Volledig scherm
Hans van Soest. © Marco de Swart

Fipronil-crisis niet alleen schuld van NVWA, ook van boeren

CommentaarChef parlement Hans van Soest vindt dat de schuld bij de fipronil-affaire niet alleen bij de NVWA ligt; ook de boeren dragen verantwoordelijkheid. 

Land- en Tuinbouworganisatie LTO wil de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voor de rechter slepen om de fipronil-affaire. Volgens de boeren heeft die overheidsdienst steken laten vallen, waardoor onnodig veel bedrijven in de problemen kwamen. LTO wil dat de overheid de schade van de eiercrisis vergoedt.

Inderdaad heeft de NVWA een verkeerde inschatting gemaakt toen het in november vorig jaar een tip kreeg dat er in kippenstallen met fipronil werd gewerkt om bloedluis te bestrijden. Hoewel het middel geen direct gevaar voor de volksgezondheid (het zit bijvoorbeeld ook in antivlooienmiddel voor honden en katten) staat het wel op de lijst met verboden middelen voor de voedingsindustrie. De NVWA oordeelde in november dat het middel niet in het vlees of de eieren terecht kon komen en sloeg geen groot alarm. Wel begon het een strafrechtelijk onderzoek naar het bedrijf Chickfriend dat stallen met dat verboden middel behandelde. Achteraf blijkt dat een foute beslissing. Fipronil zat wél in de eieren en deze zomer moest alsnog grootschalig worden ingegrepen: schappen in de winkels moesten leeggehaald, anderhalf miljoen kippen vernietigd en de NVWA adviseerde even geen eieren te eten. Boeren schatten de schade op 50 miljoen euro.

Hoewel de NVWA een grote inschattingsfout maakte waardoor meer boeren dan nodig met Chickfriend in zee gingen, ligt de schuld niet alleen bij de overheid. Boeren zijn verplicht te controleren of een middel dat zij gebruiken in hun stallen wel op de lijst van toegestane middelen staat. Dega-16 (waar het fipronil inzat) staat dat niet. Ook had Chickfriend geen bewijs van vakbekwaamheid. Hoe hard de consequenties ook zijn voor de getroffen boeren: de belastingbetaler kan niet opdraaien voor eigen onachtzaamheid of nalatigheid waar ondernemers de dupe van worden. Wel kan de overheid díe boeren helpen die buiten hun schuld door de affaire op omvallen staan.