Volledig scherm
© AD

Terugblikken op 2019 met vijf unieke AD-voorpagina's

Over OnsVan de vonkenregen in Scheveningen tot recordtemperaturen in de zomer. ‘Zelden was een nieuwsjaar zo kleurrijk en divers’, vinden algemeen hoofdredacteur Hans Nijenhuis en Paul van den Bosch, hoofdredacteur regio. Aan de hand  van vijf voorpagina’s blikken ze terug op 2019.  

1. Angstig Scheveningen overleeft vonkenstorm, 2 januari

Volledig scherm
Voorpagina AD over Scheveningen. © Redactie AD

Hoofdredacteur regio, Paul van den Bosch, had dienst tijdens de jaarwisseling. ’s Nachts kreeg hij van de chef van de regioredactie te horen dat er wel echt iets aan het gebeuren was in Den Haag. Een ‘bijna-ramp’, zou deze Axel Veldhuijzen het later noemen in zijn column. ,,Mensen komen naar de krant om te helpen. Ook mensen die geen dienst hadden, kwamen naar de redactie’’, zag Van den Bosch. Samen werd de krant van 2 januari in elkaar gezet. ,,Dat was echt een huzarenstukje. Daar ben ik ontzettend trots op.’’

Maar, we hebben er ook van geleerd, zegt hij. ,,We hebben zelf ook een beetje boter op ons hoofd gehad. We hebben ook staan juichen toen de stapels elk jaar hoger werden. Er heeft geen journalist gezegd: is dit niet een beetje gevaarlijk?’’ Dat beaamt algemeen hoofdredacteur, Hans Nijenhuis, die zelf in Den Haag woont. ,,Ik snap het gevoel dat het mooi was. Ja, het was van de zotte, maar het was ook heel mooi.’’ Volgens de hoofdredacteuren laat dit de meerwaarde van regionale journalistiek zien, juist nu er in Den Haag ook weer van alles speelt met het oog op de aankomende jaarwisseling. ,,Je hebt toch iets minder het gevoel dat je op safari bent op een plek die je niet kent. Onze verslaggevers kennen de mensen al.’’

2. De jeugd wil de toekomst, 7 februari

Volledig scherm
Voorpagina AD over de klimaatstaking. © Redactie

Op de dag van de klimaatstaking door scholieren, is de AD-voorpagina gevuld met grote letters. ‘De jeugd wil de toekomst’, staat er. ‘Heeft’ is doorgekrast, vervangen door ‘wil’. ‘En gelijk heeft ze’, staat erbij. Je zou het bijna een activistische krant kunnen noemen. ,,Met een knipoog’’, zegt Nijenhuis. ,,We zien dat jonge mensen zich actief druk maken over het klimaat. Er gebeurt iets groots – Greta Thunberg heeft dit een enorme duw gegeven – en hoe breng je dat ook onder de aandacht bij de ouders? Onze lezers hebben de neiging om eerder te sympathiseren met de boeren dan met wijsneuzen die ook naar Kreta vliegen.’’ Van den Bosch: ,,We vinden niet dat we moeten luisteren naar wat ze doen, maar wel dat het besef er moet zijn dat ze een stem hebben. Ze zullen hier nog langer rondlopen dan wij.’’

3. Nederland ontzet door aanslag, 19 maart

,,Het is een deel van mijn werk dat ik altijd op de verkeerde plek ben als er iets gebeurt’’, zegt Van den Bosch, die als hoofdredacteur dagelijks op verschillende regioredacties te vinden is. Hij was maandag 18 maart in Den Haag voor de sollicitatie van een nieuwe collega toen er een schietpartij in een tram plaatsvond. Hij zag dat het Binnenhof werd afgegrendeld: er was iets aan de hand. ,,De Utrechtse redactie was natuurlijk in de buurt en is direct beelden gaan maken. Die hebben we live uitgezonden’’, vertelt Van den Bosch. ,,Dat was goed. Achteraf dachten we wel: wat als er nog iets was gebeurd of iemand uit een tram was gevallen. Misschien hadden we een korte vertraging op de beelden moeten zetten. Live staat nog in de kinderschoenen.’’

De krant die de lezer de volgende dag in de brievenbus kreeg, was voor Van den Bosch het beste voorbeeld van de goede samenwerking tussen de centrale en de regionale redactie. De centrale redactie zat op het nieuws, de regio ging in op de details en vertelde het verhaal vanuit Utrechts perspectief. ,,Naast nieuws gaat het ook om het gevoel bij de regionale lezer. De column van Marieke Dubbelman die dolgelukkig was dat haar kinderen weer veilig thuis waren, is daar een prachtig voorbeeld van.’’ De site had deze dag een recordaantal bezoekers, vertelt Nijenhuis. ,,Mensen willen nieuws en willen op de hoogte zijn. Het heeft ons nog meer doen geloven in de toekomst van video.’’

