Volledig scherm
Tommie Smith en John Carlos (goud en zilver op de 200 meter) brengen de Black Power groet tijdens de huldiging , Mexico Stad 17 oktober 1968. © ANP

Mijn 1968, herinneringen van lezers

Het was een jaar dat menigeen zich herinnert in Nederland. Vanwege de grote gebeurtenissen die de wereld schokten of vanwege zaken die dichter bij huis speelden. 

Deze reacties horen bij het artikel: 1968: een magisch en onvergetelijk jaar 

Een aantal lezers stuurden ons hun herinneringen. Ook u kunt 'uw' 1968 met ons delen. Stuur uw verhaal in maximaal 250 woorden naar bob.van.huet@persgroep.net

In hoofd opgeslagen

Bij het lezen van het artikel betreffende het drama, Bobby Kennedy, zag ik direct deze gebeurtenis weer voor ogen. Ik was in juni 1968 op een camping in Italië. Mijn kinderen, 2 en 6 jaar oud speelden met andere kinderen van allerlei talen. Zelf had ik kennis gemaakt met een Italiaanse wijnboer die trots had verteld dat hij de beste wijn uit zijn streek verbouwde. Natuur uitgedaagd dat te bewijzen. De avond kon niet stuk. Des anderen daags is er rumoer op de camping en komt een Engelsman naar mij toe met de vraag of ik te weten kon komen wat de Italiaanse radio voor speciaal bericht had verspreid want de mensen waren zeer druk met elkaar bezig. Hij wist dat ik de dag daarvoor gezellig met en Italiaan had doorgebracht dus dacht hij dat ik dat wel kon fixen. Groot was onze verbazing en verdriet toen we te horen kregen dat Bobby, evenals zijn broer op laffe wijze was vermoord. Dat heeft een dusdanig indruk op mij gemaakt dat dit voorval nog steeds in mijn hoofd opgeslagen zit. En dat met 93 jaar nog steeds naar voren gehaald kan worden. Waar van akte. Wim van Sluijs

Veel impact

Echt bizar dat ik nu vandaag in het AD een artikel over Robert Kennedy lees dat mij terugwierp naar 1968. Ik weet nog goed dat de moord op zijn broer heel veel impact had bij ons op de lagere school. De popgroep posters van o.a. The Golden Earrings in mijn slaapkamer kreeg er een foto bij. Namelijk van de vermoorde president Kennedy. Ik ging naar MULO Krispijn en hoorde in het derde jaar -1968 - dat ik het volgende jaar voor mijn eindexamen voor een aantal vakken een scriptie moest maken. Toen gebeurde er een tweede moord op de Kennedy's. Robert Kennedy werd op 5 juni neergeschoten en stierf een dag later. Ik zat in die tijd op de padvinderij. Omdat ik heel snel afgeleid was en ik vooral de muziek in mijn leven belangrijker vond dan school, was mijn slaapkamer niet ideaal om überhaupt scripties te maken. Ik vroeg in de zomervakantie de sleutel van ons clubhuis van de padvinderij "Van Speyk" . Het clubhuis had een bijzondere naam: "Het Kruitvat" en daar heb ik in zomervakantie in mijn eentje een week lang ongestoord mijn eerste scriptie geschreven over de moord op Robert Kennedy. Iedere morgen trouw om 9 uur ernaar toe met een pakje brood en melk en om een uur of 4 's middags weer naar huis. Vanaf 5 juni had ik namelijk alle krantenartikelen over de moord uitgeknipt en had 'stof' 'genoeg om een boekwerk te maken. Of het nu echt een scriptie was, wist ik niet echt, maar wel een mooi werkstuk als 'rouwverwerking'. De examinator geschiedenis vond een jaar later alleen mijn verhaal over "the making of …" al mooi en de 20 minuten 'mondeling' waren dus (gelukkig) zo om. Jammer, ik weet echt niet meer waar dat boekwerk is gebleven. Wellicht nog bij mijn ouders op zolder in een stoffige doos. Ooit zal ik het vinden, want behalve dat ik best trots was over mijn 'eerste boek', ik nu terug denk, voel ik nog steeds de kramp in mijn vingers van de balpen. Ferry Visser, Dordrecht

Mijn moeder

Oprichting Club van Rome, studentenbetogingen Frankrijk, invoering Mammoetwet, Robert Kennedy (42) 5 juni vermoord, Martin Luther King (39) 4 april vermoord, mijn moeder (49) overleden 2 april. Voor mij (19) kwam haar overlijden totaal onverwacht.

