Volledig scherm
In 2010 stelde Steve Jobs het eerste model iPad voor aan de wereldpers. © EPA

De iPad blaast tien kaarsjes uit: revolutie of niche-apparaat?

Steve Jobs presenteerde tien jaar geleden, op 27 januari 2010, de iPad in San Francisco. De computer met touchscreen moest voor veel mensen een laptop vervangen en werd datzelfde jaar uitgeroepen tot technologie van het jaar door Time Magazine. Sinds 2010 werden meer dan 425 miljoen iPads verkocht, een doorslaand succes.

De naam van de tablet was eerst nog het mikpunt van spot, merkte onder meer CNN op. Of het nu lag aan de grapjes of niet, de iPad was – samen met iCloud – het laatste nieuwe product waarbij Apple een ‘i’ voor de naam zette. De producten erna kregen andere namen, zoals Watch, Earpods en Airpods.

De iPad was allerminst de eerste tablet, maar Apples benadering was uiteraard wel anders dan die van de concurrentie. Zoals zo vaak lukte het Apple als eerste om een bestaand apparaat te verfijnen en vervolgens populair te maken. Zo had het bedrijf met de iPhone een touchscreen met multitouch (meerdere vingers tegelijk op het scherm) uitgebracht, en dat werkt natuurlijk prima op het grotere scherm. Concurrenten hadden dat nog niet voordat de iPad kwam.

In de jaren na de presentatie van de iPad brachten veel bedrijven tablets uit, veelal met besturingssysteem Android. Microsoft kwam in 2012 met Windows 8, dat met zijn tegeldesign gemaakt leek voor touchscreens.

Vaste plek

Inmiddels is duidelijk geworden dat de iPad een vaste plek heeft veroverd in Nederlandse huishoudens. De verkopen mogen zijn afgevlakt, het gebruik van tablets om op internet te gaan is al een paar jaar stabiel: in ongeveer twee derde van de Nederlandse huishoudens ligt een tablet die wordt gebruikt om online te gaan.

Maar het is niet de revolutie geworden die Jobs voorspelde. Integendeel: de laptop en smartphone zijn de primaire computerplatforms gebleven. In plaats daarvan is de tablet een apparaat geworden met duizend niches. Zo is de tablet voor veel kinderen een bron van entertainment, met apps en games die daarop aansluiten, vaak voorzien van hoesjes waardoor de tablet tegen een stootje kan. Ook in het onderwijs zijn op veel plekken tablets in gebruik. Soms als algemene computer voor een leerling, soms voor specifieke vakken.

Volledig scherm
De nieuwste iPad Pro die voorgesteld werd in 2018. © REUTERS

Er zijn ook relatief veel ouderen die een tablet in gebruik hebben, omdat ze de interface daarvan als gemakkelijker ervaren dan die van een laptop met zijn desktop, vele menu’s en rechtermuisklikken. Een touchscreen kun je bovendien dichterbij houden – voor mensen van wie de ogen achteruitgaan is het vaak prettig om het scherm net zo ver van het gezicht te kunnen houden als nodig.

Daarnaast zijn er veel meer nichetoepassingen: muzikanten gebruiken tablets vaak als vervanging van papieren bladmuziek en ook voor het maken van muziek is de tablet in trek. En de iPad Pro met zijn Pencil is ook in gebruik bij illustratoren.

Maar er zijn ook een aantal niches die de tablet in het algemeen en de iPad in het bijzonder niet hebben kunnen veroveren. Apple zette groots in op lezen. De iPad zou een manier worden om tijdschriften en boeken tot ons te nemen, maar de E-reader blijft de eerste keus op het gebied van digitaal lezen. 

Volledig scherm
de iPad was een revolutie op de tabletmarkt. © AP

Slagroomtaart of serieuze maaltijd

Tweakers nam tien jaar geleden de allereerste iPad onder de loep. Het technologieplatform noemde de Apple tablet ‘een leuke gimmick, die bij veel kopers thuis stof ligt te happen’, en trok daarbij de vergelijking met de Nintendo Wii. Veel iPads en Wii’s hebben inderdaad stof gehapt de afgelopen tien jaar, maar beide producten verkochten als een trein en versloegen hun generatiegenoten. 

De laatste zinnen uit de review deden een gooi naar de toekomst van de iPad. ,,Apples nieuwste uitvinding is misschien nog wel het beste te vergelijken met een enorme slagroomtaart. Het bezoek zal er steevast met een scheef oog naar kijken en iedereen prikt graag een vorkje mee – maar een serieuze maaltijd is het niet.’’

Die slagroomtaart is inmiddels behoorlijk uitgebreid, met een stylus, betere software voor multitasking, muisondersteuning, een aanklikbaar toetsenbord en bij de Pro-versie usb-c. Steve Jobs claimde tien jaar geleden in feite dat de consument nu massaal slagroomtaart zou eten. Dat is niet gebeurd, maar Apple probeert met alle nieuwe functies zijn taart wel langzaam om te vormen tot een serieuze maaltijd. 

Om af te sluiten met een voorspelling die we over tien jaar kunnen toetsen: de tablet heeft de afgelopen tien jaar veel niches gevuld en zal heus niet verdwijnen. Wat wellicht wel zal verdwijnen, is het verschil tussen de hardware en software van laptops en tablets. Dan kunnen we het verschil écht niet meer zien tussen een slagroomtaart en een serieuze maaltijd.