Rutte verwacht groen licht brexitdeal: ‘Iedereen is slechter af’

VIDEOPremier Mark Rutte zal in Brussel op de speciale brexittop instemmen met het ‘scheidingsverdrag’ en de politieke verklaring over de toekomstige relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk en verwacht dat alle leiders dat doen. Hij zei dat voor het begin van de top waar de brexitdeal vandaag naar verwachting op het hoogste politieke niveau wordt bezegeld.

,,Het verlies van het Verenigd Koninkrijk is echt slecht nieuws. Iedereen is slechter af’', aldus Rutte. ,,Het wordt nooit zo mooi als het was.’' Maar gegeven de context, dat de Britten uit de EU vertrekken, ligt er volgens hem een ,,acceptabel, gebalanceerd pakket. Het beperkt de schade. Ook voor de Britten.’'

,,We moeten de toekomstige relatie nog helemaal uitonderhandelen, maar daar liggen de contouren vandaag voor klaar’', blikte de premier vooruit. Een heel belangrijk punt voor Nederland daarbij is de visserij. ,,We zullen daar de komende tijd hard voor blijven knokken. We zullen nog heel veel moeten doen.’'

Best mogelijke pakket

Theresa May heeft volgens Rutte het best mogelijke pakket voor de bewoners van het Verenigd Koninkrijk uitonderhandeld. Of het Britse parlement het akkoord zal goedkeuren kon Rutte niet zeggen. ,,Daar ga ik niet over.’'

EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier zei dat iedereen nu zijn verantwoordelijkheid moet nemen. ,,Deze deal is noodzakelijk om vertrouwen op te bouwen. We zullen bondgenoten en vrienden blijven.’'

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker zei bij aankomst dat vandaag ,,een trieste dag, een tragedie” is, maar dat de deal ,,de best mogelijke is”.

Ook het Europees Parlement moet de deal goedkeuren. Volgens voorzitter Antonio Tajani is een meerderheid voor, verklaarde hij in Brussel. Hij verwacht dat er in de plenaire zitting van januari over wordt gestemd.

Historische stap

Volledig scherm
© AP

Met een plechtig fotomoment zullen 27 EU-leiders en de Britse premier May vanmiddag het akkoord presenteren. Daarmee lijkt een historische stap gezet richting de brexit. Maar het blijft onduidelijk wat de waarde is van de overeenkomst.

Het brexit-akkoord is het best te vergelijken met de scheidingspapieren die twee voormalige geliefden tekenen. Met één groot verschil: over alle andere belangrijke zaken die bij een scheiding horen, zoals een omgangsregeling voor de kinderen, moet nog verder worden onderhandeld. En dat gebeurt vandaag niet.

Het akkoord dat nu is gesloten, gaat alleen over de voorwaarden voor de brexit. Zo belooft het Verenigd Koninkrijk om de Europese Unie nog 40 miljard aan bijdrage te betalen die het Brussel nog schuldig is, beloven EU én Verenigd Koninkrijk om de rechten van elkaars burgers te respecteren en bovenal: de komende anderhalf jaar verandert er niks aan de relatie. Zo blijft het Verenigd Koninkrijk tot eind 2020 in de douane-unie en mag het zich in de tussentijd niet aan die afspraak onttrekken.

Ceremoniële

Volledig scherm
Theresa May. © AFP

De top van vandaag is daarmee vooral een ceremoniële. Over de inhoud van de brexit-overeenkomst zijn nog veel vragen. Temeer omdat het Britse parlement zich nog moet buigen over het akkoord. En nu al is duidelijk dat het voor May heel, heel lastig wordt om een meerderheid achter haar plannen te krijgen. Zelfs haar eigen partij is diep verdeeld. Het scenario dat het akkoord de prullenbak ingaat en er op 29 maart volgend jaar een brexit volgt zónder overgangstermijn en zónder afspraken hangt daarmee nog steeds boven de markt.

Om voldoende steun te krijgen voor de brexitdeal deed de Britse premier Theresa May een beroep op de Britse burgers. In een open brief aan de Britse bevolking schrijft ze dat voor- en tegenstanders van de brexit hun strijd moeten staken en het vertrek uit de EU moeten gebruiken als een periode voor ‘vernieuwing en verzoening’.

Volgens May moet de brexit nu worden doorgezet, zodat ministers zich weer kunnen focussen op wat echt belangrijk is voor de inwoners van het land, zoals ‘het verbeteren van de gezondheidszorg, het bouwen van meer huizen en het bestrijden van onrechtvaardigheid’. May, die volgens The Guardian via de brief probeert kritische politici onder druk te zetten, zegt de deal die met de EU is onderhandeld met ‘hart en ziel’ te zullen verdedigen. De brief is verstuurd naar de media en gepubliceerd op een website van de regering.

Volledig scherm
© REUTERS