Toen zij overleed waren we toevallig allemaal thuis. Mijn zus kwam vertellen dat ze promotie had gemaakt. Ik moest die dag eindexamen Nederlands doen op de Kweekschool. De dagen na haar overlijden zijn voor mij in een roes voorbijgegaan. Gelukkig had ik mijn vriendin. Die heeft mij goed heeft opgevangen, maar dat besef kwam later pas. Na haar dood is er nooit meer over mijn moeder gesproken. Nu besef ik, dat ik maar weinig over mijn moeder weet.

Ik heb veel vragen. Waar heeft ze op school gezeten? Waarom is ze met mijn vader getrouwd: een man die 8 jaar ouder was? Heeft ze daarvoor nog vriendjes gehad? Mijn vader was 32 jaar toen hij trouwde met mijn moeder in juni 942. Hoe hebben ze de oorlogstijd ervaren? Mijn zus is geboren in 1943. Er is een foto uit 1944 van het jonge gezin, met vermagerde koppies. Honger? Angst? Ik ben geboren in 1948 . Ik merk, dat ik me haar gezicht niet goed voor de geest kan halen. Haar stem kan ik helemaal niet meer terug halen. Ineens schiet me te binnen dat zij een accordeon had. (Waar is die eigenlijk gebleven?) Ik kan me één liedje herinneren , dat ze vaak speelde: ”Waterval flonkerend als vloeibaar kristal…..”

Mijn moeder. Vloeibaar kristal. 1968. Frits Janssen

Precies als nu

Zó veel : M.L. King, R. Kennedy, J. Jansen, A. Dubcek, Apollo 8, Parijs, Mammoetwet, Cito-toets… Maar mijn verloofde en ik waren dat jaar hoofdzakelijk met onszelf bezig: Er was woningnood, precies als nu. Maar: overschot aan leerkrachten. Beide zaken belemmerden ons in wat wij wilden: trouwen en huisje, boompje, beestje. Jan had net zijn kandidaats, maar ik had de PABO afgerond en solliciteerde me suf. Wel werd ik regelmatig opgeroepen, maar het ging nooit door. We kregen het vermoeden dat e.e.a. samenhing met mijn verlovingsring… Toen gebeurde een wonder: we kregen een riante zolderverdieping aangeboden. ‘Op stand’ nog wel. Nu werd een baan (lees: inkomen) echt urgent. Bij mijn eerstvolgende sollicitatiebezoek, 50 km ver weg, liet ik dus mooi de ring thuis. De vingerafdruk van tweeënhalf jaar werd gecamoufleerd door een snuisterij uit de HEMA. Het gesprek ging goed. Desgevraagd zette ik mijn geliefde weg als: “Ach ja, een vriendje”. We waren notabene al in ondertrouw. Ik kreeg een tijdelijke aanstelling! Hoera! Het schooljaar begon. Ik toonde trots mijn ‘splinternieuwe’ verlovingsring met het excuus dat we een inwoning konden krijgen en natuurlijk niet wilden ‘hokken’. Het was een christelijke school; het bestuur knikte goedkeurend. Maar juf moest begrijpen dat ze de zak zou krijgen zodra ze “in gezegende omstandigheden geraakte”. Sluwheid tegenover discriminatie? Zal best, maar uit een soort gewetenswroeging trouwden we op zaterdag 21 december en gingen op huwelijksreis in de kerstvakantie. Hoefde de Da Costaschool me geen vrij te geven. Marja Dijkema-de Vos Burchart

