Volledig scherm
© Marco Okhuizen

Amsterdamse politiebaas: Ik bid vooral voor wijsheid, om het goed te doen

De Amsterdamse politiebaas Pieter-Jaap Aalbersberg baalt ervan dat de hoofdstad nog altijd op de eerste plaats staat in de AD Misdaadmeter. Hij vindt het ook niet eerlijk. ,,Wij hebben het extra druk door de toeristenstroom.”

Volledig scherm
© Marco Okhuizen

Op Koningsdag fietst Pieter-Jaap Aalbersberg door de binnenstad van Amsterdam. Alleen, in zijn politie-uniform. Toeristen vragen de weg naar het Paleis op de Dam. Dronken jongeren proberen bij hem achterop te springen. Ze zien een onopvallende, grijze politieman op zijn fiets.

Weinig mensen weten dat die politieman al zes jaar de hoogste politiebaas van de hoofdstad is. Hij gaat over de veiligheid bij Koningsdag en de Gay Pride, en op de Wallen. Hij leidde de MH17-missie in Oekraïne. En hij gelooft in God. Op zondag zit hij in de kerk. Meestal in Zwolle, waar hij ook een huis heeft.

Terwijl zijn voorganger Bernard Welten voortdurend ruzie maakte en aandacht zocht in de
 media, kiest Aalbersberg voor stille diplomatie. Binnenskamers laat de hoofdcommissaris van zich horen, maar in het openbaar blijft hij zakelijk en rustig. Een interview geeft hij niet vaak. Voor de AD Misdaadmeter maakt hij een uitzondering. Want dat Amsterdam op plek 1 staat in de lijst van meest onveilige gemeenten in Nederland, zit hem niet lekker.

Onrecht

Quote

Deze krant doet onrecht aan onze stad

Hoe kan het dat in de hoofdstad de kans het grootst is om mishandeld of gerold te worden? Aalbersberg gaat rechtop zitten. ,,Deze krant doet onrecht aan onze stad. Jullie zetten het aantal misdrijven af tegen het aantal inwoners, dat zijn er 800.000. Maar ik tel elke dag 1,3 miljoen mensen in deze stad, die hier verblijven als inwoner, forens, bezoeker of toerist.”

Amsterdam klaagt al langer over de AD Misdaadmeter en liet het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving vorig jaar onderzoek doen: wat is het effect van toeristen op de criminaliteitscijfers in de vier grootste gemeenten? De uitkomst was verrassend: óók als je toeristen meerekent, scoort Amsterdam van de vier grote gemeenten het slechtst bij woninginbraak, autodiefstal, zakkenrollerij, bedreiging en overvallen. Volgens de onderzoekers verandert er ‘nauwelijks iets’ in de ranking.

Toch is Aalbersberg niet overtuigd. De hoofdstad is niet te vergelijken met andere Nederlandse gemeenten, vindt hij. ,,Wij hebben het extra druk door de toeristenstroom. Maar ook door evenementen en tientallen onderzoeken naar radicalisering en liquidaties. Daarom heb ik in Den Haag om 500 extra agenten gevraagd.”

Nepdrugs

Hoewel het over de hele linie veiliger is geworden, stijgt het aantal mishandelingen in Amsterdam. Ook de verkoop van nepdrugs is een probleem. ,,Dealers bieden toeristen drugs aan, wat vaak geen drugs zijn, maar waspoeder of vermalen paracetamol. De meeste toeristen zijn ook nog aangeschoten. En vaak gaat zo’n nepdrugsdeal over in een straatroof, waarbij de toerist wordt beroofd van zijn geld. Het is een lastig fenomeen om aan te pakken. Toeristen durven niet altijd aangifte te doen.”

Ook voor dit soort problemen richt Aalbersberg zich weleens tot God. Dan bidt hij: thuis, in de auto of in de christelijk-gereformeerde kerk in Zwolle, waarvan hij lid is. ,,Ik ben er heel open over dat ik een gelovig man ben. Maar ik probeer het geloof en mijn werk wel te scheiden. Als hoofdcommissaris ben ik er voor alle Amsterdammers. Ik bid vooral voor wijsheid, om het goed te doen en goed te krijgen.”

Dat geloof zit hem niet in de weg als hij wordt gevraagd om tijdens de Gay Pride op een boot van de politie te staan. ,,Dat doe ik gewoon. Omdat ik geloof dat ieder mens even waardevol is. Voor mij is de kern van het geloof die band van liefde, elkaar accepteren, en voor de ander iets meer over hebben dan voor jezelf.”

