Volledig scherm
Oudejaarsfeest in het Stadscafé © Saskia Berdenis van Berlekom

Oud & Nieuw in Amersfoort: Vreugde, feesten én hard werken

Nieuwjaarsnacht 2020. Van geknal naast de vuurwerkvrije zone naar een drukke nacht op de spoedeisende hulp. 

Volledig scherm
Oud en nieuw kattenbroek vuurwerk gangboord vuurwerkvrije zone © AD

00:01 uur. Bewoners van het Gangboord in Kattenbroek hebben gekust, geknuffeld en elkaar een gelukkig nieuwjaar gewenst. Tijd om te knallen. Het gaat er zo hard aan toe dat een autoalarm in de straat spontaan afgaat.

Dat er in deze straat de nodige vuurwerkliefhebbers wonen moge duidelijk zijn. Toch is dit ook de straat waar de eerste vrijwillig vuurwerkvrije-zone van Amersfoort te vinden was. Gehandhaafd werd er niet, maar bordjes en een brief van de gemeente moesten buurtgenoten er op wijzen dat op het binnenplein, tussen de huizen aan het Gangboord, niet geknald mocht worden. De bordjes zijn overigens even voor twaalven spoorloos.

De tijd van zelf vuurwerk afsteken hebben vier bevriende stellen in de straat al achter zich gelaten. Voor hen op tafel staan lege schalen en flessen. De restanten van wat een copieus diner moet zijn geweest. ,,Al jaren vieren we oud en nieuw met elkaar”, zegt Alfons. De Top 2000 staat aan. Danny Vera zingt zijn Rollercoaster, de nummer 4 van dit jaar. 2019 tikt langzaam weg.

De acht vrienden zijn het eens. De vuurwerkvrije zone achter hun huizen was een succes. ,,Als je met je fiets achter bij de schuurtjes rijdt en er wordt een rotje gegooid, dan schrik je je een ongeluk. Het galmt daar enorm”, zegt Wilma. ,,Ik ben sowieso tegen”, zegt Hans. ,,Er wordt gewoon veel te veel afgestoken en de hele dag door.”

De vrienden zijn blij met het initiatief van Harro Konijnenburg die verderop in de straat woont. ,,Ik kwam laatst terug van een rondje hardlopen, toen er wat jongens achter bezig waren met vuurwerk. Ik vroeg of ze het bord gelezen hadden”, zegt Ronald. ,,’We ruimen het op meneer’, kreeg ik als reactie. Met de borden die de gemeente heeft opgehangen was het toch makkelijk om vuurwerkafstekers er op aan te spreken.”

Binnenstad

In het centrum van de stad wordt even na middernacht druk gefeest. In de kroegen is het gezellig druk. De Boothill Saloon organiseerde samen met Long John’s Pub, Café Marktzicht en Hete Kolen het feest Boothill 2020. De dj draait even voor 01.00 uur de toepasselijke Abba-evergreen Gimme! Gimme! Gimme! (a man after midnight).

Iets verderop in een uitverkochte Stadscafé staat een volle schaal oliebollen bijna onaangeroerd op tafel. De bezoekers, sommigen hebben er gedineerd, anderen zijn om 23.00 uur aangekomen, hebben geen trek meer in de vette hap.

Misschien is de honger naar vet terug met de kater. Want de alcohol zit al flink in de man zo aan het begin van 2020. In de Zwanehalssteeg wordt een dronken jongeman onder toeziend oog van twee agenten op zijn benen gehesen door vrienden. Hij is nog aanspreekbaar, dus een ritje naar Meander Medisch Centrum lijkt niet nodig.

Spoedeisende hulp

Volledig scherm
De hapjes op de spoedeisende hulp © AD

Even voor tweeën rijden de ambulances af en aan naar het Amersfoortse ziekenhuis. Spoedeisende hulp-arts Jacqueline Vulto beoordeelt tussen de telefoontjes door een foto van een lelijke beenfractuur. ,,Ja, die is kapot”, zegt ze met één blik op de röntgenfoto. Een operatie is noodzakelijk, maar kan wachten tot morgen.

Het is hollen op de SEH tijdens de nieuwjaarsnacht. Vulto wordt door elke aanrijdende ambulance gebeld en ze beoordeelt door wie de patiënt gezien moet worden: een internist, kinderarts, oogarts of door haarzelf.