Quote

De Utrechtse redactie was natuurlijk in de buurt en is direct beelden gaan maken

4. Heel Holland bakt, 26 juli

Volledig scherm
Voorpagina AD over de ongekende hitte. © Redactie

De mussen vielen deze zomer van het dak, de temperatuur steeg in delen van het land zelfs tot boven de 40 graden. Op de voorpagina van de krant een weerkaart met temperaturen in het hele land. De begeleidende tekst: ‘Heel Holland bakt’. ,,Een van de mooiste pagina’s van het jaar’’, vindt Nijenhuis ,,Vroeger stond het belangrijkste nieuws altijd op de voorpagina, nu staat op de voorpagina wat we willen dat de lezer als eerste ziet.’’ De warmte hield iedereen bezig, maar hoe verbeeld je die warmte vervolgens in de krant? De weerkaart was de oplossing. ,,Heel Holland bakt is natuurlijk ongelooflijk AD, dus toen iemand dat opperde als tekst, waren we heel blij. Een voorpagina om in te lijsten’’, aldus Nijenhuis. Ook de regio-edities – die ook voor een eigen voorpagina kunnen kiezen – namen de weerkaart over. ,,Het weer is van iedereen’’, zegt Van den Bosch.

Quote

Heel Holland bakt is natuurlijk ongeloof­lijk AD, dus toen iemand dat opperde als tekst, waren we heel blij. Een voorpagina om in te lijsten

5. Boerkaverbod, 31 juli

Volledig scherm
Voorpagina AD over boerkaverbod. © Redactie

De voorpagina over de invoer van het boerkaverbod, was misschien wel de meest controversiële voorpagina van het jaar. Nijenhuis weet nog hoe de pagina tot stand kwam. ,,We vroegen ons af hoe dit verbod eigenlijk gehandhaafd ging worden. De politieke redactie legde het ons uit: in bepaalde situaties – zoals openbaar vervoer of in de zorg – mag personeel vragen de gezichtsbedekkende kleding af te doen. Nijenhuis: ,,Als wij dat niet wisten, geldt dat vast voor meer mensen.’’ Het resulteerde in een ‘vragenstuk’, waarin antwoorden gegeven werden op de meest prangende vragen over het verbod, waaronder ‘wat mag ik zelf doen als ik iemand met een boerka zie’, met daarbij uitleg over het burgerarrest. 

Deze vraag werd gedeeld op sociale media. ‘AD roept op boerkadragers tegen de grond te werpen’, schreven mensen. Nijenhuis: ,,Het ging overal rond. Wij vroegen ons ook af hoe onze eigen lezers reageerden. We hebben geen enkele mail ontvangen. Niemand heeft er aanstoot aan genomen. Ook op de redactie is het niemand opgevallen. Wat doe je hier dan mee? Het is opgevallen bij mensen die er graag over willen vallen.’’ Maar de redactie is tegelijkertijd ook kritisch. ,,Achteraf, als je het stuk met dit frame in je achterhoofd leest, hadden we misschien andere bewoordingen kunnen kiezen en het slimmer kunnen doen. Maar, dat is achteraf.’’

Hans Nijenhuis en Paul van den Bosch gaan in de podcast ‘Achter het Verhaal’ nog uitgebreider in op deze vijf voorpagina’s, wat het opleverde en wat de overwegingen waren. 

  1. Moet dan nou? Een strip met God?
    Waarom

    Moet dan nou? Een strip met God?

    Lezersvraag - Moet dat nou? De afgelopen maand was er veel te doen rondom twee strips van Dirkjan waarin God voorkwam. Dirkjan is een morsige stripfiguur die elke dag nogal onbehouwen door het leven gaat, op de achterpagina van de krant. God is… dat mag u geheel zelf invullen. Ieder heeft daar zijn eigen beeld en gedachten bij, zijn eigen overtuiging, en daar wil de krant zich niet mee bemoeien. Behalve door op te komen voor de vrijheid je geloof te belijden of niet te belijden, zoals ieder zelf wil. De grondwet in Nederland is er duidelijk over, en dat koesteren wij.
  2. Lezers sturen ons aangrijpende brieven over de Hongerwinter: toen suikerbiet en bloembol een ‘delicatesse’ waren
    Podcast

    Lezers sturen ons aangrijpen­de brieven over de Hongerwin­ter: toen suikerbiet en bloembol een ‘delicates­se’ waren

    ,,Het is een taboe-onderwerp,” stelt verslaggever Bob van Huet in de podcast Achter het Verhaal. Veel overlevenden van de Hongerwinter hebben nooit met hun kinderen gesproken over hun ervaringen tijdens de winter van 1944-1945. ,,Dat merkten we ook aan de brieven die we binnenkregen op de redactie. Het is 75 jaar geleden gebeurd. Veel overlevenden voelen ook wel dat als zij hun verhaal nog kwijt willen, dit wellicht het moment is.”