Volledig scherm
Medewerkers van metaalbedrijven in de regio Utrecht, Almere en Amsterdam legden eind vorige maand het werk neer. © Caspar Huurdeman

Er wordt gestaakt, maar jij doet niet mee. Mag je baas dan toch loon inhouden?

Mag dat?Wat vertel je wel of niet aan je baas? Wat zijn je rechten als werknemer? Hoe los je lastige kwesties het beste op? In deze rubriek wekelijks advies bij dilemma's op de werkvloer. Aflevering 10: Als er gestaakt wordt maar jij niet meedeed, mag je werkgever dan toch je loon inhouden?

De Kwestie

Nadat Guido netjes verlof heeft aangevraagd, hoort hij dat er op diezelfde dag gestaakt zal worden. Wanneer hij de volgende maand zijn loonstrookje ontvangt, is zijn vrije dag aangemerkt als onbetaald verlof. Hier is hij het niet mee eens: hij was immers vrij en had niet gestaakt. Zijn baas geeft de fout toe, maar vertelt hem ook dat hij er niets meer aan kan doen. Is er iets wat Guido kan doen, of heeft zijn werkgever gelijk?

De Kenner

Voor stakende werknemers geldt het principe 'geen werk, geen loon'. Een werkgever hoeft stakende werknemers dus geen loon te betalen. Stakers kunnen zich dan tot de vakbonden richten, die de werknemers compenseren. Maar hoe zit dat dan wanneer je vrij bent op de dag van staking, of wanneer je best had willen werken maar dat door de staking niet kon?

Karel Leenhouts, advocaat arbeidsrecht bij Bierman Advocaten: ,,Een werknemer die een vakantiedag had opgenomen voor de staking uitbrak, heeft gewoon recht op loon over die dag. Hij had immers die dag niet de verplichting arbeid uit te voeren. Dus de regel 'geen werk, geen loon' geldt dan niet." 

Voor werkwilligen is er altijd een verschil tussen een wilde of een georganiseerde staking, vertelt de advocaat. ,,Wordt een staking door de vakbond georganiseerd, dan krijgen werkwilligen ook niet betaald. Zij hebben bij een georganiseerde staking immers ook baat bij de positieve gevolgen, zoals een loonsverhoging. Bij een wilde staking hebben werkwilligen wel recht op doorbetaling." 

Een georganiseerde staking wordt gezien als ondernemersrisico. Een vertraging in je productie of een staking, het hoort allemaal bij de algemene maatschappelijke realiteit. ,,Een werkgever die te maken krijgt met een georganiseerde staking, heeft ook de mogelijkheid om met een platform, zoals de vakbond, te overleggen. Lukt dat niet, dan ligt het risico bij de werknemers en hoeft een werkwillige werknemer niet te worden doorbetaald." 

Els Seebregts is juridisch beleidsadviseur bij het FNV. Seebregts: ,,Als iemand al verlof heeft aangevraagd en er wordt gestaakt, dan moet hij zijn verlof terugkrijgen. De werkgever kan vervolgens wel loon inhouden. En hierover kan hij vervolgens een stakingsuitkering krijgen als hij/zij lid is van de vakbond." 

De Oplossing

Een situatie zoals die van Guido is vrij uitzonderlijk, beaamt ook Leenhouts. Hij kan bezwaar maken en vragen toch nog uitbetaald te worden. In principe heeft Guido namelijk gewoon recht op zijn salaris, aangezien hij vrij was op de stakingsdag en dus de verplichting tot arbeid niet van toepassing was. 

Is Guido lid van de vakbond? Dan kan er overeen gekomen worden dat hij zijn vrije dag terugkrijgt, en dat hij van de vakbond een stakingsuitkering ontvangt. 

Leenhouts: ,,Eerst kun je een brief sturen, waarin je uitlegt dat je echt loon wilt ontvangen. Helpt dat niets, dan kun je overwegen naar de rechter te stappen." 

Zelf een prangende kwestie op de werkvloer? Laat het weten via de mail.

Lees de beste artikelen op het gebied van werk en carrière via onze wekelijkse nieuwsbrief