Hij heeft er moeite mee dat sommige politici – namen noemt hij niet – bevolkingsgroepen tegen elkaar opzetten. ,,Dat leidt in mijn stad tot spanningen op straat. En dat bezorgt mij een groot probleem. De politie moet er namelijk voor iedereen zijn: voor de autochtone Tuindorper in Amsterdam-Noord, voor de rijke expat in het centrum én voor de illegale Ghanees in Amsterdam-Zuidoost.”

Zijn vriend Hans Bakker, met wie de politiechef al twintig jaar op zeil- en wintersportvakantie gaat, zegt dat Aalbersberg de laatste jaren is veranderd. Van een man die als hoofdcommissaris in Zwolle rechtlijnig was en vaak zwart-wit dacht, tot iemand die zich meer aantrekt van andere mensen en groepen in de samenleving.

Familierechercheurs

Dat verklaart ook dat hij nu een voorvechter van meer diversiteit in het politiekorps is. ,,52 procent van de Amsterdammers heeft geen Nederlandse achtergrond meer, onder mijn mensen is dat slechts 18 procent. Wil ik de liquidaties in de onderwereld oplossen, dan moet ik in contact met de samenleving komen. Dan moet ik met moeders van slachtoffers uit andere culturen kunnen spreken. Dan moeten mijn familierechercheurs snappen dat het in de Marokkaanse cultuur anders werkt dan bij ons.”

Hij wil dat de helft van de nieuwe agenten een migratieachtergrond heeft. ,,Kijk, een observatieteam met alleen witte politiemensen, dat kan niet meer in deze stad. Zet ik twee mensen met mijn uiterlijk in Amsterdam-West, dan is dat binnen tien seconden bekend.”

Volgens collega en vriend Ruud Bik is het een ‘ijzersterke zet’ van Aalbersberg dat hij voormalig PvdA-politicus Fatima Elatik heeft binnengehaald als directeur diversiteit. ,,Zij is de punaise in mijn bedrijf. Ze kan haarfijn uitleggen waar de echte spanning zit.”

Elatik draagt een hoofddoekje. Binnen de eenheidsleiding van de politie in Amsterdam woedt momenteel een discussie over de vraag of geloofsuitingen, zoals een hoofddoekje, onderdeel mogen zijn van het uniform. ,,Maar het is nog geen beleid. Stel dat het niet lukt om voldoende agenten met een migratieachtergrond te werven, dan is dat een maatregel die effect kan hebben.”

Verliefd

Zijn pleidooi voor meer allochtone dienders valt niet bij elke agent op straat even goed. ,,Ik begrijp dat veel collega’s daar moeite mee hebben, omdat het voor hun gevoel hun eigen kansen vermindert.”

Dat hij daarnaast een onderzoek begon naar de razend populaire politiecommissaris Ad Smit, steekt zijn mensen ook. Smit (64) bezocht in privétijd voetbalwedstrijden en concerten, soms met familieleden, op kosten van de politie. Het handelen van Smit wordt nu onderzocht door de Rijksrecherche.

Agenten vinden het moeilijk te verteren dat Smit keihard wordt aangepakt, terwijl Aalbersberg zelf óók op de tribunes te vinden is. ,,Ik zit daar in functie alleen bij KNVB-wedstrijden, naast de burgemeester en de hoofdofficier van justitie. Ja, dan neem ik weleens een zoon of een vriend van mij mee. De KNVB nodigt ons uit, met een introducé. Dat moet kunnen, vind ik.”

Aalbersberg is verliefd geworden op Amsterdam. Dat zijn vrienden zeggen dat hij de laatste jaren is veranderd, snapt hij. ,,Ja, dat doet deze stad wel met je. Ik ben gaan houden van het anarchisme. Zwolle, waar ik hiervoor korpschef was, is een hele mooie, witte stad. Amsterdam is meer multicultureel en divers. Dat is een verrijking. Nu de samenleving polariseert, moet ik als politiechef nog meer mijn best doen om te laten zien dat ik er voor iedereen ben.”

Bekijk hier de vergrote versie van de kaart. 

poll

Welk team kies jij?

Welk team kies jij?

  • Friet (41%)
  • Patat (59%)
43461 stemmen