Afval van het strand bij de Kwade Hoek op Goeree-Overflakkee
Volledig scherm
Afval van het strand bij de Kwade Hoek op Goeree-Overflakkee © Jan Baks

Onverwacht effect coronacrisis: vuil verzamelt zich op de stranden

Het vuil op het strand bij natuurgebied de Kwade Hoek tussen Goedereede en Stellendam hoopt zich op. Door de coronacrisis zijn er minder vrijwilligers die het strand ontdoen van plastic troep. ,,Het is hier het afvalputje van Europa.”

,,Het is de normale hoeveelheid vuil”, verzucht Geert Faasse van Natuur en Landschap Goeree-Overflakkee (NLGO). ,,Maar er blijft nu veel liggen. Omdat de stranden gesloten waren.” De NLGO is bezig met het oprichten van een werkgroep Strand en Zee, die het stuk strand wil adopteren en schoonhouden, maar ook dat plan ligt stil omdat het door de coronacrisis lastig is om te vergaderen en samen te komen.

Stroom

,,Het strand bij de Kwade Hoek is het afvalputje van Europa”, zegt Faasse. Het vuil komt mee met de grote rivieren waarvan het water dor het Haringvliet stroomt. ,,Dat is een ongelofelijke stroom. Het komt uit Duitsland en uit Zwitserland en Nederland. En dan is er nog het visserijafval. We zien vooral veel pluis, dat gebruiken vissers aan de onderkant van hun netten om slijtage te voorkomen. Het ligt er helemaal vol mee, blauw oranje en zwart.” Soms raken vogels verstrikt in het plastic. Plastic wordt ook teruggevonden in de magen en darmen van dieren die in en op zee leven.

Totdat de bron van de vervuiling opdroogt (dat gebeurt pas als mensen ophouden met plastic afval weg te gooien), moet het worden opgeruimd. Juist bij de Kwade Hoek is dat van belang omdat het een belangrijk natuurgebied is. Zo is het bijvoorbeeld de broedplaats van de strandplevier, een zeldzame kustvogel die het op de kop van Goeree bijzonder naar zijn zin heeft. Een deel van het strand is in het broedseizoen afgesloten om de vogel rustig te laten broeden.

De Goereese natuurorganisatie NLGO wil dat de Kwade Hoek in de toekomst een Groene Wimpel binnenhaalt, de natuurlijke tegenhanger van de Blauwe Vlag, het keurmerk voor schone stranden. In heel Nederland wordt gewerkt aan zogenaamde Groene Stranden, stukken strand waar de natuur zijn gang kan gaan. Op die stukken moeten broedvogels en andere stranddieren meer ruimte krijgen.

Zandbak

Om dat voor elkaar te krijgen moet het strand wél vrij zijn van plastic troep. Machines gebruiken werkt contraproductief: die nemen niet alleen plastic mee, maar ook alles wat juist nuttig is, zoals zeewier en kleine beestjes. Veel stranden zijn veranderd van een natuurgebied in een aangeharkte zandbak en daarmee in een ecologische woestijn”, zegt Jan Baks, voorzitter van NLGO. ,,Op zo'n strand krijgt het strandleven geen kans om zich te ontwikkelen.”

Alleen mensenhanden kunnen het afval zorgvuldig genoeg scheiden van de nuttige dingen. ,,Maar met alleen vrijwilligers gaan we dat niet redden”, zegt Faasse. ,,Het is een permanente stroom zooi. Die beesten zitten gewoon te broeden op een vuilnisbelt. Er wordt heel hard gewerkt, maar het is ook een financiële kwestie. Zelf vind ik dat de gemeente Goeree-Overflakkee ook best wat meer zou kunnen doen.”

Faasse schat dat er jaarlijks vierduizend kilo troep van het strand wordt gehaald door vrijwilligers. ,,Afgelopen weekeinde vonden we nog honderden kilo's vistuig en afval. Door allerlei factoren, de stroming van het water en de wind, komt het allemaal op een vaste plek terecht. Het verzamelt zich hier op een extreme manier, in één van de meest kwetsbare gebieden van Nederland. Op een gemiddelde dag halen we hier twee volle plastic vuilniszakken per kilometer strand weg.”