Mexico 

Als iemand het jaartal 1968 noemt, dan denk ik direct aan Mexico 1968. Ik was 9 jaar oud en in Mexico vonden de Olympische Zomerspelen plaats. Ik kreeg na afloop van de Spelen geschreven door de bekende sportverslaggever Jan Cottaar met de ondertitel “16 dagen fel bewogen topsport”. En dat boek heb ik verslonden. Steeds weer de verhalen gelezen en de schitterende (zwart-wit) foto’s bekeken. Van die beelden kan ik nog steeds genieten, want het boek staat nog altijd in onze boekenkast. Al is de rug verdwenen en zitten sommige pagina’s los, het blijft een prachtig boek vol herinneringen. ‘We’ wonnen 3x goud: Ada Kok bij het zwemmen (200 meter vlinderslag), Jan Wienese bij het roeien (skiff) en een viertal met (toen nog niet zo) bekende namen de 100 km ploegentijdrit bij het wielrennen (Joop Zoetemelk, Fedor den Hertog, René Pijnen en Jan Krekels). Bladerend door het boek zie ik ook de beroemde foto van Tommie Smith en John Carlos op het podium van de 200 meter (atletiek) met een gebalde vuist met handschoen als teken van de Black Power beweging en de foto van een uitzinnige Bob Beamon. Bij het verspringen won hij met overmacht. Zijn wereldrecord van 8.90 m bleef maar liefst 23 jaar overeind. En zo zijn er volop mooie herinneringen. John Stam, Dordrecht

Griep

In 1968 brak de Hong Kong-griep uit. Ik was 18 jaar en werkte als stenotypiste op kantoor. Mijn moeder belde de huisarts maar hij kon niet komen want er lagen duizenden mensen met griep op bed. Dus om de twee uur een paar aspirientjes en uitzieken maar. Dat duurde twee weken. Ik was liefhebber van de Top40 en lag de hele dag naar muziek te luisteren. Opvallende platen waren die van Jesus Christ Superstar. Tonny van Galen - de Neef uit Utrecht.

Eerste auto

1968 was een bijzonder jaar voor me. Ik kocht mijn eerste auto van zelf verdiend geld: een nieuwe fiat 850. Ik leerde in oktober 1968 ook de man kennen waarmee ik 45 jaar een gelukkig huwelijk had. Vorig jaar overleed hij. In 1968 was ik 21. In december 1968 konden we al schaatsen op het Quackjeswater tussen Rockanje en Oostvoorne. Flower Power was meer iets van Amsterdam. Ik woonde toen in Poortugaal vlakbij Rotterdam. Op zaterdagavond gingen we uit in Barendrecht en zondags naar ’t Golfie in Rockanje. Mooie tijd. Een kleindochter van een leeftijdgenote liet haar minirok aan haar oma zien en vroeg: Wat vind je ervan oma, vind je het niet te kort? Haar oma lachte en antwoordde: Och kind, op jou leeftijd liep ik vroeger naakt... Leonie Bastemeijer

Leger

1968 was voor mij een bijzonder jaar. Ik moest in militaire dienst en was verbaasd over de vrij gevochten bende in het leger had meer discipline verwacht. JanThebes, Vlaardingen

Apartheid

Het jaar dat het einde van de Nederlandse mijnindustrie, waar ik werkte als onderhoudsmonteur, inzicht kwam. Er was geen ontkomen aan, ik wou echter mijn toekomst in eigen handen houden. Sollicitaties schrijven, in Limburg geen respons. Daarna schreef ik drie ambassades aan, deze reageerde onmiddellijk. Nu moest ik kiezen het werd uiteindelijk Zuid Afrika. Alles werd geregeld ik vertrok op 19-05-1968. De ambassade had al een treinreis geboekt van Kaapstad naar Johannesburg. Op weg terug naar het hotel met een lijn bus werd ik geconfronteerd met de ongeschreven regels van de apartheid. In Kaapstad reden Europeanen en andere rassen in een bus. Er stapte een Afrikaanse vrouw met een baby in en er waren geen zitplaatsen meer zoals dat voor mij normaal was stond ik op om die mevrouw plaats te laten nemen. Dit werd me kwalijk genomen door mede passagiers uit de bus, de mevrouw had er ook moeite mee dus ik ben de volgende halte uitgestapt en te voet verder gegaan. Gijs Kloth, Kerkrade