Met een tafel vol hapjes probeert het ziekenhuispersoneel nog wat van de nacht te maken. Iedereen heeft wat meegenomen. ,,Het is vooral zaak om hapjes te maken die je in één keer in je mond kunt stoppen”, zegt een ervaren verpleegkundige die meerdere jaarwisselingen een dienst draaide in het Amersfoortse ziekenhuis. ,,Even een hap en weer door.”

Ambulancepersoneel dat een patiënt heeft binnengebracht krijgt lucht van de hapjes. ,,Waar zijn die warme kippetjes die jullie in de aanbieding hadden?”, vraagt een medewerkster.

Alcoholvergiftiging

Opnieuw rinkelt de telefoon van Vulto. Een ambulance meldt dat er een minderjarige met een alcoholvergiftiging onderweg is. ,,Dat is wel het thema van de avond”, zegt Vulto. ,,Dit is mijn eerste oudejaarsnacht in Meander, maar er wordt veel gedronken op deze avond. Dan krijg je mensen binnen met een alcoholvergiftiging of mensen die in de problemen komen doordat ze teveel gedronken hebben, bijvoorbeeld door een val. Je kunt het zien als een extreme vrijdag of zaterdagavond. En dan is er ook nog de gewone problematiek die niet oudjaar-gerelateerd is.”

Even over tweeën zijn er negen patiënten binnen en drie ambulances aanrijdend. ,,Vorig jaar stroomde de spoedeisende hulp pas tegen vijf uur langzaam aan leeg”, zegt een ervaren collega die zich realiseert dat de drukke nacht nog lang niet voorbij is.

Voor het personeel, dat om 22.30 uur de avonddienst afloste, een half uurtje vroeger dan normaal, is werken op oudejaarsavond niet onoverkomelijk. En zoals elke nieuwjaarsnacht staat er extra personeel paraat. Waar tijdens een normale nachtdienst drie verpleegkundigen aan het werk zijn, lopen er nu vier én een doktersassistente rond. ,,We kunnen kiezen”, zegt een van hen. ,,Of we werken met kerst, of met oud en nieuw. Kerst vind ik toch meer een feest waarop ik met familie samen wil zijn, dus daarom werk ik nu. Bovendien is de sfeer heel fijn. Iedereen komt bij ons binnenlopen en pakt wat van tafel.”

Om kwart over twee wordt nog een fles alcoholvrije bubbels gevonden. Met een luide plop knalt de kurk van de fles. ,,Oh, wat hou ik toch van dat geluid”, grapt een van de verpleegkundigen.

Wie er sowieso knallend uit wilde, is verpleegkundige Albertje. Gekleurde vlaggetjes en affiches met haar gezicht herinneren haar er fijntjes aan dat dit haar allerlaatste dienst. Na 48 jaar als verpleegkundige mag ze gaan genieten van haar pensioen.

Slachtoffers

Een ervaren verpleegkundige had het rond half drie al in de smiezen. Opvallend veel slachtoffers met oogletsel werden nieuwjaarsnacht binnengebracht bij Meander MC. ,,Terwijl er toch steeds meer voorlichting is en ook veel vuurwerkbrillen worden verkocht”, verzucht Vulto.

In totaal behandelde het team elf vuurwerkslachtoffers. Negen van hen liepen oogletsel op en twee slachtoffers hadden brandwonden aan gezicht en handen. Drie van de vuurwerkslachtoffers waren onder de 14. Eén gewonde is opgenomen in Meander, de ander is naar het UMC Utrecht gebracht. Acht mensen hadden een alcoholvergiftiging, waaronder vijf minderjarigen.

Ter vergelijking: vorig jaar werden vier mensen met een alcoholvergiftiging binnengebracht en vijf vuurwerkslachtoffers, waarvan er vier onder de 15 jaar waren. Slechts één persoon liep toen oogletsel op.

Dat ellende en vreugde dicht bij elkaar liggen bleek in de eerste nacht van het nieuwe jaar ook. De eerste baby die in het Amersfoortse ziekenhuis het licht zag, werd om 02.11 uur geboren en heet Sarah.

In samenwerking met indebuurt Amersfoort

Amersfoort