Volledig scherm
PREMIUM
Jeanine Hennis, Mark Rutte en partijvoorzitter Henry Keizer tijdens het VVD-voorjaarscongres van dit jaar © anp

Achter de schermen bij de VVD

Ijzeren disciplineZe doen er alles aan niet te ogen als bestuurderspartij het CDA van weleer. Maar interne discussie over de koers wordt niet meer gevoerd, klagen VVD'ers.

Quote

Alles waar je voor staat als liberaal moet je, eenmaal op het Binnenhof, uit handen laten vallen

Kamerlid Erik Ziengs
Volledig scherm
Premier Rutte en minister Hennis-Plasschaert op het VVD-congres © anp

Tachtig kandidaten die goed genoeg zijn om op de VVD-kandidatenlijst te gaan staan, zijn vrijdag 11 november bij elkaar. Ze worden op het Haagse Buitenhof in het conferentieoord 7AM enthousiasmerend toegesproken door de nummers 1 en 2 van de lijst, Mark Rutte en Jeanine Hennis. Kandidaten die nieuw zijn, denken dat ze bij een louter leuke club zijn terechtgekomen.

Kamerleden die er langer zijn, weten dat er een keerzijde is. Zoals het ervaren Kamerlid Erik Ziengs over de fractiediscipline tegen nieuwkomers zegt: ,,Alles waar je voor staat als liberaal moet je, eenmaal op het Binnenhof, uit handen laten vallen.''

Vandaag komt het VVD-congres bij elkaar in Noordwijkerhout. Ze zullen elkaar op de schouders slaan als ze een biertje drinken. De nieuwelingen wanen zich in een warm bad. Het verkiezingsprogramma wordt er in besloten kring (!) doorheen gejast. Aan de kandidatenlijst verandert alleen iets als meer dan de helft van de 30.000 VVD-leden in een ledenraadpleging via internet iets vindt. Grote kans dat de lijst ongewijzigd blijft.

De liberalen - die zich er ooit op voor lieten staan onafhankelijke geesten te zijn - worden gedisciplineerd en geprofessionaliseerd. Afgelopen dinsdag stond er een grote olifant in de VVD-fractievergadering: de nieuwe lijst voor de Tweede Kamer.

Het lagere echelon in de fractie is gedesillusioneerd. Er is bij hen een angstcultuur ontstaan door de functioneringsgesprekken. Ze komen niet terug of staan op een mindere plek. Een van hen zegt: ,,De top spiegelt zich aan de nieuwe kandidaten: ze kiezen mensen die ook carrièregericht zijn en desnoods hun huwelijk opgeven. Maar de kiezer herkent zich op den duur niet meer in de partij, dan gaat de VVD kapot.'' Dat een VVD'er alleen anoniem iets wil vertellen, is al veelzeggend.