Volledig scherm
Politieagenten voor de Masjid al Noor moskee in Christchurch, één van de twee moskeeën die de dader aanviel. © AFP

Nieuw-Zeeland doelwit ‘omdat zelfs meest afgelegen land niet vrij meer is van massa-immigratie’

De vermeende dader van de aanslagen in Christchurch nam moslims in Nieuw-Zeeland op de korrel om zijn punt te maken dat zelfs een van de meest afgelegen gebieden ter wereld ‘niet meer vrij is van massa-immigratie’. Voor de kleine moslimgemeenschap in het als uiterst veilig en tolerant bekendstaande land komt de klap hard aan. 

De moslimgemeenschap in Nieuw-Zeeland reageert onthutst op de aanslag. De schutter koos de dag uit waarop de moskeeën het drukst bezocht zijn voor het vrijdaggebed, zei Mustafa Farouk, voorzitter van de federatie van islamitische organisaties in Nieuw-Zeeland in een interview met TVNZ. De moslimgemeenschap heeft zich op de geïsoleerde eilandengroep volgens hem altijd veilig gevoeld. ,,We leefden in het veiligste land ter wereld, we hadden nooit gedacht dat zoiets als dit kon gebeuren. We leven hier al meer dan honderd jaar en nooit eerder is zoiets gebeurd’’, zegt hij. 

 ,,Mijn hart is gebroken. Ik zit hier te huilen’’, zei voorzitter Zayd Blissett van de Muslim Association of Marlborough tegen de Nieuw-Zeelandse nieuwssite Stuff. ,,Dit is Nieuw-Zeeland. Zoiets kan hier niet gebeuren.’’

Syrische vluchtelingen

Premier Jacinda Ardern spreekt van een van de donkerste dagen in de geschiedenis van Nieuw-Zeeland, een immigratieland bij uitstek. ,,We zijn een natie die trots is op onze meer dan 200 etnische afkomsten en 160 talen (...) Veel van de degenen die zijn geraakt bij deze schietpartij zullen migranten zijn. Misschien zijn ze zelfs vluchtelingen. Ze hebben ervoor gekozen om Nieuw-Zeeland hun thuis te maken, en het is hun thuis’’, zei ze.

Quote

Ze zijn in Syrië ontsnapt aan dood en martelin­gen, om hier in Nieuw-Zee­land vermoord te worden

Ali Akil tegen Newshub

Onder de slachtoffers is in elk geval een aantal Syrische vluchtelingen, meldt Newshub. Een gevluchte familie is zijn vader verloren en van een gezin is één kind vermist, het andere ligt met ernstige verwondingen in het ziekenhuis, zegt Ali Akil van de organisatie Syrian Solidarity New Zealand tegen de nieuwssite. ,,Het is diep verdrietig dat deze vluchtelingen helemaal uit Syrië naar Nieuw-Zeeland zijn gekomen, in de veronderstelling dat het een veilige haven was. Ze zijn in Syrië ontsnapt aan dood en martelingen, om hier in Nieuw-Zeeland vermoord te worden.’’ 

Buitenlandse slachtoffers

Drie van de dodelijke slachtoffers komen uit Bangladesh, meldde de honorair consul van dat land in Auckland. Tenminste vier andere Bengalezen raakten gewond. Twee van hen verkeren nog in kritieke toestand. Van de een moest het been geamputeerd worden, de ander heeft schotwonden in zijn borst. 

Onder de slachtoffers zijn ook mensen uit Pakistan. Vijf Pakistani zijn nog vermist, vier liggen gewond in het ziekenhuis, liet een woordvoerder van het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken weten via Twitter. 
Onder de slachtoffers zijn ook twee Indonesiërs, volgens het Indonesische minsterie van Buitenlandse Zaken: een vader en zijn zoon. De vader ligt op de intensive care, zijn zoon ligt in hetzelfde ziekenhuis. ,,MIjn man is op veel plaatsen geraakt. Hij heeft een drain in zijn long en is geopereerd’’, schrijft de echtgenote van de man, Alta Marie, op Facebook. ,,Ik heb mijn zoon weer gezien. Hij heeft een schotwond in zijn been en rug. Hij is getraumatiseerd.’'' 

Volgens de Turkse president Erdogan zijn tenminste drie Turkse staatsburgers gewond geraakt bij de aanslag. 

‘Indringers’

In zijn manifest schrijft de vermeende dader Brenton Tarrant dat hij zijn daad uitvoerde om ,,de indringers te laten zien dat ons land nooit hun land zal zijn (...),  zij NOOIT onze landen zullen veroveren en nooit onze mensen zullen vervangen.’’

Volledig scherm
De Masjid Al Noor Mosque aan Deans Avenue in Christchurch, New Zealand (archief) © ANP

De man zegt dat hij drie maanden geleden Christchurch als doelwit had bepaald. Nieuw-Zeeland was niet zijn ‘oorspronkelijke keuze voor de aanslag’, maar juist Nieuw-Zeeland zou volgens hem ‘de waarheid onder de aandacht brengen van de aanval op onze beschaving’: dat het ‘zelfs in de meest afgelegen gebieden van de wereld (...) niet veilig en vrij meer was van massa-immigratie.’

Kleine minderheid

Moslims vormen met slechts 46.000 mensen een kleine minderheid in Nieuw-Zeeland - iets meer dan 1 procent van de bevolking. Meer dan driekwart van hen is in het buitenland geboren. Tussen 2006 en 2013 steeg het aantal mensen dat zich moslim noemt met 28 procent, volgens het Statistiekbureau van Nieuw-Zeeland.

 In Christchurch, de op één na grootste stad van Nieuw-Zeeland met bijna 400.000 inwoners, wonen er relatief veel. Een deel van hen zijn uitwisselingsstudenten. Jonge moslims hebben zich goed aangepast aan het leven in Nieuw-Zeeland. Vergelijkbaar met jonge Maori’s en jonge immigranten uit Europa, bleek in 2010 uit onderzoek van de Victoria Universiteit in Wellington. Toch worden migranten uit moslimlanden als Pakistan en Indonesië negatiever bejegend dan immigranten uit bijvoorbeeld China of de Filipijnen. En zelfs als ze beter gekwalificeerd zijn, hebben ze meer moeite om werk te vinden dan andere groepen, volgens een enquête van de krant New Zealand Herald in 2015.

Cartoons

Spanningen waren er in het verleden ook. Vooral de publicatie van de omstreden Mohammedcartoons in Denemarken in 2006 leidde tot felle reacties bij moslims in Nieuw-Zeeland. Zij gingen de straat op om tegen die ‘blasfemie’ te protesteren. De toenmalige premier van Nieuw-Zeeland verdedigde de persvrijheid, waarbij ze wel aangaf de cartoons misplaatst te vinden.  

De huidige premier Ardern zei dat Nieuw-Zeeland geen doelwit was omdat het land een vrijplaats is voor degenen die haten, racisme vergoelijken of omdat het een extremistische enclave is. ,,We zijn doelwit vanwege het feit dat we geen van deze dingen zijn, omdat we staan voor diversiteit, vriendelijkheid en compassie, voor een huis voor degenen die onze waarden delen, een vluchthaven voor degenen die het nodig hebben’’, zei ze. ,,En deze waarden, verzeker ik, zullen en kunnen niet worden aangetast met deze aanslag.’’

Kijk hier naar een ooggetuigenverslag:

Volledig scherm
Bloemen voor de Wellington Masjid moskee in Kilbirnie in Wellington, Nieuw-Zeeland. © AFP