. Dat was haar ding niet. Het ging lijken op werken en het lukte ook niet altijd. Daarbij viel de drukte van de Hofstad haar steeds zwaarder. ,,Dankzij dat basisinkomen kon ik hier in Zwijndrecht antikraak gaan wonen op een rustige plek, die ik ook als atelier kan gebruiken. Hier richt ik mijn leven in zoals ik het wil.''

Popup

Van Dalen, autodidact, ontdekte al snel dat gewoon schilderen niets voor haar is: ,,Ik ben niet van de techniek met kwasten.'' Ze neemt metersgrote vellen papier en smeert zichzelf in met verf. Daarna gaat ze op zo'n vel liggen of rolt ze er overheen: ,,Ik woon hier nu tien maanden en ik heb als een waanzinnige schilderijen gemaakt die ik zelf mooi vind. Ik hoop dat anderen dat ook vinden. En anders maar niet.''

Quote

Het is geen vetpot maar dat hoeft ook niet

Anne van Dalen

Toch zou het goed uitkomen als een paar mensen gecharmeerd raken van haar werk. Over een paar maanden loopt haar basisinkomen af. Dan moet ze toch weer in haar eigen levensonderhoud voorzien: ,,Ik hoop dat ik hier ergens een popup-galerie kan openen, zodat ik wat werk kan verkopen. Als dat niet lukt ? Dat zie ik dan wel weer.''

Het is een levenswijze waarvoor ze lang niet altijd begrip krijgt, integendeel. ,,Mensen reageren wel eens zuur. Roepen ze dat ik van hun belastingcenten leef, terwijl dat niet eens zo is. Waarom gunnen ze me niet dat ik geniet. Misschien zijn ze jaloers, maar waarom vragen ze dan niet hoe ze dit ook kunnen bereiken?''

Tweede natuur

Ze laat zich er niet door weerhouden. Ze gaat haar eigen gang, letterlijk en figuurlijk. Op blote voeten leven is een tweede natuur geworden. ,,Dat is begonnen doordat ik bij het hardlopen blessures opliep. Ik had de keuze tussen dure schoenen of geen schoenen.'' Ze vond het zo plezierig, dat ze het altijd ging doen: ,,Je voeten worden net zo gevoelig als je handen. Op een gegeven moment hoef je niet meer te kijken om te weten waar glas of poep ligt.'' Vanwege haar blote voeten werd haar eens de toegang tot een museum geweigerd: ,,Omdat er spijkertjes uit het parket zouden steken, zou het gevaarlijk zijn. Mag ik zelf uitmaken of ik ergens bang voor moet zijn?''

In samenwerking met indebuurt Dordrecht