Volledig scherm
© Mark Reijntjens

'Korte, actieve pauzes zijn beter dan één lange pauze'

Gezond op de ZaakWerken kan behoorlijk ongezond zijn. Wat klopt er van alle beweringen over gezond werken? Vandaag: moet je actief zijn in je pauze?

Wie beweert dit?

De traditionele koffiepauze is te oppervlakkig om je stressniveau te laten dalen, zegt Tim Vermeire van Attentia, een Vlaams bedrijf dat adviseert over personeelszaken. ,,Ga voor een korte, diepe pauze. Haal buiten even een frisse neus, en doe wat ademhalingsoefeningen. Rek je even uit, ga voor een mini-wandeling of neem eens zomaar enkele verdiepingen de trap'', zei Vermeire vorige week tegen Mark magazine. Volgens Vermeire heeft TNO geconstateerd dat mensen met een actieve pauze minder spierklachten hebben dan mensen die een passieve break nemen en wat voor zich uitstaren of naar Facebook turen. Zo zouden mensen die in hun pauze meer bewegen ook minder RSI-klachten hebben. Daarnaast vermindert de actieve pauze werkzorgen en gaat je stemming erop vooruit, claimt Vermeire. ,,Door aandacht te schenken aan je lichaam is er in je hoofd tijdelijk geen ruimte voor werkgerelateerde kopzorgen. Net dát is de essentie van een goede pauze.''

En klopt dat?

Het TNO-onderzoek waar Vermeire het over heeft, gaat grotendeels over lichamelijke klachten in nek en schouders (RSI). Op dat gebied vindt het onderzoek juist géén voordelen van actief pauzeren boven passief pauzeren. Niet op het ontstaan van fysieke klachten en ook niet op het verminderen ervan. Beide type pauzes hebben hetzelfde effect. 

Als je het werknemers vraagt, hebben ze liever een wat langere pauze dan een korte van vijf minuten, ze geven dan aan dat ze niet loskomen van het werk, aldus het TNO-onderzoek uit 2004. Frequente pauzes hebben vanaf 7,5 minuut wel een positief effect op werknemers. Een extra pauze in de middag van 7,5 minuut of langer geeft voor veel werknemers een beperking van fysieke klachten.

Dat was 2004, hoe zit het nu?

In 2018 gaat het niet meer over RSI, maar over hoe ongezond zitten is. Een grootschalig onderzoek door Olf Ekelund, beschreven in het Brits medische tijdschrift The Lancet, laat zien dat je met actieve pauzes de schadelijke effecten van zitten deels kunt opheffen. Dat zegt Jennifer Coffeng, die in 2014 een proefschrift schreef over gezondheidsbevordering op het werk. ,,Om de effecten van een zittend beroep op te heffen, moet je minstens drie keer de beweegnorm van 150 minuten matig intensief bewegen per week halen.'' Dat komt neer op 7,5 uur per week bewegen, en dat blijkt voor velen niet weggelegd. 

Coffeng: ,,Elke stap in de goede richting helpt, te beginnen bij het werk. Denk aan het nemen van de trap naar een andere verdieping tijdens een pauze of buiten gaan wandelen tijdens de lunch.'' Of frequente korte en actieve pauzes beter zijn dan lange pauzes, kan Coffeng op basis van haar eigen en ander onderzoek niet zeggen. ,,Er spelen veel factoren mee om te kunnen bepalen wat beter is.''

Het is gevaarlijk heel stellig te zijn over welke pauzes het meest effectief zijn. Meerdere pauzes zijn beter dan één pauze, hoe lang die pauzes moeten zijn is niet duidelijk. Actief zijn tijdens een pauze is goed om de schadelijke effecten van het zitten op te heffen. Maar als je tijdens een lunchwandeling alleen maar over het werk praat, zul je wellicht mentaal niet zo ontspannen dan wanneer je zittend dagdroomt over je postzegelverzameling.

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief